عن أبي علي طلق بن علي رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: «إذا دعا الرجل زوجته لحاجته فَلْتَأتِهِ وإن كانت على التَّنُور».
Ebû Ali Talk b. Ali -radıyallahu anh-'tan merfû olarak rivayet edildiğine göre:Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Bir adam karısını ihtiyacını gidermek için yatağına çağırsa, kadın o sırada tandırda (fırında, ocakta) iş görüyor olsa bile gelsin.»
Tirmizî rivayet etmiştirDereceSahih Hadis
Açıklama
Şayet bir adam eşini cinsel ilişki için çağırsa, o da ekmek yapmak ve yemek pişirmek gibi kendisinden başkasının yapmadığı bir iş ile meşgul ise dahi kocasının çağrısına icabet edip gelmesi kadın üzerine zorunlu bir iştir. (vaciptir)
Kaynakça
سنن الترمذي، نشر: شركة مكتبة ومطبعة مصطفى البابي الحلبي – مصر، الطبعة: الثانية، 1395هـ - 1975م.
صحيح الجامع الصغير وزبادته, تأليف: أبو عبدالرحمن محمد ناصر الدين الألباني, الناشر: المكتب الإسلامي.
مرقاة المفاتيح شرح مشكاة المصابيح, تأليف: علي بن سلطان القاري, الناشر: دار الفكر, ط1 عام 1422.
تحفة الأحوذي بشرح جامع الترمذي, تأليف: أبو العلا محمد عبدالرحمن المباركفوري, الناشر: دار الكتب العلمية.
دليل الفالحين لطرق رياض الصالحين، لابن علان، نشر دار الكتاب العربي.
تحفة الأبرار شرح مصابيح السنة, تأليف: القاضي ناصر الدين عبدالله البيضاوي, تحقيق: لجنة مختصة بإشراف نور الدين طالب, الناشر: وزارة الأوقاف بالكويت, عام 1433.
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين, تأليف: سليم بن عيد الهلالي, دار ابن الجوزي.
عن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: «أَكْمَلُ الْمُؤْمِنِينَ إِيمَانًا أَحْسَنُهُمْ خُلُقًا، وَخَيْرُكُمْ خَيْرُكُمْ لِنِسَائِهِمْ».
Ebû Hureyre -radıyallahu anh-'tan rivayet edildiğine göre Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Müminlerin iman bakımından en kâmil olanları ahlak bakımından en hayırlı olanlarıdır ve sizin en hayırlınız, eşlerine karşı en hayırlı olanınızdır.»
Ebû Dâvûd, Tirmizî ve Ahmed rivayet etmiştirDereceHasen hadis
Açıklama
Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- insanların iman yönünden en kâmil olanlarının, ahlakı güzel olan kimseler olduğunu, bunun da güler yüzlü davranmak, iyilikleri yaymak, güzel söz söylemek ve insanlara eziyet etmemekle olacağını haber vermiştir.
Müminlerin en hayırlısı eşine, kızlarına, kız kardeşlerine ve akrabalarından olan kadınlara karşı en hayırlı olanlarıdır. Çünkü onlar güzel ahlakla muamele edilmeyi en çok hak eden kimselerdir.
Faydalar
- Güzel ahlakın fazileti ve güzel ahlakın imandan olması ifade edilmiştir.
- Amel imandandır ve iman artar ve azalır.
- İslam'ın kadınlara ihsanı anlatılmış ve kadınlara iyi davranmak teşvik edilmiştir.
Kaynakça
سنن أبي داود (7/ 70) (4682).
سنن الترمذي (2/ 454) (1162).
مسند أحمد ط الرسالة (12/ 364) (7402).
سلسلة الأحاديث الصحيحة وشيء من فقهها وفوائدها، للألباني (1/ 573).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (1/ 362).
شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (3/ 130).
كنوز رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (5/ 234).
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بنِ عُمرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُما أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «كُلُّكُمْ رَاعٍ فَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، فَالأَمِيرُ الَّذِي عَلَى النَّاسِ رَاعٍ وَهُوَ مَسْئُولٌ عَنْهُمْ، وَالرَّجُلُ رَاعٍ عَلَى أَهْلِ بَيْتِهِ وَهُوَ مَسْئُولٌ عَنْهُمْ، وَالمَرْأَةُ رَاعِيَةٌ عَلَى بَيْتِ بَعْلِهَا وَوَلَدِهِ وَهِيَ مَسْئُولَةٌ عَنْهُمْ، وَالعَبْدُ رَاعٍ عَلَى مَالِ سَيِّدِهِ وَهُوَ مَسْئُولٌ عَنْهُ، أَلاَ فَكُلُّكُمْ رَاعٍ وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ».
Abdullah b. Ömer -radıyallahu anhuma-'dan rivayet edildiğine göre, Rasûlullah –sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Hepiniz çobansınız; hepiniz güttüğünüz sürüden sorumlusunuz. Devlet reisi de bir çobandır ve sürüsünden sorumludur. Erkek, ailesinin çobanıdır ve sürüsünden sorumludur. Kadın, kocasının evinin ve çocuklarının çobanıdır ve sürüsünden sorumludur. Köle, efendisinin malının çobanıdır; o da bundan sorumludur. Netice itibariyle hepiniz çobansınız ve güttüğünüz sürüden sorumlusunuz.»
Muttefekun aleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- toplumdaki her Müslümanın dikkat etmesi ve taşıması gereken bir sorumluluğu olduğunu bizlere bildirmektedir. Devlet yönetici ve valileri, Allah'ın kendisine emanet ettiği kimselerin çobanıdır. Onların kanunlarını ve zulmedenlerden onları korumalı, düşmanlarıyla savaşmalı, haklarını zayi etmemeleri gerekir. Evin reisi olan erkek; onların geçimini sağlamak, onlara iyi davranmak, onları eğitmek ve terbiye etmekle görevlidir. Kocasının evindeki kadın, kocasının evinin idaresinden ve çocuklarının yetiştirilmesinden sorumludur. Sahip olunan köle ve kiralanan hizmetçi, efendisine ait elindeki malı korumak ve ona hizmet etmekle sorumludur. Herkes kendisine emanet edilenin çobanıdır ve herkes sürüsünden sorumludur.
Faydalar
- Müslüman toplumunda sorumluluk geneldir ve herkes gücüne ve mesuliyetlerine göre sorumludur.
- Kadının en büyük sorumluluğu, kocasının evi üzerindeki haklarını ve çocuklarına karşı olan görevlerini yerine getirmektir.
Kaynakça
صحيح البخاري (3/ 150) (2554).
صحيح مسلم (3/ 1459) (1829).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (1/ 369).
إرشاد الساري لشرح صحيح البخاري، القسطلاني (4/ 326).
عَنْ إِيَاسِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي ذُبَابٍ رَضيَ اللهُ عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تَضْرِبُوا إِمَاءَ اللَّهِ» فَجَاءَ عُمَرُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: ذَئِرْنَ النِّسَاءُ عَلَى أَزْوَاجِهِنَّ، فَرَخَّصَ فِي ضَرْبِهِنَّ، فَأَطَافَ بِآلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نِسَاءٌ كَثِيرٌ يَشْكُونَ أَزْوَاجَهُنَّ، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَقَدْ طَافَ بِآلِ مُحَمَّدٍ نِسَاءٌ كَثِيرٌ يَشْكُونَ أَزْوَاجَهُنَّ، لَيْسَ أُولَئِكَ بِخِيَارِكُمْ».
İyâs b. Abdullah b. Ebû Zübâb -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre şöyle demiştir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Kadınları dövmeyiniz!» Ömer -radıyallahu anh- Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in huzuruna çıkarak: "Kadınlar kocalarını dinlemez oldular" dedi. Bunun üzerine Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- (gerekli şartlar oluştuğunda) onları dövmeye ruhsat verdi. Bu defa birçok kadın Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in hanımlarına gelerek kocalarını şikâyete başladılar. Bunun üzerine Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: «Birçok kadın Muhammed'in ailesine gelerek kocalarını şikâyet ediyorlar. (Kadınlarını döven) bu kimseler, sizin hayırlınız değildirler.»
Ebû Dâvûd ve İbn Mâce rivayet etmiştirDereceSahih Hadis
Açıklama
Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- kadınları dövmeyi yasaklamıştır. Bunun üzerine Müminlerin emiri Ömer b. Hattâb -radıyallahu anh- gelip şöyle demiştir: Ey Allah'ın Rasûlü! Kadınlar kocalarına karşı cüretkârlaştılar ve ahlakları bozuldu. Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- eşin hakkını yerine getirmemek, kocasına meşru konularda karşı gelmek ve benzeri sebepler bulunduğunda, incitici ve zarar verici olmayan hafif bir şekilde dövmeye ruhsat verdi. Bunun ardından bazı kadınlar, kocalarının kendilerini şiddetli bir şekilde dövdüklerini ve verilen bu ruhsatı kötüye kullandıklarını şikâyet etmek üzere Resûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in hanımlarının yanına geldiler. Bunun üzerine Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: Eşlerini şiddetli bir şekilde döven bu adamlar sizin hayırlılarınız değildirler.
Faydalar
- Kadınlara güzel muamele etmenin faziletini ortaya koymaktadır. Onlara karşı sabırlı olmak ve zaman zaman meydana gelen kusurlarını hoş görmek, onları dövmekten daha faziletlidir.
- Allah Teâlâ, nüşûzun (eşin meşru haklarına karşı gelmesinin) tedavisinde dövmeyi son aşama olarak belirlemiş ve şöyle buyurmuştur: "Baş kaldırmalarından endişe ettiğiniz kadınlara önce öğüt verin, sonra yataklarında onları yalnız bırakın, sonra da (zarar vermeyecek şekilde) dövün. Eğer size itaat ederlerse artık onların aleyhine başka bir yol aramayın. Şüphesiz Allah yücedir, büyüktür." [Nisâ Suresi: 34]. Bu üç yöntem aynı anda uygulanacak değil, sırasıyla uygulanacak aşamalardır. Önce nasihat edilir, öğüt verilir ve Allah hatırlatılır. Bu fayda verirse ne güzel! Eğer fayda vermezse yatakta ayrı kalınır. Bu da sonuç vermezse, intikam amacıyla değil, terbiye etmek amacıyla; incitmeyen ve zarar vermeyen hafif bir şekilde dövmeye başvurulur.
- Erkek, evinin yöneticisi ve sorumlusudur. Bu sebeple aile fertlerini hikmetle ve güzel öğütle terbiye edip eğitmesi gerekir.
- Verdiği fetvanın sonuçlarını ve doğuracağı etkileri öğrenmek amacıyla âlime fetvası hakkında tekrar başvurmanın (müracaat etmenin) caizdir.
- Bir kimse haksızlığa veya zarara uğradığında, durumunu yöneticiye veya âlime şikâyet etmesinin caiz olduğu ifade edilmiştir.
Kaynakça
سنن أبي داود (3/ 479) (2146).
سنن ابن ماجه (3/ 152) (1985).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (1/ 363).
مرقاة المفاتيح، لعلي القاري (5/ 2127).
عن معاذ بن جبل رضي الله عنه مرفوعاً: «لا تؤذي امرأةٌ زوجَها في الدنيا إلا قالت زوجته من الحُورِ العِينِ لا تُؤْذِيهِ قاتلك الله! فإنما هو عندك دَخِيلٌ يُوشِكُ أن يفارقَكِ إلينا».
Muaz b. Cebel -radıyallahu anh- merfu olarak anlatıyor: "Dünyada bir kadın kocasına eziyet ederse, o erkeğin kıyamet gününde eşi olacak olan Huri, eziyet eden kadına şöyle seslenir: "Allah seni helak etsin, bu adama eziyet etme. O, dünyada senin yanında bir misafirdir, yakında senden ayrılıp, bize kavuşacak."
İbn Mâce rivayet etmiştir - Tirmizî rivayet etmiştir - Ahmed rivayet etmiştirDereceSahih Hadis
Açıklama
Allah Rasûlü -sallallahu aleyhi ve selem- dünyada kadının kocasına eziyet etmesini yasaklamıştır. Çünkü o, dünyada misafirdir. Yakında hanımının yanından ayrılıp ahirete intikal edecek ve cennete girip ahiretteki nasibi olan hanımlara ulaşacaktır.
Kaynakça
- رياض الصالحين من كلام سيد المرسلين؛ للإمام أبي زكريا النووي، تحقيق د. ماهر الفحل، دار ابن كثير-دمشق، الطبعة الأولى، 1428ه.
- دليل الفالحين لطرق رياض الصالحين؛ لمحمد بن علان الشافعي، دار الكتاب العربي-بيروت
- بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين؛ تأليف سليم بن عيد الهلالي، دار ابن الجوزي- الطبعة الأولى1418ه.
- مرقاة المفاتيح :علي بن سلطان القاري -دار الفكر، بيروت – لبنان الطبعة -الأولى، 1422هـ - 2002م.
- سنن الترمذي - محمد بن عيسى ، الترمذي، تحقيق وتعليق:أحمد محمد شاكر ومحمد فؤاد عبد الباقي وإبراهيم عطوة عوض -شركة مكتبة ومطبعة مصطفى البابي الحلبي – مصر-الطبعة: الثانية، 1395 هـ - 1975 م.
- سنن ابن ماجه : أبو عبد الله محمد بن يزيد القزويني، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي- دار إحياء الكتب العربية - فيصل عيسى البابي الحلبي.
- مسند الإمام أحمد بن حنبل المحقق: شعيب الأرنؤوط - عادل مرشد، وآخرون إشراف: د عبد الله بن عبد المحسن التركي مؤسسة الرسالة الطبعة: الأولى، 1421 هـ - 2001 م.
- سلسلة الأحاديث الصحيحة وشيء من فقهها وفوائدها/محمد ناصر الدين، الألباني مكتبة المعارف للنشر والتوزيع، الرياض-الطبعة: الأولى، (مكتبة المعارف).
عن أبي هريرة رضي الله عنه مرفوعاً: «لو كنت آمِرًا أحدًا أن يسجد لأحد لأمرت المرأة أن تسجد لزوجها».
Ebu Hureyre -radıyallahu anh'den- merfu olarak rivayet olunduğuna göre: "Şayet ben bir insanın başka bir insana secde etmesini emredecek olsaydım, kadına, kocasına secde etmesini emrederdim." diye buyrulmuştur.
Tirmizî rivayet etmiştirDereceSahih Hadis
Açıklama
Nebi –sallallahu aleyhi ve sellem- şayet bir insanın başka bir insana secde etmesini emredecek olsaydı, kadına, kocasına secde etmesini emrederdi. Bu da kocanın karısı üzerindeki hakkının büyüklüğündendir. Fakat Allah’tan başka bir varlığa secde etmek kesin haramdır, caiz değildir.
Kaynakça
الجامع الكبير (سنن الترمذي), تأليف: محمد بن عيسى الترمذي, تحقيق وتعليق: أحمد محمد شاكر ومحمد فؤاد عبد الباقي وإبراهيم عطوة عوض -شركة مكتبة ومطبعة مصطفى البابي الحلبي - مصر - الطبعة: الثانية، 1395 هـ - 1975 م.
إرواء الغليل في تخريج أحاديث منار السبيل, تأليف: محمد ناصر الدين الألباني, الناشر: المكتب الإسلامي, ط2 عام 1405.
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين, تأليف: سليم بن عيد الهلالي, دار ابن الجوزي.
مرقاة المفاتيح شرح مشكاة المصابيح, تأليف: علي بن سلطان القاري, الناشر: دار الفكر, ط1 عام 1422.
عن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه : «ذُكِرَ َالعزل لرسول الله صلى الله عليه وسلم فقال: ولم يفعل ذلك أحدكم؟ -ولم يقل: فلا يفعل ذلك أحدكم؟-؛ فإنه ليست نفس مخلوقة إلا الله خالقها».
Ebu Saîd el-Hudrî -radıyallahu anh-'den merfû olarak rivayet olunan hadiste şöyle haber verilmektedir: Allah Rasûlü -sallallahu aleyhi ve sellem-'in yanında azil/ilişkide dışa boşalma konuşuldu. O şöyle buyurdu: «Sizden biriniz bunu neden yapıyor? Yaratılan hiçbir can yoktur ki Allah onu yaratacak olmasın.»
Muttefekun AleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Allah Rasûlü -sallallahu aleyhi ve sellem-’in yanında azil konuşulup, bazı erkeklerin hanımları ve köleleriyle azil yaptığı haber verilir. Bunun üzerine Nebi –sallallahu aleyhi ve sellem- inkâr edercesine soru kipinde bunun sebebini sorar. Ardından verdiği cevapla onların bu yaptıkları işteki hedeflerini beyan eder. Zira yüce Allah her şeyi takdir edip, belirlemiştir. Sizlerin yaptığı bu davranış yaratılması yazılıp da, yaratılacak olan bir canlının yaratılmasının önüne geçemez. Sebep ve sonuçları da yaratan Allah’tır. Bir erkeğin sperminden bir çocuk yaratmak isterse bu kişinin spermi kendisi bile hissetmeden ana rahmindeki gideceği yeri bulur.
Kaynakça
- صحيح البخاري –الجامع الصحيح-؛ للإمام أبي عبد الله محمد بن إسماعيل البخاري، عناية محمد زهير الناصر، دار طوق النجاة، الطبعة الأولى، 1422هـ.
- صحيح مسلم؛ للإمام مسلم بن الحجاج، حققه ورقمه محمد فؤاد عبد الباقي، دار عالم الكتب-الرياض، الطبعة الأولى، 1417هـ.
- الإلمام بشرح عمدة الأحكام للشيخ إسماعيل الأنصاري-مطبعة السعادة-الطبعة الثانية 1392ه.
- تيسير العلام شرح عمدة الأحكام-عبد الله البسام-تحقيق محمد صبحي حسن حلاق- مكتبة الصحابة- الشارقة- الطبعة العاشرة- 1426ه.
عن جابر بن عبد الله رضي الله عنهما قال: "كنا نعزل والقرآن ينزل".
قال سفيان: لو كان شيئا ينهى عنه؛ لنهانا عنه القرآن.
Cabir b. Abdillah -radıyallahu anhumâ- anlatıyor: "Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- zamanında Kur'ân (ayetleri kısım kısım) inmeye devam ederken biz (cinsel temas sırasında) azil yapardık. Süfyan dedi ki; eğer ondan yasak edecek bir şey olsaydı Kur’an bizi bunu yapmaktan men ederdi."
Muttefekun AleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Cabir –radıyallahu anhumâ- şöyle haber veriyor: Onlar Rasûlullah –sallallahu aleyhi ve sellem- zamanında kadınları ve cariyeleriyle cinsel ilişkiye girdiklerinde azil yapıyorlardı. Peygamber –sallallahu aleyhi ve sellem- onların bu yaptıklarını ikrar ediyordu. Eğer mubah olmasaydı bunu ikrar etmezdi. Sanki ona şöyle denilmişti: Belki de bu yaptığınız Rasûlullah –sallallahu aleyhi ve sellem’e- ulaşmadı. O da cevap olarak şöyle dedi: Eğer ona ulaşmasaydı, muhakkak ki Allah Tebâre ve Teâlâ ona öğretir. Kur’an hala iniyor, şayet yasakladığı şeyden olsaydı, Kur’an onu yasaklardı. Şeriat koyucu bizi yaptığımızdan dolayı onay vermezdi. Nasların arasını cem etmek (bulmak): Cabir hadisi azil yapmanın caiz olduğuna delalet etmektedir. Fakat varid olan başka hadislerden anlaşılan caiz olmamasıdır. Örnek olarak, İmam Müslim’in Cüzame binti Vehb -radıyallahu anhâ-’dan şöyle buyurduğunu rivayet etti: Yanında insanların olduğu zaman Rasûlullah –sallallahu aleyhi ve sellem-’in yanında hazır bulundum. O’na azilden sordular, O da şöyle buyurdu: «O gizli bir şekilde toprağa diri diri gömmedir.» Bu nasların arasını bulmak nasıl mümkün olacak? Bunun cevabı: Caiz olmasının aslı Câbir ve Ebu Said –radıyallahu anhuma-’nın hadislerinde olduğu gibidir. Cüzâme hadisi de azil ile çocuk olmasından korunuyorsa bu manaya hamledilir. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-’in «Bu gizli bir şekilde diri diri toprağa gömmektir.» sözü de ona delalet eder. Veyahut da azil, mekruh olur haram olmaz.
Kaynakça
- صحيح البخاري، للإمام أبي عبد الله محمد بن إسماعيل البخاري، عناية محمد زهير الناصر، دار طوق النجاة، الطبعة الأولى، 1422هـ.
- صحيح مسلم، للإمام مسلم بن الحجاج، حققه ورقمه محمد فؤاد عبد الباقي، دار عالم الكتب - الرياض، الطبعة الأولى، 1417هـ.
- الإلمام بشرح عمدة الأحكام، للشيخ إسماعيل الأنصاري -مطبعة السعادة- الطبعة الثانية، 1392ه.
- تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، عبد الله البسام، تحقيق محمد صبحي حسن حلاق، مكتبة الصحابة، الشارقة، الطبعة العاشرة، 1426ه.
- خلاصة الكلام شرح عمدة الأحكام، فيصل بن عبد العزيز بن فيصل ابن حمد المبارك الحريملي النجدي، الطبعة الثانية، 1412هـ - 1992م.
- منحة العلام في شرح بلوغ المرام، تأليف عبد الله الفوزان - طبعة دار ابن الجوزي - الطبعة الأولى، 1428ه.
- توضيح الأحكام شرح بلوغ المرام، تأليف عبد الله البسام- مكتبة الأسدي، مكة المكرمة، الطبعة الخامِسَة، 1423هـ - 2003م.
- فتح ذي الجلال والإكرام بشرح بلوغ المرام، للشيخ ابن عثيمين، المكتبة الإسلامية، القاهرة، تحقيق صبحي رمضان وأم إسراء بيومي- الطبعة الأولى، 1427ه.
- الإفهام في شرح عمدة الأحكام، عبد العزيز بن عبد الله بن باز، حققه واعتنى به وخرج أحاديثه: د. سعيد بن علي بن وهف القحطاني- توزيع مؤسسة الجريسي.
Buradaki her hadis, derece, açıklama ve fayda, HadeethEnc.com’un yayımladığı şekliyle, yeniden yayım şartlarına uygun olarak gösterilir. Derece, hükmü vereni belirtmez. Çeviriler ve açıklamalar yazarlarına aittir ve bazıları hüküm bildirir; Sabīl’in inceleyenleri bunları gözden geçirmemiştir. Asıl metin Arapça hadistir. Kaynak: HadeethEnc.com