عن عَبْد الرَّحْمَنِ بْن سَمُرَةَ رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال له: «يا عبد الرحمن بن سَمُرَة، لا تَسْأَلِ الإِمَارَةَ؛ فإنك إن أُعْطِيتَها عن مَسْأَلَةٍ وُكِلْتَ إليها، وإن أُعْطِيتَهَا عن غير مَسْأَلَةٍ أُعِنْتَ عليها، وإذا حَلَفْتَ على يمينٍ فرأيتَ غيرها خيرًا منها، فَكَفِّرْ عن يمينك، وَأْتِ الذي هو خير».
Abdurrahmân b. Semura -radıyallahu anh- Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-’in kendisine şöyle dediğini rivayet etmiştir: «Ey Abdurrahmân b. Semura! Emirliğe talip olma! Eğer senin talebin üzerine sana emirlik verilirse, istediğin şeyin sorumluluğu sana yüklenir. Eğer talibi olmadan sana emirlik verilirse, o işte yardım görürsün. Bir şeye yemin edip de o işten daha hayırlı olanı gördüğünde, yemininin kefaretini verip daha hayırlı olan o işi yap.»
Muttefekun AleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- yönetici olmayı istemeyi yasakladı. Çünkü kim yöneticiliği dünyaya olan isteğinden ve dünyayı ahirete tercihinden dolayı ister ve yöneticilik ona verilirse yüzüstü bırakılır ve terk edilir. Eğer talibi olmadan emirlik verilirse, o işte Allah ona yardım eder. Bir şey üzerine yemin etmek hayrı yapmaya engel olmaz. Yemin eden kişi yemin ettiğinden daha hayırlı bir şey görürse yemininin kefaretini verip daha hayırlı olan o işi yapar.
Kaynakça
1- صحيح البخاري، محمد بن إسماعيل البخاري الجعفي، تحقيق: محمد زهير الناصر، دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم: محمد فؤاد عبد الباقي)، الطبعة: الأولى 1422هـ.
2- صحيح مسلم، مسلم بن الحجاج القشيري النيسابوري، تحقيق محمد فؤاد عبد الباقي، دار إحياء التراث العربي، بيروت، الطبعة: 1423هـ.
3- الإلمام بشرح عمدة الأحكام، إسماعيل بن محمد الأنصاري، دار الفكر، دمشق، الطبعة: الأولى 1381 هـ.
4- تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، عبد الله بن عبد الرحمن البسام، تحقيق: محمد صبحي حلاق، مكتبة الصحابة، الأمارات، مكتبة التابعين، القاهرة، الطبعة: العاشرة 1426 هـ.
5- تأسيس الأحكام، أحمد بن يحيى النجمي، دار المنهاج، القاهرة، الطبعة: الأولى 1427هـ.
عن عُبَادَةَ بن الصَّامتِ رضي الله عنه قال: بَايَعْنَا رسولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم على السَّمْعِ وَالطَّاعَةِ فِي الْعُسْرِ وَالْيُسْرِ، وَالْمَنْشَطِ وَالْمَكْرَهِ، وعلى أَثَرَةٍ علينا، وعلى أَلَّا نُنَازِعَ الْأَمْرَ أهلَه، وعلى أَنْ نَقُولَ بِالْحَقِّ أينما كُنَّا، لا نَخَافُ في الله لَوْمَةَ لَائِمٍ.
Ubâde b. Sâmit -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre şöyle demiştir: "Biz, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-’ e zorlukta ve kolaylıkta, sevinçli ve kederli anlarda, başkaları bize tercih edildiği zamanlarda devleti yönetenleri dinleyip itaat etmeye, onların işlerine karışmamaya, nerede olursak olalım hakkı söyleyeceğimize ve Allah için hiçbir kınayıcının kınamasından korkmayacağımıza dair biat ettik."
Muttefekun aleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-, kolay ya da zor zamanlarda, zenginlikte ve fakirlikte devlet yöneticilerine itaat etme hususunda sahabelerden söz almıştır. Onların emrettikleri şeyler nefse hoş gelsin ya da gelmesin, yöneticiler kamu malı, makam ya da başka hususlarda insanlara cimri olup, kendi refahlarını düşünüp halkını bundan mahrum etseler dahi haram olmayan meselelerde onları dinleyip itaat etmek ve onlara karşı ayaklanmamak gerekir. Çünkü onlara karşı savaş açmaktaki fitne ve fesat, onların ettiği zulümdeki fitne ve fesattan daha büyüktür. Sahabelerden aldığı sözler arasında nerede olurlarsa olsunlar, hakkı söyleyeceklerine ve Allah için hiçbir kınayıcının kınamasından korkmayacakları da bulunmaktadır.
Faydalar
- Müslümanların; yöneticileri dinleyip itaat etmelerinin semeresi, sözlerinin bir olması ve ayrılığı reddetmeleridir.
- Allah'a haram olmayan hususlarda yöneticilere rahatlıkta ve zorlukta, sevinçli ve kederli anlarda, kendi rahatlarını düşünüp diğer insanları ihmal etseler bile onları dinleyip itaat etmek farzdır.
- Allah için hiçbir kınayıcının kınamasından korkmadan nerede olursak olalım hakkı söylememiz farzdır.
Kaynakça
صحيح البخاري (9/ 47) (7055-7056)، (9/ 77) (7199، 7200).
صحيح مسلم (3/ 1470) (1709).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (1/ 277).
رياض الصالحين، للنووي (ص83) (186).
شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (2/ 419).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (1/ 202).
عن مَعقِلِ بن يَسار المُزَنِيّ رضي الله عنه قال: إني سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: «مَا مِنْ عَبْدٍ يَسْتَرْعِيهِ اللهُ رَعِيَّةً، يَمُوتُ يَوْمَ يَمُوتُ وَهُوَ غَاشٌّ لِرَعِيَّتِهِ، إِلَّا حَرَّمَ اللهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ».
Ma'kil b. Yesâr el-Müzenî -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre o şöyle demiştir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in şöyle söylediğini işittim: «Allah'ın; yönetici yaptığı bir kimse, yönettiği insanları aldatarak ölürse, Allah Teâlâ ona Cennet'i haram kılar.»
Muttefekun aleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-, Allah Teâlâ'nın insanlar üzerinde devlet lideri gibi genel ya da evde erkek veya kadın gibi ev halkı üzerinde özel idareci kıldığı yönetici, sorumlu olduğu kimselerin hakkında ihmalkâr davranıp onları aldatır, dini ve dünyevi haklarını zayi ederse, bu ağır cezayı hak etmiş olur.
Faydalar
- Bu tehdit sadece devlet liderleri ve yardımcılarına özgü değildir. Bilakis Allah Teâlâ'nın sorumlu kıldığı her yönetici için geçerli genel bir tehdittir.
- Müslümanların işlerinde yönetici kılınan herkesin, onlara öğüt vermesi, sorumluluğunu yerine getirmeye özen göstermesi ve ihanetten sakınması farzdır.
- Genel ya da özel, büyük ya da küçük kendisine yöneticilik verilen herkesin sorumluluğunun büyüklüğü ifade edilmiştir.
Kaynakça
صحيح البخاري (9/ 64) (7150).
صحيح مسلم (1/ 125) (142).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (1/ 706).
فيض القدير شرح الجامع الصغير، للمناوي (5/ 488).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (1/ 543).
عن ابن عباس رضي الله عنهما مرفوعاً: «خير الصحابة أربعة، وخير السَّرَايَا أَرْبَعُمِائة، وخير الجيوش أربعة آلاف، ولن يُغْلَبَ اثنا عشر ألفا مِنْ قِلَّةٍ»
İbn Abbas -radıyallahu anhuma'dan merfu olarak rivayet olunan hadiste: "En hayırlı arkadaş (grubu) dört kişiliktir. En hayırlı askeri birlik dört yüz kişiliktir. En hayırlı ordu dört bin kişidir. On iki bin kişi, sayıca az diye mağlup olmaz." diye buyrulmuştur.
Tirmizî rivayet etmiştir - Ebû Dâvûd rivayet etmiştir - Ahmed rivayet etmiştirDereceSahih Hadis
Açıklama
Hadisin manası: En iyi arkadaş topluluğu dört kişidir. En hayırlı askeri birlik dört yüz, en hayırlı ordu ise dört bin kişiden oluşur. Şayet ordunun sayısı dört bin kişiye ulaşırsa bu ordu yenilmez. Sayısı dört bin olan ordu yenilip, mağlup olmuş ise bu sayıları bakımından değil başka sebeplerden meydana gelmiştir. Örneğin dindarlıktan uzak olmak, çokluğa bakarak böbürlenmek, günahlar işlemek, Allah için ihlaslı olmamak ve benzeri durumlar.
Kaynakça
- رياض الصالحين من كلام سيد المرسلين، للإمام أبي زكريا النووي، تحقيق د. ماهر الفحل، دار ابن كثير- دمشق، الطبعة الأولى، 1428ه.
- بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، تأليف سليم الهلالي، دار ابن الجوزي - الطبعة الأولى، 1418ه.
- نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، تأليف د. مصطفى الخِن وغيره، مؤسسة الرسالة - بيروت، الطبعة الرابعة عشر، 1407هـ.
- سنن أبي داود، لأبي داود السجستاني، تحقيق محمد محيي الدين عبد الحميد، المكتبة العصرية.
Buradaki her hadis, derece, açıklama ve fayda, HadeethEnc.com’un yayımladığı şekliyle, yeniden yayım şartlarına uygun olarak gösterilir. Derece, hükmü vereni belirtmez. Çeviriler ve açıklamalar yazarlarına aittir ve bazıları hüküm bildirir; Sabīl’in inceleyenleri bunları gözden geçirmemiştir. Asıl metin Arapça hadistir. Kaynak: HadeethEnc.com