عن أبي جُهَيْمِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ الصِّمَّةِ الأنصاري رضي الله عنه مرفوعاً: «لو يعلم المار بين يدي الْمُصَلِّي ماذا عليه لكان أن يَقِفَ أربعين خيرا له من أن يَمُرَّ بين يديه».
قال أَبُو النَّضْرِ: لا أدري: قال أربعين يوما أو شهرا أو سنة.
Ebû Cüheym b. Hâris b. Sımme el-Ensârî -radıyallahu anh-' dan merfû olarak rivayet edildiğine göre, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Namaz kılmakta olanın önünden geçen kimse ne kadar günah işlediğini bilmiş olsaydı, kırk şu kadar zaman yerinde durması onun için daha hayırlı olurdu.» Hadisin ravisi Ebû Nadr der ki: Kırk gün mü, kırk ay mı, kırk yıl mı dedi, bilmiyorum.
Muttefekun AleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Namaz kılan kimse Rabbinin huzurunda durup, O'na seslenip münacaat etmektedir. Bu haldeyken önünden birisi geçerse bu manâcaatı keser ve ibadetinde o kimsenin aklını karıştırır. Bundan dolayı önünden geçerek namaz kılan kimsenin namazını ihlal etmeye sebebiyet veren kişinin günahı büyük olur. Şeriat koyucu, namaz kılanın önünden geçen kimse bu amelinin hangi günahı getirdiğini bilse, namaz kılanın önünden geçmek yerine olduğu yerde uzun bir süre beklemeyi tercih edeceğini haber vermiştir. Çünkü bundan uzak durulması ve kaçınılması gerekmektedir.
Kaynakça
الإلمام بشرح عمدة الأحكام لإسماعيل الأنصاري، ط1، دار الفكر، دمشق، 1381هـ.
تأسيس الأحكام للنجمي، ط2، دار علماء السلف، 1414هـ.
تيسير العلام شرح عمدة الأحكام للبسام، حققه وعلق عليه وخرج أحاديثه وصنع فهارسه: محمد صبحي بن حسن حلاق، ط10، مكتبة الصحابة، الإمارات - مكتبة التابعين، القاهرة، 1426هـ.
تنبيه الأفهام شرح عمدة لأحكام لابن عثيمين، ط1، مكتبة الصحابة، الإمارات، 1426هـ.
عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم لعبد الغني المقدسي، دراسة وتحقيق: محمود الأرناؤوط، مراجعة وتقديم: عبد القادر الأرناؤوط، ط2، دار الثقافة العربية، دمشق، بيروت، مؤسسة قرطبة، 1408 هـ.
صحيح البخاري، تحقيق: محمد زهير بن ناصر الناصر، ط1، دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم: محمد فؤاد عبد الباقي)، 1422هـ.
صحيح مسلم، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي، دار إحياء التراث العربي، بيروت، 1423هـ.
عن أبي سعيد الْخُدْرِيِّ رضي الله عنه مرفوعًا: (إذا صلَّى أحدكم إلى شيء يَسْتُرُهُ من الناس، فأراد أحد أن يَجْتَازَ بين يديه فَلْيَدْفَعْهُ، فإن أبى فَلْيُقَاتِلْهُ؛ فإنما هو شيطان).
Ebû Said -radıyallahu anh-'dan merfû olarak rivayet edildiğine göre, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «İçinizden biri kendisini, gelen geçen insanlardan koruyacak bir sütreye karşı namaza durup da biri önünden geçmeye kalkacak olursa onu itip uzaklaştırsın; şayet dinlemez dayatırsa onunla mücadele etsin; çünkü o ancak bir şeytandır.»
Muttefekun AleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Şarî (Allah ve rasûlü) bütün işlerde ihtiyatlı olmayı emretmiştir. Din ve dünya işlerinin en önemlisi namazdır. Bundan dolayı hikmetli şeriat koyucu kişiyi, namaza özen göstermeye ve namaza durduğunda insanlardan kendisini koruyacak bir sütre edinmeye teşvik etmiştir. Böylece insanlar, onun önünden geçerek namazını bozamazlar. O, Rabbi ile münacaat etmeye yönelir. Eğer bir kimse namaz kılanın önünden geçerse, geçen kimseyi hafifçe eliyle iter. Eğer bu yavaş itmeyle geri durmazsa artık onun hürmeti düşmüş ve o kimse haddi aşan bir kimse olmuştur. Düşmanını durdurma yolu eliyle onu itmesidir. Önünden geçmeye çalışanın yaptığı amel, insanların ibadetlerini ifsat etmek isteyen ve namazlarında onları yanıltmaya çalışan şeytanların amelindendir.
Kaynakça
الإلمام بشرح عمدة الأحكام، لإسماعيل الأنصاري، ط1، دار الفكر، دمشق، 1381هـ.
تأسيس الأحكام للنجمي، ط2، دار علماء السلف، 1414هـ.
تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، للبسام، حققه وعلق عليه وخرج أحاديثه وصنع فهارسه: محمد صبحي بن حسن حلاق، ط10، مكتبة الصحابة، الإمارات - مكتبة التابعين، القاهرة، 1426هـ.
تنبيه الأفهام شرح عمدة لأحكام، لابن عثيمين، ط1، مكتبة الصحابة، الإمارات، 1426هـ.
عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم، لعبد الغني المقدسي، دراسة وتحقيق: محمود الأرناؤوط، مراجعة وتقديم: عبد القادر الأرناؤوط، ط2، دار الثقافة العربية، دمشق ، بيروت، مؤسسة قرطبة، 1408 هـ.
صحيح البخاري، تحقيق: محمد زهير بن ناصر الناصر، ط1، دار طوق النجاة، (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم: محمد فؤاد عبد الباقي)، 1422هـ.
صحيح مسلم، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي، دار إحياء التراث العربي، بيروت، 1423هـ.
عن عبد الله بن عُمَرَ وأبي هُرَيْرَةَ وأبي ذر رضي الله عنهم عن النبي - صلى الله عليه وسلم - أنه قال: «إذا اشْتَدَّ الْحَرُّ فَأَبْرِدُوا بالصلاة. فإن شدة الْحَرِّ من فَيْحِ جَهَنَّمَ».
Abdullah b. Ömer, Ebû Hureyre ve Ebû Zer -radıyallahu anhum-'dan rivayet edildiğine göre, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Sıcak arttığında (öğle) namazını serinliğe bırakın. Çünkü sıcağın şiddeti, cehennemin kaynamasından dolayıdır.»
Buhârî rivayet etmiştir - Muttefekun AleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Şiddetli sıcak olduğu zaman -bu cehennemin nefes alması ve sıcaklığından dolayıdır- Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-, öğle namazını serin bir vakte ertelemeyi emretmiştir. Bunun sebebi sıcaklığın, huşuyu bozacak kadar sıkıntı vermemesi ve insanı meşgul etmemesi içindir.
Kaynakça
تيسير العلام شرح عمدة الأحكام للبسام، حققه وعلق عليه وخرج أحاديثه وصنع فهارسه: محمد صبحي بن حسن حلاق، ط10، مكتبة الصحابة، الإمارات - مكتبة التابعين، القاهرة، 1426 هـ
تنبيه الأفهام شرح عمدة لأحكام لابن عثيمين، ط1، مكتبة الصحابة، الإمارات، 1426ه
عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم لعبد الغني المقدسي، دراسة وتحقيق: محمود الأرناؤوط، مراجعة وتقديم: عبد القادر الأرناؤوط، ط2، دار الثقافة العربية، دمشق، بيروت، مؤسسة قرطبة، 1408 هـ
صحيح البخاري، تحقيق: محمد زهير بن ناصر الناصر، ط1، دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم: محمد فؤاد عبد الباقي)، 1422ه.
صحيح مسلم، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي، دار إحياء التراث العربي، بيروت، 1423 ه.
عن مَسْلَمَةَ سَعِيدِ بْنِ يَزِيد قال: سألت أنس بن مالك: أكان النبي صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي في نَعْلَيْهِ؟ قال: «نعم».
Mesleme Saîd b. Yezîd şöyle demiştir: Ben Enes b. Malik -radıyallahu anh-’a: Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- ayakkabıları ayağında iken namaz kılar mıydı? diye sordum. Enes -radıyallahu anh-: “Evet!”, cevabını verdi.
Buhârî rivayet etmiştirDereceSahih Hadis
Açıklama
Şeriatın maksatlarından biri de ehli kitaba muhalefet etmek, içinde müslümanın üzerine zorluk ve meşakkat olan her şeyin ortadan kladırılmasıdır. Tabiinin güvenilirlerinden olan Saîd b. Yezîd -rahimehullah-, Enes b. Mâlik -radıyallahu anh-'a kendisine de örnek olması için Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'in ayakkabıları ayağındayken namaz kılıp kılmadığını sordu. Yahut da bunun genellikle ayakkabılarda necaset ve pislik olması sebebiyle uzak bir davranış olduğunu düşünmüştü. Enes -radıyallahu anh- ona cevap verdi ve "Evet, ayakkabıları ayağındayken namaz kılardı." dedi. Bu da Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'in temiz olan sünnetindendir. Bu davranış bir yere yahut da zamana özel bir uygulama değildir.
Kaynakça
تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، عبد الله بن عبد الرحمن البسام، تحقيق: محمد صبحي حلاق، مكتبة الصحابة، الأمارات، مكتبة التابعين، القاهرة، الطبعة: العاشرة 1426هـ، 2006م.
تنبيه الأفهام شرح عمدة الأحكام، محمد بن صالح العثيمين، مكتبة الصحابة، الإمارات، الطبعة: الأولى 1426هـ، 2005م.
صحيح البخاري، محمد بن إسماعيل البخاري الجعفي، تحقيق: محمد زهير الناصر، دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم: محمد فؤاد عبد الباقي)، الطبعة: الأولى 1422هـ.
صحيح مسلم، مسلم بن الحجاج القشيري النيسابوري، تحقيق محمد فؤاد عبد الباقي، دار إحياء التراث العربي، بيروت، الطبعة: 1423هـ.
تأسيس الأحكام، أحمد بن يحيى النجمي، دار المنهاج، الطبعة: 1427هـ.
عن الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ رضي الله عنهما قال: «رَمَقْتُ الصلاة مع محمد صلى الله عليه وسلم فوجدت قيامه، فَرَكْعَتَهُ، فاعتداله بعد ركوعه، فسجدته، فَجِلْسَتَهُ بين السجدتين، فسجدته، فَجِلْسَتَهُ ما بين التسليم والانصراف: قريبا من السَّوَاء».
وفي رواية: «ما خلا القيام والقعود، قريبا من السَّوَاءِ».
Berâ b. Âzib -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre şöyle demiştir: Muhammed -sallallahu aleyhi ve sellem-'in namazını izledim. O'nun kıyamının, rükusunun, rükudan sonra doğrulmasının, secdesinin, iki secde arasında oturuşunun, secdesinin ve selam vermesi ile namazdan çıkması arasında geçen zaman içerisindeki oturuşu birbirine çok yakındı. Başka bir rivayette; "Kıyam ve oturuş hariç (namazın diğer kısımları) birbirine yakındı."
Muttefekun AleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Berâ b. Âzib -radıyallahu anhuma- Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-in nasıl namaz kıldığını öğrenip, ona tabi olmak için namazını izlemiş ve O'nun namazını şöyle vasfetmiştir. O'nun, namazı orantılı ve uzunluğu birbirine yakındı. Kıraatte bulunduğu kıyamı ve teşehhüde oturuşu, rükusu, rükudan doğrulması ve secdesi ile orantılıydı. Mesela rükuyu hafif tutup, kıyamı uzatmazdı ya da secdeyi uzun tutup sonra kıyamı ya da oturuşu hafif tutmazdı. Bilakis her bir rüknü diğer bir rükün ile orantılı yapardı. Yoksa manası şöyle değildir: Kıyam ve teşehhüd için oturuşu secde ve rüku kadardı. Bilakis manası; birini hafif (kısa) tutup diğerini ağır (uzun) tutmazdı.
Kaynakça
تيسير العلام، للبسام، الناشر: مكتبة الصحابة، الإمارات، مكتبة التابعين، القاهرة، الطبعة العاشرة، 1426هـ - 2006 م.
تنبيه الأفهام، للعثيمين، طبعة مكتبة الصحابة الإمارات، مكتبة التابعين، القاهرة، الطبعة الأولى، 1426.
تهذيب اللغة, المؤلف: محمد بن أحمد بن الأزهري الهروي، المحقق: محمد عوض مرعب, الناشر: دار إحياء التراث العربي – بيروت, الطبعة: الأولى، 2001م.
- تأسيس الأحكام، لأحمد بن يحيى النجمي, طبعة دار المنهاج.
صحيح البخاري، لأبي عبد الله محمد بن إسماعيل البخاري، تحقيق محمد زهير بن ناصر الناصر، الناشر: دار طوق النجاة، الطبعة: الأولى 1422هـ.
صحيح مسلم، المحقق: محمد فؤاد عبد الباقي - الناشر: دار إحياء التراث العربي – بيروت.
عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، أَنَّ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ الْجُهَنِيَّ رَضيَ اللهُ عنه، أَرْسَلَهُ إِلَى أَبِي جُهَيْمٍ رَضيَ اللهُ عنه، يَسْأَلُهُ مَاذَا سَمِعَ مِنْ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَارِّ بَيْنَ يَدَيِ الْمُصَلِّي؟ قَالَ أَبُو جُهَيْمٍ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَوْ يَعْلَمُ الْمَارُّ بَيْنَ يَدَيِ الْمُصَلِّي مَاذَا عَلَيْهِ لَكَانَ أَنْ يَقِفَ أَرْبَعِينَ خَيْرًا لَهُ مِنْ أَنْ يَمُرَّ بَيْنَ يَدَيْهِ» قَالَ أَبُو النَّضْرِ: لَا أَدْرِي قَالَ: أَرْبَعِينَ يَوْمًا أَوْ شَهْرًا أَوْ سَنَةً؟
Busr b. Saîd'den nakledildiğine göre: Zeyd b. Hâlid el-Cühenî -radıyallahu anh-, onu Ebû Cuheym -radıyallahu anh-'ın yanına göndererek, namaz kılanın önünden geçen kimse hakkında Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den ne duyduğunu sormasını istedi. Ebû Cuheym şöyle dedi: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: Namaz kılan kimsenin önünden geçen kişi, bunun kendisi için ne kadar büyük bir günah olduğunu bilseydi, onun önünden geçmektense kırk (gün, ay veya yıl) beklemesi kendisi için daha hayırlı olurdu. Hadisin ravisi Ebû’n-Nadr şöyle demiştir: “Kırk gün mü, kırk ay mı, yoksa kırk yıl mı dediğini bilmiyorum.”
Muttefekun aleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- farz veya nafile namaz kılan kimsenin önünden geçmekten sakındırmıştır. Bunu kasten yapan kişi, üzerine düşecek günahın ne kadar büyük olduğunu bilseydi, onun önünden geçmek yerine kırk süre boyunca beklemeyi tercih ederdi; çünkü bu, namaz kılanın önünden geçmesinden kendisi için daha hayırlıdır. Hadisin râvisi Ebû’n-Nadr şöyle demiştir: “Kırk gün mü, kırk ay mı, yoksa kırk yıl mı dediğini bilmiyorum.”
Faydalar
- Namaz kılan kişinin önünden geçmek haramdır. Eğer namaz kılanın sütresi yoksa, doğrudan önünden geçmek; sütresi varsa, kendisi ile sütresi arasından geçmek haramdır.
- İbn Hacer -rahimehullah- şöyle demiştir: “Bunun sınırının belirlenmesi konusunda farklı görüşler vardır. Bazıları, kişi namaz kılan ile onun secde edeceği yer arasından geçtiğinde; bazıları, namaz kılan ile geçen kişi arasında üç arşın (zira) mesafe bulunduğunda; bazıları ise aralarında bir taş atımı mesafe bulunduğunda bunun gerçekleşeceğini söylemiştir.”
- Süyûtî -rahimehullah- şöyle demiştir: “Buradaki ‘geçmekten’ maksat, namaz kılanın önünden enlemesine geçmektir. Fakat kişi namaz kılanın önünden kıble yönüne doğru ilerleyerek geçerse, bu tehdit kapsamına girmez.”
- Namaz kılan kişinin, insanların gelip geçtiği yollarda ve onların geçmek zorunda oldukları yerlerde namaz kılmaması daha uygundur. Böylece hem namazını eksikliğe maruz bırakmamış, hem de oradan geçen kişileri günaha sokmamış olur. Ayrıca namaz kılan kişinin, kendisi ile gelip geçenler arasında bir sütre ve engel bulundurması gerekir.
- Ahirette günah sebebiyle terettüp edecek ceza ve vebal ne kadar az olursa olsun; dünyadaki her türlü meşakkatten -ne kadar şiddetli olursa olsun- daha büyüktür sonucu çıkarılır.
Kaynakça
صحيح البخاري (1/ 108) (510).
صحيح مسلم (1/ 363) (507).
تيسير العلام، للبسام تيسير العلام (ص184).
تنبيه الأفهام، لابن عثيمين (2/ 239).
الإلمام بشرح عمدة الأحكام، لإسماعيل الأنصاري (1/ 154).
عن طلحة بن عبيد الله رضي الله عنه قال: كنَّا نصلِّي والدواب تمرُّ بين أيدينا فذكرنا ذلك لرسول الله صلى الله عليه وسلم فقال: «مِثْلُ مُؤْخِرَةِ الرَّحْلِ تكون بين يدي أحدكم، ثم لا يضُرُّه ما مر بين يديه».
Talha b. Ubeydullah -radıyallahu anh-'tan rivayet edildiğine göre: Biz namaz kılarken hayvanlar önümüzden geçiyorlardı. Bunu Rasûlullah’a -sallallahu aleyhi ve sellem-'e zikrettik. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-: “Önünüzde semerin arka kaşı gibi bir şey olursa, onun önünden geçenler zarar vermez” buyurdu.
Müslim rivayet etmiştirDereceSahih Hadis
Açıklama
Talha b. Ubeydullah -radıyallahu anh- namaz kılarlarken hayvanların önlerinden geçtiğini haber veriyor.Bunu Rasûlullah’a -sallallahu aleyhi ve sellem-'e zikrettiler.Onlara namaz kılan kişinin önünde semerin arka kaşı gibi bir şey olursa, onun önünden geçmelerinin zarar vermeyeceğini haber verdi.Sütrenin faydalarından biri namazın korunması,himaye edilmesi,eksiltecek şeylerden uzak durulması,önünden geçecek kişiden günahın def edilmesi ve ona zor gelecek ve yaralayacak şeye sebebiyet vermemesidir.
Kaynakça
صحيح مسلم، المحقق: محمد فؤاد عبد الباقي، الناشر: دار إحياء التراث العربي، بيروت.
توضيح الأحكام من بلوغ المرام، لعبدالله بن عبد الرحمن البسام، مكتبة الأسدي، مكة ، ط الخامسة 1423هـ.
منحة العلام في شرح بلوغ المرام، تأليف: عبد الله بن صالح الفوزان، ط 1، 1427هـ، دار ابن الجوزي.
عن سَبْرة بن معبد الجهني رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «إذا صلى أحدكم، فليسْتَتِر لصلاته، ولو بسهم».
Sebra b. Ma'bed el-Cühenî -radıyallahu anh-'tan rivayet edildiğine göre:Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: "Sizden biri namaz kılarken namazını (korumak) için bir ok bile olsa (secde mekânına) sütre diksin!''
Ahmed rivayet etmiştirDereceSahih Hadis
Açıklama
Bu hadisi şerif namaz kılan kişinin önüne sütre koymasının sünnet olduğunu açıklıyor.Sütre namaz kılan kişinin önüne diktiği her şey ile olabilir.Kısa ve ok gibi ince olsa bile bunda şeriatın kolaylığının ve genişliğinin göstergelerinden bir gösterge vardır.
Kaynakça
مسند أحمد بن حنبل، لأبي عبد الله أحمد بن محمد بن حنبل، تحقيق أبو المعاطي النوري، عالم الكتب.
سلسلة الأحاديث الصحيحة وشيء من فقهها وفوائدها, أبو عبد الرحمن محمد ناصر الدين الألباني, مكتبة المعارف للنشر والتوزيع، الرياض, الطبعة: الأولى، (لمكتبة المعارف)، عام النشر: 1415 هـ - 1995.
توضيح الأحكام من بلوغ المرام، لعبدالله بن عبد الرحمن البسام، مكتبة الأسدي، مكة ، ط الخامسة 1423هـ .
منحة العلام في شرح بلوغ المرام، تأليف عبد الله بن صالح الفوزان، ط 1، 1427هـ، دار ابن الجوزي، الرياض.
Buradaki her hadis, derece, açıklama ve fayda, HadeethEnc.com’un yayımladığı şekliyle, yeniden yayım şartlarına uygun olarak gösterilir. Derece, hükmü vereni belirtmez. Çeviriler ve açıklamalar yazarlarına aittir ve bazıları hüküm bildirir; Sabīl’in inceleyenleri bunları gözden geçirmemiştir. Asıl metin Arapça hadistir. Kaynak: HadeethEnc.com