Akhlaaqda wanaagsan

Nabigu nabadgelyo iyo naxariis Allaha siiyee wuxuu cadeeyey mid ka mida sababaha xoojinaya xiriirka Muuminiinta iyo is jacaylkooda, taasoo ah hadii Qof jeclaado Walaalki ha u sheego inuu jecel yahay.

1. Xadiiska waxaa ku sugan Fadliga ay leedahay maxabada Ilaahay darti u khaaliska ah, ee aysan ku jirin maslaxad Aduun.
2. Waa Suno in loo sheego kan Ilaahay darti loo jecel yahay, jacaylka loo qabo, si uu u sii korodho jaceylka iyo isku duubnaantu.
3. Muuminiinta dhexdooda ee lagu faafiyo is jeclaanta waxay xoojisaa Walaalnimada iimaaniga ah waxayna Bulshada ka ilaalisaa inay kala furato oo kala tagto.

سنن أبي داود (7/ 444) (5124). سنن الترمذي (4/ 199) (2392). السنن الكبرى للنسائي (9/ 87) (9963). مسند أحمد (28/ 408) (17171). بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (1/ 450). تطريز رياض الصالحين، لفيصل المبارك (ص258). رياض الصالحين للنووي، (ص138) (383). سلسلة الأحاديث الصحيحة وشيء من فقهها وفوائدها، للألباني (1/ 777). فيض القدير شرح الجامع الصغير، للمناوي (1/ 247). كنوز رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (6/ 279).

Nabigu nabadgelyo iyo naxariis Allaha siiyee wuxuu Raxmad ugu duceeyey Qof kastoo Sahlan oo Deeqsiya oo Sakhi ah markuu wax iibinaayo. Kuma adkeeyo sicirka Qofka wax ka iibsanaya, wuxuuna kula dhaqmaa akhlaaq fiican. waa Qof Sahlan oo Deeqsi ah oo Sakhi ah oo markuu wax iibsanayo ma bakhso mana yareeyo qiimaha Badeecada. Waa Qof Sahlan oo Deeqsi ah oo Sakhi ah markuu dayntiisa, waydiisanayo, kuma adkeeyo Faqiirka iyo kan Baahan, balse wuxuu u waydiiyaa si fudud oo naxariisi ku jirto, wuuna ka sugaa kaan haysan.

1. Ujeedooyinka Shareecada Islaamka waxaa ka mid ah: ilaalinta danaha wanaagsan iyo xiriirka u dhexeeya dadka.
2. waxaa la is jeclaysiinayaa in dadka lagula dhaqmo akhlaaqda sare marka wax la kala iibsanayo iyo marka wax la soo iibsanaayo iyo wixii la midaba.

صحيح البخاري (3/ 57) (2076). نزهة المتقين (2/ 944). كنوز رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (16/ 386). منار القاري، لحمزة محمد قاسم (3/ 258). شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (5/ 405).

Nabigu nabadgelyo iyo naxariis Allaha siiyee wuxuu sheegay in Ilaahay nagu waajibiyey inaan shay walba u ixsaan falo, Ixsaankuna: waa in Ilaahay si joogto inoo ilaalinaayo, oo uu eegaayo caabududiisa, bixinta khayrka, dadka oo dhibka laga daayo, ixsaankaas waxaa soo galaya dilka iyo gawraca. Ixsaanka qisaastu waa: in loo dooro dariiqa ugu sahlan oo ugu fudud oo ugu dhaqso badan oo Nafta looga goyn karo kan la dilaayo. ixsaan falka gawracu waa marka la gawracyo: oo waa in loogu naxariisto Neefka in la afeeyo Midida, oo aan hortiisa lagu afayn isagoo eegaya, ama xoolo kale oo u jeeda aan la gawricin.

1. Waa Ilaahay naxariistiisa Casa Wajala iyo u dhimrinta khalqiga.
2. Ixsaanka dilka iyo gawracu waa inuu ahaado siday shareecadu jidaysay.
3. Xadiiska waxaa ku sugan kaamilnimada shareecada oo koobaysa khayr oo dhan, waxaana ka mida in Xayawaanka loo naxariisto loona dhimriyo.
4. Waxaa la reebay in Sar-waji lagu sameeeyo dadka marka la dilo ka dib.
5. Waa la xarimay wax walba oo ay ku jirto ciqaabta Xayawaanku.

صحيح مسلم (3/ 1548) (1955). التحفة الربانية في شرح الأربعين حديثا النووية (ص38). شرح الأربعين النووية، لابن عثيمين (ص185). فتح القوي المتين في شرح الأربعين وتتمة الخمسين، للعباد (ص65). فتح الباري، لابن حجر (9/ 644). شرح النووي على مسلم (13/ 107).

Asaxaabta Nabiga mid ka mida ayaa waydiistay Nabiga nabadgelyo iyo naxariis Allaha siiyee inuu tuso wax anfacaya, wuxuu faray inaanu caroon, oo macnaheedu yahay inuu ka fogaado sababta u keenaysa carada, iyo inuu Naftiisa hanto markuu caroodo, oo aanu ku sii socon caradiisa oo aanay gaarsiin inuu wax dilo ama garaaco, ama caayo, iyo wixii la mida. Ninku waa ku celceliyey codsigiisa uu dardaaranka ku rabay dhowr jeer, Nabiguna nabadgelyo iyo naxariis Allaha siiyee ka ma siyaadin ereygii ahaa " "ha caroon ".

1. Waa laga digay carada iyo sababteeda, waayo waa halka shartu ku kulanto, in carada laga xoroobana waa halka khayrku ku kulmo.
2. Ilaahay darti in loo caroodo sida carada marka lagu xud gudbo Ilaahay maxaarimtiisa waa caro wanaagsan.
3. Xadiiska waxaa ku sugan in hadalka lagu celceliyo markay baahi jirto ilaa uu fahmo kan dhagaysanayaa oo uu garto ahmiyadiisa.
4. Xadiiska waxaa ku cad inay Fadli leedahay in la waydiisto dardaaran Qofka caalimka ah.

صحيح البخاري (8/ 28) (6116). التحفة الربانية في شرح الأربعين حديثًا النووية (ص36). شرح الأربعين النووية، لابن عثيمين (ص181). فتح القوي المتين في شرح الأربعين وتتمة الخمسين، للعباد (ص64). المعجم الوسيط، (2/ 1038). تاج العروس من جواهر القاموس، للزبيدي (3/ 485).

Nabigu nabadgelyo iyo naxariis Allaha siiyee wuxuu sheegay kuwa dadka ay Maamulaan iyo Eheladoodaba cadaalad iyo xaqa ku xukuma, waxay ku fariisanayaan Kuraas dhaa-dheer oo Nuur ka samaysan, oo iyaga lagu maamuusayo Maalinta Qiyaamaha. Minbaradaas waxay yaalaan Allaha Raxmaanka ah Midigtiisa, Isagoo labadiisa Gacmoodba-Isagaa nusqaan ka hufane- ay Midig yihiin.

1. Xadiiska waxaa ku sugan Fadliga ayey leedahay cadaalada iyo isku boorinteeda.
2. Cadaaladu waa wax guud oo koobaysa dhamaan masuuliyada iyo dadka oo la kala xukumo iyo in cadaalad loo sameeyo Xaasaska Caruurta iyo qayrkoodba.
3. Cadaynta maqaamka ay leeyihiin dadka Caadiliinta ah Maalinta Qiyaamaha.
4. Maalinta Qiyaamaha dadka Ahlu iimaanka ah mansiladoodu waa kala tagsan tahay Qof walbana sida camalkiisu ahaa ayuu noqon.
5. Qaabka wax jeclaysiintu wuxu ka mid yahay qaababka diinta dadka loogu yeero taasoo Qofka loo yeeraayo jeclaysiinaysa cibaadada.

صحيح مسلم (3/ 1458) (1827). نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (1/ 547). تطريز رياض الصالحين، لفيصل المبارك (ص428). كنوز رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (9/ 314). بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (1/ 710). شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (3/ 640).

Nabigu nabadgelyo iyo naxariis Allaha siiyee wuxuu ku booriyey in wanaaga la suubiyo oo aan la yaraysan wanaaga haba yaraadee, waxaana ka mida waji fornaanta iyo dhoolo cadaynta marka la kulmo, waxaa haboon in Qofka Muslinku ku dadaalo taas, waayo waxaa ku jira soo dhawayn Qofka Muslimka ah iyo in la farax geliyo.

1. Fadliga ku jira isjacaylka Muuminiinta, iyo isku dhoola cadaynta iyo Waji fornaanta markay kulmaan.
2. Shareecadaani waa kaamil, wax walbana waa koobaysaa, waxaa ku jira wax kasta oo Muslimiinta wanaagooda iyo midnimadoodu ku jirto.
3. Waxaa la isku boorinayaa wanaaga falitaankiisa haba yaraadee.
4. Waxaa Suno ah in Muslimiinta la farax geliyo, waayo waxaa ku jira inay is jeclaadaan.

صحيح مسلم (4/ 2026) (2626). منحة العلام في شرح بلوغ المرام، لعبد الله الفوزان (10/ 119). توضيح الأحكام من بلوغ المرام، للبسام (7/ 341). نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، (1/ 572). بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (2/ 20).

Nabigu nabadgelyo iyo naxariis Allaha siiyee wuxuu cadeeyey in xooga dhabta ahi uusan ahayn kan jirka, ama qofka dadka xooga leh legda, , balse kan xooga badani waa midka Naftiisa ka adkaada ee qasba markuu aad u caroodo, waayo taasi waxay tusaysaa inuu awood u leeyahay inuu naftiisa hanan karo oo uu ka guulaysan karo shaydaanka.

1. Fadliga dulqaadka iyo Nafta oo la qabto marka la caroodo, wuxuuna ka mid yahay camalka Saalixa ah ee Diinta Islaamku ku .booriday.
2. Nafta oo lagu Jihaado marka la caroodo wuu ka daran yahay in cadow lagu Jihaado
3. Islaamku wuxuu u badalay aragtida xooga Jaahiliga ahaa akhlaaq fiican, Qofka dadka ugu xooga badani waa Qofka Naftiisa hanan kara.
4. Waa in laga fogaado carada, waayo dhib ayaa ugu jira Qofka iyo Bulshadaba.

صحيح البخاري (8/ 28) (6114). صحيح مسلم (4/ 2014) (2609). منحة العلام في شرح بلوغ المرام، لعبد الله الفوزان (10/ 198). توضيح الأحكام من بلوغ المرام، للبسام (7/ 394). نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، (538). بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، للهلالي (1/ 698).

Nin ayaa u yimid Nabiga nabadgelyo iyo naxariis Allaha siiyee wuxuuna ku yiri: gaadiidkaygii ayaa iga dhintaye, i fuuli gaadiid, oo i sii waxaan fuulo oo i gaarsiiya, wuuna ka cudur daartay Nabigu nabadgelyo iyo naxariis Allaha siiyee inaanu hayn shay uu fuuliyo, nin kale oo joogay ayaa yiri: Rasuulka Ilaahayow, anaa tusaya Qof fuuliya, markaasaa Rasuulku nabadgelyo iyo naxariis Allaha siiyee u sheegay inuu ajarka la wadaagayo kan wax sadaqaystay waayo wuxuu tusay Qof u baahan.

1. Waxaa la isku boorinayaa in kheyrka la isu tilmaamo.
2. In la isku booriyo khayrka waa asbaabta keenaysa Bulshada Muslimka ahi inay is kaashato oo ay is caawiso.
3. Xadiiska waxaa ku sugan waasicnimada fadliga Ilaahay sareeye.
4. Xadiiskani waa qaacido guud oo ay soo galayso acmaasha khayrka ah oo dhan.
5. Qofku haduuna dabooli karin baahida kan baryaya, waa inuu u tilmaamaa Qof kale oo qayrki ah.

صحيح مسلم (3/ 1506) (1893). شرح النووي على مسلم (11/ 166). توضيح الأحكام من بلوغ المرام، للبسام (7/ 349). فتح ذي الجلال والاكرام بشرح بلوغ المرام، لابن عثيمين (6/ 298).