عن أبي موسى الأشعري رضي الله عنه عن النبيِّ -صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم- أَنَّهُ قَالَ: «الخَاِزنُ المسلم الأمين الَّذِي يُنْفِذُ ما أُمِرَ بِهِ فَيُعْطِيهِ كَامِلاً مُوَفَّراً طَيِّبَةً بِهِ نَفسُهُ فَيَدْفَعُه إلى الَّذِي أُمِرَ لَهُ بِهِ، أَحَدُ المُتَصَدِّقِين».
وفي رواية: «الذي يُعطِي مَا أُمِرَ به».
Abu Musa al-Ash'ari Allah ya yarda da shi daga Annabi mai tsira da amincin Allah, ya ce: «Khazen Sakataren Musulmi wanda ke yin cikakken Viattiyh yana ba da kyautatawa kansa Vidfh wanda ya umurce shi da aikatawa, Almtsedkin ɗaya». Kuma a cikin wata ruwaya: He Wanda aka bashi abin da aka umurce shi ”.
Buhari ne ya rawaito shi - Bukhari da Muslim Suka Rawaito shi amma lafazin na Bukhari neDarajaIngantacce ne
Sharhi
Al-Khazen mai farawa ne, kuma daya daga cikin sadaka labari ne, ma'ana shi ne ma'ajin da ya tara wadannan sifofi guda hudu: Musulunci, gaskiya, da aiwatar da abin da aka umurce shi da bayarwa, kuma lokacin bayarwa da bayarwa zai kasance a bude ga kirji, bayyananniyar fara'a da annashuwa. Shi musulmi ne a matsayin kariya daga kafiri, domin idan mai taskace kafiri ne, kuma idan ya kasance amintacce ya aikata abin da aka umarce shi da aikatawa, to ba shi da lada. Saboda kafirai ba su da wani sakamako a lahira game da abin da suka aikata na alheri, Allah Madaukaki Ya ce: (Kuma mun zo da abin da suka aikata, kuma Muka sanya ta kufai warwatse). Akwai mara mutuwa. Bayani na biyu: mai rikon amana yana nufin wanda ya aikata abin da aka ba shi amana, don haka ya kiyaye kudin, ba ya lalacewa, bai yi sakaci da shi ba, kuma bai karba ba. Bayani na uku: Wanda ya aiwatar da abin da ya umarta yana nufin ya aikata. Saboda akwai mutanen da suke amintattu amma masu kasala, don haka wannan mai gaskiya ne da tilastawa wanda ke aikata abin da aka umurce shi da shi, yana haɗar da ƙarfi da gaskiya. Bayani na hudu: Yin kyautatawa tare da shi, idan ya cika kuma ya bayar da abin da ya umarce shi, ya ba shi kuma yana da kyau ga kansa, ma'ana ba ya fifita abin da aka bayar, ko kuma ya bayyana cewa yana da fifiko a kansa, amma yana ba shi alheri da kansa, don haka wannan yana daga cikin sadaka, duk da cewa bai biya daga kudinsa dinari ba Daya.
Madogara
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين لسليم الهلالي، ط1، دار ابن الجوزي، الدمام، 1415ه.
دليل الفالحين لطرق رياض الصالحين لمحمد علي بن محمد بن علان، ط4، اعتنى بها: خليل مأمون شيحا، دار المعرفة، بيروت، 1425 ه.
رياض الصالحين للنووي، ط1، تحقيق: ماهر ياسين الفحل، دار ابن كثير، دمشق، بيروت، 1428 هـ.
رياض الصالحين، ط4، تحقيق: عصام هادي، وزارة الأوقاف والشؤون الإسلامية القطرية، دار الريان، بيروت، 1428هـ.
كنوز رياض الصالحين، مجموعة من الباحثين برئاسة حمد بن ناصر العمار، ط1، كنوز إشبيليا، الرياض، 1430هـ.
شرح رياض الصالحين للشيخ ابن عثيمين، دار الوطن للنشر، الرياض، 1426هـ.
صحيح البخاري، تحقيق: محمد زهير بن ناصر الناصر، ط1، دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم: محمد فؤاد عبد الباقي)، 1422ه.
صحيح مسلم، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي، دار إحياء التراث العربي، بيروت.
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين لمجموعة من الباحثين، ط14، مؤسسة الرسالة، 1407هـ.
Wannan hadisi a HadeethEnc.comعَن عَائِشَةَ أُمِّ المؤْمِنين رضي الله عنها زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَتْهُ قَالَتْ: جَاءَتْنِي امْرَأَةٌ مَعَهَا ابْنَتَانِ تَسْأَلُنِي، فَلَمْ تَجِدْ عِنْدِي غَيْرَ تَمْرَةٍ وَاحِدَةٍ، فَأَعْطَيْتُهَا فَقَسَمَتْهَا بَيْنَ ابْنَتَيْهَا، ثُمَّ قَامَتْ فَخَرَجَتْ، فَدَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَدَّثْتُهُ، فَقَالَ: «مَنْ يَلِي مِنْ هَذِهِ البَنَاتِ شَيْئًا، فَأَحْسَنَ إِلَيْهِنَّ، كُنَّ لَهُ سِتْرًا مِنَ النَّارِ».
Daga Nana A'isha Uwar muminai - Allah Ya yarda da ita - matar Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - ta ce: Wata mata ta zo a tare da ita akwai 'ya'yanta biyu mata, bata samu komai awurina ba banda wani dabino ɗaya, sai na bata shi sai ta raba shi tsakanin 'ya'yan nata mata biyu, sannan ta tashi sai ta fita, sai Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - ya shigo sai ta zantar da shi, sai ya ce: «Wanda ya jiɓinci wani abu daga waɗannan 'ya'ya matan, sai ya kyautata musu, zasu zama kariya gare shi daga wuta».
Bukhari da Muslim ne suka rawaito shiDarajaIngantacce ne
Sharhi
Uwar muminai Nana A'isha - Allah Ya yarda da ita - ta bada labarin cewa wata mata ta zo mata a tare da ita akwai 'ya'yanta biyu mata tana tambayarta ta bata abinda zata ci, Nana A'isha bata samu komai a wurinta ba banda dabino ɗaya, sai ta bata shi sai matar ta raba dabinon tsakanin 'ya'yan nata mata biyu ba ta ci komai daga gare shi ba, sannan ta tashi sai ta fita, sai Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - ya shiga (gida) sai Nana A'isha ta zantar da shi, sai ya ce: Duk wanda ya jiɓinci wani abu daga waɗanan 'ya'ya matan, sai ya kyauata musu ya tarbiyantar da su ya ciyar da su ya shayar da su ya tufatar da su kuma ya yi haƙuri akan haka, zasu zama sutura da kariya gare shi daga wuta.
Fa’idoji
- Kula da 'ya'ya mata da kuma ƙoƙari garesu yana daga cikin mafificin ayyukan alheri masu nisantarwa daga wuta.
- An so yin sadaka da abinda mutum yake da iko a kansa koda ya zama kaɗan ne.
- Tsananin tausayin iyaye ga 'ya'yayensu.
- Bayanin halin ɗakunan Manzon Allah - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - kuma cewa arziƙinsa ya zama tsakatsakiya ne (ya ishe shi).
- Bayanin falalar fifita wani akan kai kuma cewa hakan yana daga cikin alamomin muminani; haƙiƙa Nana A'isha - Allah Yarda da ita - ta fifita waccan matar da 'ya'yanta biyu akan kanta, wannan yana nuni akan kyautarta da kuma karamcinta tare da tsananin buƙatuwarta.
- An ambaci kyautar 'ya'ya mata da jarraba; saboda abinda ke cikin renonsu na wahala da gajiya, ko saboda wasu mutane suna ƙin su, ko domin cewa yana rinjaya cewa basu da wata hanya ta samun kuɗi da kuma rayuwa.
- Musulunci ya zo yana mai tunɓuke al'adun Jahiliyya munana, daga cikin hakan shi ya yi wasicci da 'ya'ya mata.
- (Mutum) zai iya samun wannan ladan ko da ta kasance 'ya ɗaya ce kamar yadda ya zo a cikin wasu daga cikin ruwayoyi.
Madogara
صحيح البخاري (8/ 7) (5995).
صحيح مسلم (4/ 2027) (2629).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (1/ 353).
تطريز رياض الصالحين، لفيصل آل مبارك (ص199).
كنوز رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (5/ 151).
شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (3/ 106).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (1/ 277).
Wannan hadisi a HadeethEnc.comعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَا مِنْ يَوْمٍ يُصْبِحُ العِبَادُ فِيهِ إِلَّا مَلَكَانِ يَنْزِلاَنِ، فَيَقُولُ أَحَدُهُمَا: اللَّهُمَّ أَعْطِ مُنْفِقًا خَلَفًا، وَيَقُولُ الآخَرُ: اللَّهُمَّ أَعْطِ مُمْسِكًا تَلَفًا».
Daga Abu Huraira - Allah Ya yarda da shi - Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - ya ce: "Babu wani yinin da bayi zasu wayi gari a cikinsa sai (akwai) wasu mala'iku biyu suna sauka, ɗayansu zaice: Ya Allah Ka bada mayewa ga mai ciyarwa (mai kyauta), ɗayan kuma zaice: Ya Allah ka bada ɓarna ga mai riƙewa (mai rowa)".
Bukhari da Muslim ne suka rawaito shiDarajaIngantacce ne
Sharhi
Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - ya bada labarin cewa a kowane yinin da rana zata ɓullo a cikinsa akwai wasu mala'ilku biyu zasu sauka suna masu kira, ɗayansu yana cewa:
Ya Allah Ka baiwa mai ciyarwa a ayyukan ɗa'a da iyalai da baƙi da abubuwan alheri mayewa Ka canja masa mafi alheri a cikin abinda ya ciyar, kuma Ka yi masa albarka.
Ɗayan kuma yana cewa: Ya Allah Ka bawa mai riƙewa (mai rowa) ɓaci ka halakar da dukiyarsa wacce ya hanata ga waɗanda suka cancanceta.
Fa’idoji
- Halaccin addu'a ga mai kyauta dan Allah y ƙara masa a abinda ya bayar, kuma Ya maye masa da mafi alheri daga abinda ya ciyar, da kuma halaccin mummunar addu'a akan marowaci da ɓata dukiyarsa wacce ya yi rowa da ita ya kuma hana ciyarwarta a cikin abinda Allah Ya wajabta akansa.
- Addu'ar mala'iku ga muminai na gari masu ciyarwa da alheri da kuma albarka, kuma cewa addu'arsu abar karɓa ce.
- Kwaɗaitarwa akan ciyarwa a cikin wajibai da nafilfili; kamar ciyarwa ga iyali, da sada zumunci, da ƙofofin alheri.
- Bayanin falalar mai ciyarwa a cikin fuskokin alheri, kuma ƙarshensa shi ne cewa Allah Zai maye masa gurbin (abinda ya ciyar), Allah - Maɗaukain sarki - Ya ce: {Abinda kuka ciyar na wani abu to Shi Mai maye gurbinsa ne kuma Shi ne mafi alherin masu azirtawa} [Saba'i: 39].
- Wannan mummunar addu'ar akan mai riƙewa ne daga ciyarwa ta wajibi, amma ciyarwa ta mustahabbi ba zata shiga ba; domin mai ita ba ya cancantar irin wannan addu'ar.
- Haramcin rowa da ƙwauro.
Madogara
صحيح البخاري (2/ 115) (1442).
صحيح مسلم (2/ 700) (1010).
شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (3/ 157).
نزهة المتقين بشرح رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (1/ 293).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (1/ 376).
Wannan hadisi a HadeethEnc.comعن أبي أمامة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : «أفضل الصَّدَقَات ظِلُّ فُسْطَاطٍ في سَبِيل الله ومَنِيحَةُ خَادِم في سَبِيل الله، أو طَرُوقَةُ فَحْلٍ في سَبِيل الله».
Daga Abu Sa'id -Allah ya yarda da shi- ya ce: Manzon Allah SAW: "Allah ina neman tsarinka da yardarka daga Fushinka, da kuma Afuwarka daga Uqubarka, kuma ina neman tsarinka daga gareka, kuma ban iyakance yabo a gareka kamar yadda ka yabi kanka da kanka"
Al-Tirmithi Ya Rawaito shi - Ahmad ne ya rawaito shiDarajaHasan ne
Madogara
رياض الصالحين من كلام سيد المرسلين؛ للإمام أبي زكريا النووي، تحقيق د. ماهر الفحل، دار ابن كثير-دمشق، الطبعة الأولى، 1428ه .
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين؛ تأليف سليم الهلالي، دار ابن الجوزي - الطبعة الأولى1418ه
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين؛ تأليف د. مصطفى الخِن وغيره، مؤسسة الرسالة-بيروت، الطبعة الرابعة عشر، 1407هـ
مرقاة المفاتيح :علي بن سلطان محمد، أبو الحسن نور الدين الملا الهروي القاري، دار الفكر، بيروت - لبنان الطبعة: الأولى، 1422هـ - 2002م
مجموع فتاوى العلامة عبد العزيز بن باز، أشرف على جمعه وطبعه: محمد بن سعد الشويعر.
Wannan hadisi a HadeethEnc.comعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَهُوَ عَلَى المِنْبَرِ، وَذَكَرَ الصَّدَقَةَ، وَالتَّعَفُّفَ، وَالمَسْأَلَةَ: «اليَدُ العُلْيَا خَيْرٌ مِنَ اليَدِ السُّفْلَى، فَاليَدُ العُلْيَا: هِيَ المُنْفِقَةُ، وَالسُّفْلَى: هِيَ السَّائِلَةُ».
Daga Abdullahi ɗan Umar - Allah Ya yarda da su -: Cewa Manzon Allah - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - ya ce akan minbari, kuma sai ya ambaci sadaka, da kamewa, da kuma roƙo: «Hannu maɗaukaki shi yafi alheri daga hannu maƙasƙanci, hannu maɗaukaki: Shi ne mai ciyarwa (mai bayarwa) maƙasƙanci kuma: Shi ne mai roƙo».
Bukhari da Muslim ne suka rawaito shiDarajaIngantacce ne
Sharhi
Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - ya ambata alahali yana huɗubar akan sadaka da kamewa daga roƙo akan minbari; sannan ya ce: Hannau maɗaukaki mai ciyarwa mai bayarwa shi ne nafi alheri kuma mafi soyuwa a wurin Allah daga hannu maƙasƙanci mai roƙo.
Fa’idoji
- A cikinsa akwai falalar bayarwa da kuma ciyarwa a hanyoyin alheri da kuma zargin roƙo.
- A cikinsa akwai kwaɗaitarwa akan kamewa daga roƙo da kuma wadatuwa daga mutane, da kwaɗaitarwa akan kyawawan al'amura, da barin komabayansu, Allah Yana son kyawawan al'amura.
- Hannaye guda huɗu ne, su a falala kamar yadda yake tafe ne: Maɗaukakinsu mai ciyarwa, sannan mai kamewa daga karɓa, sannan mai karɓa ba tare da roƙo ba, sannan komkabayansu shi ne mai roƙo.
Madogara
صحيح البخاري (2/ 112) (1429).
صحيح مسلم (2/ 717) (1033).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (1/ 590).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (1/ 465).
التوضيح لشرح الجامع الصحيح، لابن الملقن (10/ 315).
شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (3/ 388).
تحفة الأحوذي بشرح جامع الترمذي، المباركفوري (3/ 288).
تطريز رياض الصالحين، لفيصل آل مبارك (ص212).
Wannan hadisi a HadeethEnc.comعن ابن مسعود رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : «لا حَسَدَ إلا في اثنتين: رجل آتاه الله مالا، فسَلَّطَه على هَلَكَتِهِ في الحَقِّ، ورجل آتاه الله حِكْمَة، فهو يقضي بها ويُعَلِّمَها».
وعن ابن عمر رضي الله عنهما ، عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «لا حسد إلا في اثنتين: رجل آتاه الله القرآن، فهو يقوم به آناء الليل وآناء النهار، ورجل آتاه الله مالا، فهو ينفقه آناء الليل وآناء النهار».
Daga Ibn Masoud - Allah ya yarda da shi - ya ce: Manzon Allah - tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi - ya ce: "Babu wani hassada sai a cikin mutum biyu: wani mutum da Allah ya ba kudi, don haka ne ya ba shi ikon halakar da shi da gaskiya, kuma mutumin da Allah Ya ba shi hikima, sai ya yanke hukunci kuma ya koyar da shi." A kan Ibnu Omar - Allah ya yarda da shi - a kan annabi - salati da amincin Allah su tabbata a gare shi - wanda ya ce: “Babu wani hassada sai cikin mutum biyu: wani mutum da Allah Ya ba Alkur’ani ya yi, domin yana aiwatar da shi ne a cikin kayan daren da yini, da kuma mutumin da Allah Ya ba kudi, don haka yake ciyar da su a tasoshin dare da yini. ».
Buhari da Muslim suka rawaito shi da ruwayoyin saDarajaIngantacce ne
Sharhi
Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi - a nan yana nuna cewa hassada nau'uka ne daban-daban, hadi da hassada abin zargi ne kuma haramtacce ne a shari'ance, wanda yake shi ne mutum ya yi fatan mutuwar dan uwansa, kuma hassada ta halatta, wacce ita ce ganin wata ni'imar duniya a gaban wasu, kuma yana yi wa kansa irin wannan, kuma hassadar Mahmud abin so ne bisa doka, wanda ake so. Albarkace ta addini yayin da wasu suke yiwa kanta fata. Wannan shi ne abin da Manzon Allah - tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi - yake nufi yayin da yake cewa: “Babu hassada sai a cikin biyu.” Ma’ana, hassada tana da nau’uka daban-daban da hukunce-hukunce gwargwadon nau’inta, kuma ba abin yabo ne ba kuma abin so ne a Sharia sai dai a cikin mas’aloli biyu: Na farko: akwai wani mai kudi kuma salihi wanda Allah ya ba shi kudi. Ya halatta, don haka ya ciyar da ita saboda Allah Ta'ala, kuma yana fatan hakan ta kasance, kuma ya sanya shi farin ciki da wannan ni'imar. Magana ta biyu: Ya kamata a sami wani mutum mai ilimi, kuma Allah ya ba shi ilimi mai amfani da zai yi aiki da shi, ya koyar da shi ga wasu, kuma ya yi hukunci da shi a tsakanin mutane, kuma yana fatan ya zama kamarsa.
Madogara
كنوز رياض الصالحين، تأليف: حمد بن ناصر بن العمار ، الناشر: دار كنوز أشبيليا، الطبعة الأولى: 1430 هـ
بهجة الناظرين، تأليف: سليم بن عيد الهلالي، نسخة الكترونية، لا يوجد بها بيانات نشر.
نزهة المتقين، تأليف: جمعٌ من المشايخ، الناشر: مؤسسة الرسالة، الطبعة الأولى: 1397 هـ، الطبعة الرابعة عشر 1407 هـ
رياض الصالحين، تأليف : محيي الدين يحيى بن شرف النووي ، تحقيق: د. ماهر بن ياسين الفحل ، الطبعة: الأولى، 1428 هـ
صحيح مسلم، تأليف: مسلم بن الحجاج النيسابوري، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي الناشر: دار إحياء التراث العربي – بيروت
صحيح البخاري، نشر: دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم محمد فؤاد عبد الباقي)، الطبعة: الأولى، 1422ه
شرح رياض الصالحين، تأليف: محمد بن صالح العثيمين، الناشر: دار الوطن للنشر، الطبعة: 1426 هـ
منار القاري، تأليف: حمزة محمد قاسم، الناشر: مكتبة دار البيان ، عام النشر: 1410 هـ.
Wannan hadisi a HadeethEnc.comعَنْ أَبِي ذَرٍّ رضي الله عنه: أَنَّ نَاسًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: يَا رَسُولَ اللهِ، ذَهَبَ أَهْلُ الدُّثُورِ بِالْأُجُورِ، يُصَلُّونَ كَمَا نُصَلِّي، وَيَصُومُونَ كَمَا نَصُومُ، وَيَتَصَدَّقُونَ بِفُضُولِ أَمْوَالِهِمْ، قَالَ: «أَوَلَيْسَ قَدْ جَعَلَ اللهُ لَكُمْ مَا تَصَّدَّقُونَ؟ إِنَّ بِكُلِّ تَسْبِيحَةٍ صَدَقَةً، وَكُلِّ تَكْبِيرَةٍ صَدَقَةً، وَكُلِّ تَحْمِيدَةٍ صَدَقَةً، وَكُلِّ تَهْلِيلَةٍ صَدَقَةً، وَأَمْرٌ بِالْمَعْرُوفِ صَدَقَةٌ، وَنَهْيٌ عَنْ مُنْكَرٍ صَدَقَةٌ، وَفِي بُضْعِ أَحَدِكُمْ صَدَقَةٌ»، قَالُوا: يَا رَسُولَ اللهِ، أَيَأتِي أَحَدُنَا شَهْوَتَهُ وَيَكُونُ لَهُ فِيهَا أَجْرٌ؟ قَالَ: «أَرَأَيْتُمْ لَوْ وَضَعَهَا فِي حَرَامٍ أَكَانَ عَلَيْهِ فِيهَا وِزْرٌ؟ فَكَذَلِكَ إِذَا وَضَعَهَا فِي الْحَلَالِ كَانَ لَهُ أَجْرٌ».
Daga Abu Zarr - Allah Ya yarda da shi - Cewa wasu mutane daga sahabban Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - sun ce wa Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi -: Ya Manzon Allah, masu dukiyoyi sun tafi da ladaddaki, suna yin sallah kamar yadda muke yin sallah, suna azimi kamar yadda muke yin azumi, kuma suna yin sadaka da ragowar dukiyoyinsu, ya ce: "Shin yanzu haƙiƙa Allah Bai sanya muku abinda zaku dinga sadaka dashi ba? lallai dukkan tasbihi sadaka ne, dukkan kabbara sadaka ce, dukkan tahmidi sadaka ce, dukkan hailala sadaka ce, horo da aikin alheri sadaka ne, kuma hani daga abin ƙi sadaka ne, a cikin tsokar ɗayanku ma sadaka ne", Suka ce: Ya Manzon Allah, shin ɗayanmu zai zo wa sha'awarsa kuma ya zama yana da lada a cikinta? ya ce: "Shin kuna ganin da ace zai sanyata a cikin haram shin zai zama a kansa akwai zunubi a cikinsa? to haka nan idan ya sanyata a cikin halal zai zama yana da lada".
Muslim ne ya rawaito shiDarajaIngantacce ne
Sharhi
Wasu daga talakawa cikin sahabbai sun kawo kukan halinsu da talaucinsu ga Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - da rashin sadakarsu da dukiyoyi dan su samu lada mai yawa kamar yadda 'yan uwansu masu dukiya da yawa suka samu kuma dan su aikata alheri kamar su; inda cewa su (masu Hali) suna yin sallah kamar yadda muke yin sallah, kuma suna azimi kamar yadda muke yin azimi, kuma suna yin sadaka da ragowar dukiyoyinsu, mu kuma ba ma yin sadaka! Sa Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - ya shiryar da su akan abinda suke da iko akansa na sadakoki, sai tsira da amincin Allah su tabbata agare shi ya ce: Shin yanzu Allah Bai zamo Ya sanya muku abinda zaku dinga sadaka da shi ba akan kanku?! domin cewa faɗinku:
Subhanallah, (Tsarki ya tabbata ga Allah) zai zama ladan sadaka gareku, haka nan faɗin: Allahu Akbar, (Allah ne Mafi girma) sadaka ne, da faɗin: La’ilaha illallahu, (Babu abin bautawa da gaskiya sai Allah) sadaka ne, da (Horo da aikin alheri) sadaka ne, da (Hani daga abin ƙi) sadaka ne, kai a cikin jima'in ɗayanku ma ga matarsa sadaka ne. Sai suka yi mamaki, suka ce: Ya Manzon Allah, shin ɗayanmu zai zo wa sha'awarsa kuma ya zama a cikinta akwai lada?! Ya ce; Shin kuna ganin da ace ya sanyata a cikin haram na zina ko waninsa shin zai zama akansa akwai zunubi? to haka nan idan ya sanyata a cikin halal zai zama yana da lada.
Fa’idoji
- Rige-rigen sahabbai akan aikata alheri, da kwaɗayinsu a cikin samun babban lada da falala daga wurin Allah - Maɗaukakin sarki -.
- Yawan kofofin ayyukan alheri, kuma su suna ƙunsar dukkan aikin da musulmi ya tashi da shi da niyya ta gari da kuma kyakkyawar manufa.
- Sauƙin Musulunci da rangwaminsa, kowane musulmi yana da abinda zai aikata shi dan ya bi Allah da shi.
- Nawawi ya ce: A cikin wannan akwai dalili akan cewa abubuwan da aka halatta suna zama ayyukan biyayya da niyyoyi na gaskiya, jima'i yana zama ibada idan ya yi nufin biyan haƙƙin mata da shi, da kuma mu'amalantarta da aikin alheri wanda Allah - Maɗaukakin sarki - Ya yi umarni da shi, ko neman ɗa na gari, ko kare kansa ko kare matar da hanasu gaba ɗaya daga kallon haram, ko tinani a cikinsa, ko nufinsa, ko wanin haka daga manufofi na gari.
- Buga misalai da ƙiyasi; dan ya zama ya fi bayyana kuma ya fi zama a cikin ran mai sauraro .
Madogara
صحيح مسلم (2/ 697) (1006).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (1/ 201).
شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (2/ 161).
كنوز رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (3/ 31).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (1/ 150).
Wannan hadisi a HadeethEnc.comعن معن بن يزيد بن الأخنس رضي الله عنهم قال: كان أبي يزيدُ أَخْرجَ دَنَانِيرَ يتصدقُ بها، فوضعها عند رجلٍ في المسجدِ، فجِئْتُ فأخذتُها فأَتَيْتُهُ بها، فقال: واللهِ، ما إيَّاكَ أردتُ، فخَاصَمْتُهُ إلى رسولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم فقال: «لكَ ما نويتَ يا يزيدُ، ولك ما أخذتَ يا معنُ».
Daga Maan bin Yazid bin Al-Akhnas - Allah ya yarda da su - ya ce: Abu Yazid ya kasance yana bayar da dunkoki don yin sadaka, sai ya sanya su tare da wani mutum a cikin masallaci, sai na zo na karbe su, sai ya ce: Wallahi abin da na so, na yi masa rigima - ga Allah - amincin Allah ya tabbata a gare shi - Ya ce: "Kana da abin da ka yi nufi, ya Yazidu, kuma kana da abin da ka karɓa, ya Maan."
Buhari ne ya rawaito shiDarajaIngantacce ne
Sharhi
Daga Maan bin Yazid bin Al-Akhnas - Allah ya yarda da su - ya ce: Abu Yazid ya kasance yana bayar da dunkoki don yin sadaka, sai ya sanya su tare da wani mutum a cikin masallaci, sai na zo na karbe su, sai ya ce: Wallahi abin da na so, na yi masa rigima - ga Allah - amincin Allah ya tabbata a gare shi - Ya ce: "Kana da abin da ka yi nufi, ya Yazidu, kuma kana da abin da ka karɓa, ya Maan."
Madogara
- نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، نشر: مؤسسة الرسالة، الطبعة الرابعة عشر، 1407هـ - 1987م.
- شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين، نشر: دار الوطن للنشر، الرياض، الطبعة، 1426هـ.
- بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، للهلالي، نشر: دار ابن الجوزي.
- صحيح البخاري، نشر: دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم ترقيم محمد فؤاد عبد الباقي)، الطبعة الأولى، 1422هـ.
- رياض الصالحين من كلام سيد المرسلين، للإمام أبي زكريا النووي، تحقيق د. ماهر الفحل، دار ابن كثير- دمشق، الطبعة الأولى، 1428هـ.
Wannan hadisi a HadeethEnc.comKowane hadisi, daraja, sharhi da fa’ida a nan an nuna su daidai yadda HadeethEnc.com ke wallafa su, bisa sharuɗɗansa na sake wallafawa. Darajar ba ta ambaci wanda ya yanke hukuncin ba. Fassarorin da sharhohin na mawallafansu ne, kuma wasu suna bayyana hukunce-hukunce; masu bitar Sabīl ba su duba su ba. Hadisin Larabci shi ne nassin. Tushe: HadeethEnc.com