عن أنس بن مالك رضي الله عنه «أَنَ النّبي صلى الله عليه وسلم أُتِي بِرَجُل قَدْ شَرِب الْخَمْرَ، فَجَلَدَهُ بِجَريدة نحو أربعين»
Enes b. Mâlik -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre, Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-'e içki içen bir adam getirildi. Ona yaprakları soyulmuş iki hurma dalı ile yaklaşık kırk defa vurdu.
Muttefekun AleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-'in zamanında bir adam içki içmiş ve Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-'de hurma dalıyla yaklaşık kırk defa vurmuştur. Ebû Bekir -radıyallahu anh- hilafeti döneminde de içki içen kimseye uygulanan Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-'in uygulamasıyla aynıdır. Ömer -radıyallahu anh-'ın hilafeti döneminde fetihler çoğalmış, Müslümanlar diğer topluluklarla karışmış ve içki içen kimseler çoğalmıştır. Ömer -radıyallahu anh- insanları eskisi gibi içki içmekten sakındırmak için tatbik edilecek haddi sahabelerin alimleriyle istişare etmiştir. İnsanlar onun zamanında daha çok içki içmeye başlamışlardır. Bu içtihadi bir meseledir. Abdurrahman b. Avf hadlerin en hafifi olan zina iftirasında olduğu gibi seksen değnek (vurulmasını) söyledi. Bunun üzerine Ömer -radıyallahu anh- seksen değnek olarak belirledi. Buradaki caydırma amaçlı fazlalık yöneticiye döner.
Kaynakça
- صحيح البخاري، تحقيق: محمد زهير بن ناصر الناصر، ط1، دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم: محمد فؤاد عبد الباقي)، 1422ه.
- صحيح مسلم، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي، دار إحياء التراث العربي، بيروت، 1423 هـ
- عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم لعبد الغني المقدسي، دراسة وتحقيق: محمود الأرناؤوط، مراجعة وتقديم: عبد القادر الأرناؤوط، ط2، دار الثقافة العربية، دمشق ، بيروت، مؤسسة قرطبة، 1408 هـ
- تأسيس الأحكام للنجمي، ط2، دار علماء السلف، 1414هـ
- تيسير العلام شرح عمدة الأحكام للبسام، حققه وعلق عليه وخرج أحاديثه وصنع فهارسه: محمد صبحي بن حسن حلاق، ط10، مكتبة الصحابة، الأمارات - مكتبة التابعين، القاهرة، 1426 هـ
- الإلمام بشرح عمدة الأحكام للشيخ إسماعيل الأنصاري-مطبعة السعادة-الطبعة الثانية 1392ه.
الإعلام بفوائد عمدة الأحكام لا بن الملقن المحقق: عبد العزيز بن أحمد بن محمد المشيقح - دار العاصمة للنشر والتوزيع، المملكة العربية السعودية الطبعة: الأولى، 1417 هـ - 1997 م.
عن عائشة رضي الله عنها: «أَنَّ رسول الله صلى الله عليه وسلم سُئِل عن الْبِتْعِ؟ فقال: كل شَرَابٍ أَسْكَر فهو حَرَامٌ».
Âişe -radıyallahu anhâ-'dan rivayet edildiğine göre:Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'e, bal şerbetinden yapılan içkinin hükmü soruldu. Bunun üzerine Rasûlullah : Sarhoşluk verici her içki haramdır'' buyurdu.
Muttefekun AleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-e, bal şerbetinden yapılan içkinin hükmü soruldu.Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- genel kapsamlı bir cevap verdi.Bundan istifade edilen şey şudur manası ve hakikati bir ise isimlerin farklı olmasına bakılmaz.Sarhoşluk veren her içki ne çeşitten elde edilirse edilsin haramdır.O hadis Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in az söz ile çok manayı ifade eden edebî vecizelerindendir.Rabbinden gelenleri güzel bir şekilde açıkladı.Bunun için peygamberliği müddetince insanlığı dünya ve ahirette mutlu edecek ilim ile geldi.
Kaynakça
- صحيح البخاري، تحقيق: محمد زهير بن ناصر الناصر، ط1، دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم: محمد فؤاد عبد الباقي)، 1422ه.
- صحيح مسلم، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي، دار إحياء التراث العربي، بيروت، 1423 هـ
- عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم لعبد الغني المقدسي، دراسة وتحقيق: محمود الأرناؤوط، مراجعة وتقديم: عبد القادر الأرناؤوط، ط2، دار الثقافة العربية، دمشق ، بيروت، مؤسسة قرطبة، 1408 هـ
- تأسيس الأحكام للنجمي، ط2، دار علماء السلف، 1414هـ.
- الإلمام بشرح عمدة الأحكام لإسماعيل الأنصاري، ط1، دار الفكر، دمشق، 1381ه
- تيسير العلام شرح عمدة الأحكام للبسام، حققه وعلق عليه وخرج أحاديثه وصنع فهارسه: محمد صبحي بن حسن حلاق، ط10، مكتبة الصحابة، الإمارات - مكتبة التابعين، القاهرة، 1426 هـ.
عن عَبْدُ الله بن عمر رضي الله عنهما أن عمر قال -على منبر رسول الله- صلى الله عليه وسلم : "أما بعد، أيها الناس، إنه نزل تحريم الخمر وهي من خمسة: مِنَ العنب، والتمر، والعسل، والحنطة، والشعير. والخمر: مَا خَامَرَ العَقْلَ. ثَلاثٌ وَدِدْتُ أَنَّ رَسُولَ الله صلى الله عليه وسلم كَانَ عَهِدَ إلَيْنَا فِيهَا عَهْداً نَنْتَهِي إلَيْهِ: الجَدُّ، والكَلالَةُ، وأَبْوَابٌ مِنَ الرِّبَا".
Abdullah b. Ömer -radıyallahu anuma- dedi ki: Ömer -radıyallahu anh-, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-’in minberinde şu açıklamayı yaptı: "Ey insanlar! İçkinin haram olduğu hükmü inmiştir. Bilesiniz ki bu içki beş şeyden; üzümden, hurmadan, baldan, buğdaydan ve arpadan yapılmaktadır. (Oysa) hamr (içki), aklı örten şeydir. Üç şey vardır ki, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- bu üç şey hakkında üzerinde karar kılacağımız bir açıklama yapmadan bizden ayrılıp (öbür âleme) gitmemesini ne kadar isterdim. Dedenin mirası, kelâle (çocuğu ve babası olmayıp ölen kişinin mirası) ve ribâ bölümünden bazısı.
Muttefekun AleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Ömer -radıyallahu anh- Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in mescidindeki minberinde bu hutbeyi vermiştir. Bu hutbesinde içkinin aklı örten şey olduğunu, sadece üzümden değil, aynı zamanda hurma, bal, buğday ve arpadan elde edilen sarhoş edici içkiler de olduğunu açıklamıştır. Bu hutbesinde Ömer -radıyallahu anh- üç mesele hakkında sorun yaşadıklarını, bu üç meselenin Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve selem- hayatta iken açıklanmasının gerçekleşmesini ve ona sorup çözmeyi temenni etmiştir. Bunlar dedenin mirası, (kelâle) çocuğu ve babası olmayıp ölen kişinin mirası ve faiz ile alakalı bazı meselelerdir. Allah'a hamd olsun bu üç meseledeki hüküm bilinmektedir. Burada kastedilen Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- bu meseleleri açıklamadan vefat ettiği değildir. Risaleti tamamlamış, emaneti yerine getirmiş ve Allah Teâlâ'dan bu meselelerden daha gizli ve daha önemi az olan meseleleri aktarmıştır. Ancak Ömer -radıyallahu anh- içtihada gerek kalmadan bu konuda apaçık delil olmasını istemiştir.
Kaynakça
صحيح البخاري، محمد بن إسماعيل البخاري الجعفي، تحقيق: محمد زهير الناصر، دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم: محمد فؤاد عبد الباقي)، الطبعة: الأولى 1422هـ.
صحيح مسلم، مسلم بن الحجاج القشيري النيسابوري، تحقيق محمد فؤاد عبد الباقي، دار إحياء التراث العربي، بيروت، الطبعة: 1423هـ.
تأسيس الأحكام، أحمد بن يحيى النجمي، دار علماء السلف، الطبعة: الثانية 1414هـ.
تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، عبد الله بن عبد الرحمن البسام، تحقيق: محمد صبحي حلاق، مكتبة الصحابة، الإمارات، مكتبة التابعين، القاهرة، الطبعة: العاشرة 1426هـ.
عمدة الأحكام من كلام خير الأنام -صلى الله عليه وسلم- لعبد الغني المقدسي، دراسة وتحقيق: محمود الأرناؤوط، مراجعة وتقديم: عبد القادر الأرناؤوط، دار الثقافة العربية، دمشق، بيروت، مؤسسة قرطبة، الطبعة: الثانية 1408هـ.
المعجم الوسيط، مجمع اللغة العربية بالقاهرة، (إبراهيم مصطفى، أحمد الزيات، حامد عبد القادر، محمد النجار)، الناشر: دار الدعوة.
عن أبي هريرة رضي الله عنه قال: أُتِي النبي صلى الله عليه وسلم برجل قد شَرِب خمرا، قال: «اضربوه».
قال أبو هريرة: فمنا الضارب بيده، والضارب بنعله، والضارب بثوبه، فلما انصرف، قال بعض القوم: أخزاك الله، قال: «لا تقولوا هكذا، لا تُعِينُوا عليه الشيطان».
Ebû Hureyre -radıyallahu anh-'dan merfû olarak aktarılan hadiste: "Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'e şarap içen bir adam getirildi. Şöyle buyurdu: "Onu dövün!" Kimimiz onu ellerimizle, kimimiz ayakkabılarıyla, kimimiz de elbisesi ile dövdü. O adam salıverilince oradakilerden biri: "Allah seni rezil ve rüsva etsin!" deyince, Peygamber - sallallahu aleyhi ve sellem: Öyle demeyin! Ona karşı şeytana yardımcı olmayın."
Buhârî rivayet etmiştirDereceSahih Hadis
Açıklama
Hadisin anlamı: Sahabeler -radıyallahu anhum- Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-’in yanına içki içen bir adam getirdiler. Nebi – sallallahu aleyhi ve sellem- belirli bir sayıyla sınırlamadan o kimseye vurulmasını emretti ve sahabeler de vurdular. Bazıları hiçbir eşya kullanmadan elleriyle, bazıları o kişiyi caydırma amaçlı ayakkabılarıyla, bazıları da elbiseleriyle vurdular. Had cezasının uygulandığı alet olan kırbacı kullanmamışlardır. İnsanlar vurmayı bitirince aralarından bazıları: “Allah seni rezil ve rüsva etsin!” dedi. Yani, o kimseye alçak ve rezil olması için beddua etti. Bu da insanlar arasında rezil ve küçük düşmektir. Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-: “Öyle demeyin, Ona karşı şeytana yardımcı olmayın.” dedi. Çünkü ona rezil rüsva olması için beddua ettiklerinde belki dualarına icabet edilir ve şeytan amacına ulaşabilirdi. Had cezası uygulanmasına rağmen günahkâr kişi oradan uzaklaşmadan şeytan maksadına nail olur.
Kaynakça
- صحيح البخاري، للإمام أبي عبد الله محمد بن إسماعيل البخاري، عناية محمد زهير الناصر، دار طوق النجاة، الطبعة الأولى، 1422هـ.
- كنوز رياض الصالحين، حمد بن ناصر العمار، دار كنوز إشبيليا، الطبعة الأولى، 1430ه.
- شرح رياض الصالحين، للشيخ محمد بن صالح العثيمين، مدار الوطن، الرياض، 1426هـ.
- دليل الفالحين لطرق رياض الصالحين، لمحمد بن علان الشافعي، تحقيق خليل مأمون شيحا، دار المعرفة، بيروت، الطبعة الرابعة، 1425ه.
- بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، تأليف سليم الهلالي، دار ابن الجوزي، الطبعة الأولى، 1418ه.
- نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، تأليف د. مصطفى الخِن وغيره، مؤسسة الرسالة، بيروت، الطبعة الرابعة عشرة، 1407هـ.
عَنْ عُمَرَ بْنِ الخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ: أَنَّ رَجُلًا عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ اسْمُهُ عَبْدَ اللَّهِ، وَكَانَ يُلَقَّبُ حِمَارًا، وَكَانَ يُضْحِكُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ جَلَدَهُ فِي الشَّرَابِ، فَأُتِيَ بِهِ يَوْمًا فَأَمَرَ بِهِ فَجُلِدَ، فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ القَوْمِ: اللَّهُمَّ الْعَنْهُ، مَا أَكْثَرَ مَا يُؤْتَى بِهِ؟ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لاَ تَلْعَنُوهُ، فَوَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ أَنَّهُ يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ».
Ömer b. el-Hattâb -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre: Nebî sallallahu aleyhi ve sellem- zamanında Abdullah adında bir adam vardı ve ona eşek lakabı takılmıştı. Bu adam, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'i güldürürdü. Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- onu içki içtiği için kırbaçla cezalandırmıştı. Bir gün yine onu Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in huzuruna getirdiler. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem onun cezalandırılmasını emretti ve kendisine had uygulandı. Bunun üzerine topluluktan bir adam: “Allah’ım! Ona lânet et! Bu adam ne kadar da çok getiriliyor!” dedi. Bunun üzerine Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: «Onu lânetlemeyin! Allah’a yemin ederim ki onun Allah’ı ve Resûlü’nü sevdiğini biliyorum.»
Buhârî rivayet etmiştirDereceSahih Hadis
Açıklama
Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- zamanında, eşek lakabıyla anılan bir adam vardı. Söylediği bazı sözlerle Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-’i güldürürdü. Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- daha önce içki içmesi sebebiyle ona had cezası uygulamıştı. Bir gün yine içki içmiş hâlde getirildi. Bunun üzerine Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem onun cezalandırılmasını emretti ve kendisine had uygulandı. Orada bulunanlardan biri ona sövdü ve şöyle dedi: “Allah ona lânet etsin! İçki içtiği hâlde ne kadar da çok getiriliyor!” Bunun üzerine -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: “Allah’ın rahmetinden kovulması için ona beddua etmeyin. Allah’a yemin ederim ki onun Allah’ı ve Resûlü’nü sevdiğinden başka bir şey bilmiyorum.”
Faydalar
- Haram bir fiili işlemek ile bunu işleyenin kalbinde Allah'a ve Rasûlüne sevgi beslemesi arasında bir çelişki yoktur; zira Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- bize, bahsi geçen kişinin yaptığı şeye rağmen Allah'ı ve Rasûlünü sevdiğini bildirmiştir.
- Büyük günah işleyen kimse, günahında ısrar ettiği hâlde ölürse Allah’ın dilemesine bağlıdır; dilerse onu bağışlar, dilerse azap eder. İslâm ehlinden hiç kimse Cehennem'de ebedî olarak kalmaz.
- İçki içen belirli bir kimseye lânet etmek mekruhtur. Zira lânetin ona ulaşmasına engel teşkil edecek bir durum bulunabilir. Ayrıca belirli bir kişiye lânet etmek ve onun aleyhine beddua etmek, onu günah işlemeye devam etmeye sevk edebilir veya tövbesinin kabul edilmeyeceği düşüncesine kapılmasına yol açabilir.
- Bu özelliğe sahip olan belli bir şahsa değil genel lanet okumak caizdir.
Kaynakça
صحيح البخاري (8/ 158) (6780).
إرشاد الساري لشرح صحيح البخاري (9/ 452).
البحر المحيط الثجاج في شرح صحيح الإمام مسلم بن الحجاج (29/ 394).
Buradaki her hadis, derece, açıklama ve fayda, HadeethEnc.com’un yayımladığı şekliyle, yeniden yayım şartlarına uygun olarak gösterilir. Derece, hükmü vereni belirtmez. Çeviriler ve açıklamalar yazarlarına aittir ve bazıları hüküm bildirir; Sabīl’in inceleyenleri bunları gözden geçirmemiştir. Asıl metin Arapça hadistir. Kaynak: HadeethEnc.com