عن عائشة رضي الله عنها مرفوعًا: «إِذَا أَرَادَ اللهُ بِالأمِيرِ خَيرًا، جَعَلَ لَهُ وَزِيرَ صِدقٍ، إِنْ نَسِيَ ذَكَّرَهُ، وَإِنْ ذَكَرَ أَعَانَهُ، وَإِذَا أَرَادَ بِهِ غَيرَ ذَلِكَ جَعَلَ لَهُ وَزِيرَ سُوءٍ، إِنْ نَسِيَ لَمْ يُذَكِّرهُ، وَإِنْ ذَكَرَ لَمْ يُعِنْهُ».
Aisha, Allah ya saka musu da alheri ya kawo: «Idan Allah yana son yarima mai kyau, ka sanya shi Ministan Ikhlasi, cewa ya manta an ambata, amma ya ce ya taimake shi, kuma idan yana so ya yi in ba haka ba ya sanya shi rashin lafiya, idan ya manta bai ambaci ba, amma ya ce ba Aanh».
Abu Daud Ya Rawaito shiDarajaIngantacce ne
Sharhi
Manzon Allah - tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi - ya fada a cikin wannan hadisin cewa Allah Madaukaki: "Idan Yarima yana son alheri," kuma wannan sadaka ta fassara ta ne ta wani minista wanda aka nada shi zuwa ga ministan gaskiya daga cikin sarakuna a sadaka ta rabauta ga sadaka biyu, kuma an fassara wannan sadaka da aljanna Da fadinsa: "Ya sanya shi mai hidimar gaskiya," ma'anarsa ta magana da aiki, zahiri da badini, da kuma kara shi a kan gaskiya; Domin shine asalin abota da sauransu. Don haka "idan ya manta" ma'ana: wannan basaraken, idan ya manta abin da yake buƙata - kuma ya manta game da ɗabi'ar mutane - ko kuma ya kauce daga hukuncin shari'a, abin da aka zalunta, ko maslahar wata ikilisiya, ya "tunatar da shi" wato: wannan minista mai gaskiya ya shiryar da shi. Kuma idan “yariman” ya faɗi hakan, ya “taimake shi” da ra'ayi, magana da aiki. Amma fadinsa: “Kuma idan yana son wani abu ya yi shi,” wato: ban da alheri, ta hanyar son sharri tare da shi, sakamakon ya kasance “ya zama ministan sharri a gare shi.” Abin da ake nufi shi ne: ministan sharri a cikin maganganu da ayyuka, daidai da abin da aka ambata a baya a kansa. Idan ya manta, watau ya bar abin da ake bukata, bai tuna masa ba; Saboda bashi da hasken zuciya da zai kai shi ga hakan. Idan kuma ya tuna shi, ba haka yake nufi ba, sai dai ya nemi dauke hankalinsa daga gare shi. Zuwa ga tartsatsin ɗabi'arsa, da rashin lafiyarsa.
Madogara
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، سليم بن عيد الهلالي، دار ابن الجوزي، الدمام، الطبعة: الأولى 1415هـ.
تطريز رياض الصالحين، فيصل بن عبد العزيز المبارك، تحقيق: عبد العزيز بن عبد الله آل حمد، دار العاصمة للنشر والتوزيع، الرياض، الطبعة: الأولى 1423هـ، 2002م.
دليل الفالحين لطرق رياض الصالحين، محمد علي بن البكري بن علان، اعتنى بها: خليل مأمون شيحا، دار المعرفة، بيروت، الطبعة: الرابعة 1425هـ.
رياض الصالحين من كلام سيد المرسلين، أبو زكريا محيي الدين النووي، تحقيق ماهر الفحل، دار ابن كثير، دمشق، بيروت، الطبعة: الأولى 1428هـ.
صحيح الترغيب والترهيب، محمد ناصر الدين الألباني، مكتبة المعارف، الرياض، الطبعة: الخامسة.
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، مجموعة من الباحثين، مؤسسة الرسالة، بيروت، الطبعة: الرابعة عشر، 1407هـ، 1987م.
Wannan hadisi a HadeethEnc.comعن أبي سعيد الخدري وأبي هريرة رضي الله عنهما مرفوعاً: "ما بعث الله من نبي ولا اسْتَخْلَفَ من خليفة إلا كانت له بطانتان: بطانة تأمره بالمعروف وتَحُضُّهُ عليه، وبطانة تأمره بالشر وتَحُضُّهُ عليه، والمعصوم من عصم الله".
Daga Abu Sa`id al-Khudri da Abu Hurairah - Allah ya yarda da su - tare da isnadi: “Allah bai aiko daga annabi ba, kuma ban sanya wanda zai gaje shi ba daga khalifa, amma yana da layi biyu: layin da yake umurtar shi da yi masa nasiha zuwa ga alheri, kuma layin da yake umartar shi da sharri da kwadaitarwa, kuma ma'asumi shine.
Buhari ne ya rawaito shiDarajaIngantacce ne
Madogara
صحيح البخاري، محمد بن إسماعيل البخاري الجعفي، تحقيق: محمد زهير الناصر، دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم: محمد فؤاد عبد الباقي)، الطبعة: الأولى 1422هـ.
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، سليم بن عيد الهلالي، دار ابن الجوزي، الطبعة: الأولى 1418 هـ، 1997م.
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، مجموعة من الباحثين، مؤسسة الرسالة، بيروت، الطبعة: الرابعة عشر، 1407هـ، 1987م.
رياض الصالحين من كلام سيد المرسلين، أبو زكريا محيي الدين النووي، تحقيق ماهر الفحل، دار ابن كثير، دمشق، بيروت، الطبعة: الأولى 1428هـ، 2007م.
شرح رياض الصالحين، محمد بن صالح العثيمين، مدار الوطن، الرياض، 1426هـ.
Wannan hadisi a HadeethEnc.comعن معاوية بن أبي سفيان رضي الله عنهما قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : «لا تُلْحِفُوا في المسأَلة، فوالله لا يَسْألني أحدٌ منكم شيئًا، فَتُخْرِجَ له مسألته منِّي شيئًا وأنا له كارِهٌ، فيُبَارَك له فيما أَعْطَيتُه».
Daga Mu'awiya Bn Abi Sufyan -Allah ya yarda da shi- ya ce: Manzon Allah SAW ya ce: "Kada Ku haxani da Allah a wajen roqona,na rantse da Allah babu wanda zai tanbayeni daga cikinku wani abu sai inbasashi abunda ya roqa ina kuma ina mai fushi da shi, kuma Allah ya sanya Masa Al-barka cikin abunda na bashi"
Muslim ne ya rawaito shiDarajaIngantacce ne
Madogara
كنوز رياض الصالحين، تأليف: حمد بن ناصر بن العمار، الناشر: دار كنوز أشبيليا، الطبعة الأولى: 1430 هـ
مرعاة المفاتيح شرح مشكاة المصابيح، تأليف: عبيد الله بن محمد المباركفوري، الناشر: إدارة البحوث العلمية والدعوة والإفتاء، الطبعة: الثالثة - 1404 هـ
بهجة الناظرين، تأليف: سليم بن عيد الهلالي، نسخة الكترونية ، لا يوجد بها بيانات نشر.
صحيح مسلم، تأليف: مسلم بن الحجاج النيسابوري، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي الناشر: دار إحياء التراث العربي – بيروت.
نزهة المتقين، تأليف: جمعٌ من المشايخ، الناشر: مؤسسة الرسالة ، الطبعة الأولى : 1397 هـ الطبعة الرابعة عشر 1407 هـ
رياض الصالحين، تأليف: محيي الدين يحيى بن شرف النووي ، تحقيق: د. ماهر بن ياسين الفحل ، الطبعة: الأولى، 1428 هـ.
Wannan hadisi a HadeethEnc.comعن تميم الداري رضي الله عنه أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «الدِّينُ النَّصِيحَةُ» قُلْنَا: لِمَنْ؟ قَالَ: «لِلهِ وَلِكِتَابِهِ وَلِرَسُولِهِ وَلِأَئِمَّةِ الْمُسْلِمِينَ وَعَامَّتِهِمْ».
Daga Tamim al-Dari - Allah Ya yarda da shi - cewa Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi - ya ce: "Addini nasiha ne" Muka ce; ga wa? Ya ce; "Ga Allah da littafinsa, da Manzonsa, da shugabannin musulmai da dukkaninsu".
Muslim ne ya rawaito shiDarajaIngantacce ne
Sharhi
Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi - ya ba da labarin cewa addini a tsaye yake a kan ikhlasi da gaskiya, har a yi kamar yadda Allah Ya wajabta, cikakke ba tare da tawaya ko algus ba.
Sai aka cewa Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi -: Ga wa nasihar za ta kasance? sai ya ce:
Na farko: Nasiha ga Allah - tsarki ya tabbatar masa Ya daukaka -: ta hanyar tsarkake aiki gare shi, da rashin haɗa wani da Shi, kuma mu yi imani da Rububiyyarsa da Uluhiyyarsa da sunayensa da siffofinsa, da girmama al'amarinsa, da kira zuwa imani da Shi.
Na biyu: Nasiha ga littafinsa shi ne Alƙur'ani mai girma: Shi ne cewa mu ƙudirce cewa shi zancensa ne, kuma ƙarshen littattafansa, kuma cewa shi mai shafewa ne ga dukkanin shari'o'i kafinsa, mu girmamashi, mu karantashi haƙiƙanin karantashi, mu yi aiki da muhkam ɗinsa, mu miƙa wuya ga abubuwa masu kamanceceniya a cikinsa, kuma mu kore tawilin masu karkacewa gareshi, mu wa'azantu da wa'azozinsa, da yaɗa ilimummukansa, da kira zuwa gareshi.
Na uku: Nasiha ga manzonsa (Annabi) muhammad - tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi -: Shi ne mu kudire cewa shi ne karshen manzanni, mu gasgatashi a cikin abin da ya zo da shi, mu kamanta umarninsa, mu nisanci haninsa, kuma kada mu bautawa Allah da komai sai abin da ya zo da shi, mu girmama haƙƙinsa, mu girmamashi, mu yaɗa da'awarsa, mu yaɗa shari'arsa, kuma mu kore tuhuma daga gareshi.
Na hudu: Nasiha ga shugabannin musulmai: Ta hanyar taimakonsu a kan gaskiya, da rashin jayayya da su a al'amari, da ji da biyayya garesu a cikin biyayya ga Allah.
Na biyar: Nasiha ga musulami: Ta hanyar kyautatawa zuwa garesu da kiransu, da kame cuta daga garesu, da son alheri garesu, da taimakekeniya tare da su a kan biyayya da tsoron Allah.
Fa’idoji
- Umarni da nasiha ga kowa da kowa.
- Girman matsayin nasiha a addini.
- Addini ya ƙunshi ƙudirce-ƙudirce da maganganu da kuma ayyuka.
- Yana daga cikin nasiha tsarkake zuciya daga algus ga wanda aka yi wa nasihar da kuma nufin alheri gareshi.
- Kyakkyawar koyarwar Manzo - tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi - yayin da yake ambaton abu a dunkule sannan ya yi shi dalla-dalla.
- Farawa da mafi muhimmanci sannan mai bi masa, yayin da Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi - ya fara da nasiha ga Allah, sannan littafinsa, sannan manzonsa - tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi -, sannan ga shugabannin musulmai, sannan kowa da kowansu.
Madogara
صحيح مسلم (1/ 74) (55).
التحفة الربانية في شرح الأربعين حديثا النووية (ص21).
شرح الأربعين النووية، لابن عثيمين (ص115).
شرح النووي على مسلم (2/ 37).
Wannan hadisi a HadeethEnc.comعن أبي هريرة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "يُصَلُّونَ لكم، فإن أصابوا فلكم، وإن أخطأوا فلكم وعليهم".
Daga Abu Huraira -Allah ya yarda da shi- cewa Annabi Amincin Allah a gare shi ya ce: "Bawa ba zai taba kaiwa Matakin Masu tsoron Allaba har sai ya bar abunda babu laifi a cikinsa"
Buhari ne ya rawaito shiDarajaIngantacce ne
Madogara
صحيح البخاري، تحقيق: محمد زهير بن ناصر الناصر، ط1، دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم: محمد فؤاد عبد الباقي)، 1422ه.
صحيح مسلم، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي، دار إحياء التراث العربي، بيروت.
نزهة المتقين، تأليف: جمعٌ من المشايخ، الناشر: مؤسسة الرسالة، الطبعة الأولى، 1397هـ، الطبعة الرابعة عشر، 1407هـ.
بهجة الناظرين، تأليف: سليم بن عيد الهلالي، الناشر: دار ابن الجوزي، سنة النشر: 1418هـ - 1997م.
رياض الصالحين، تأليف: محيي الدين يحيى بن شرف النووي، تحقيق: د.ماهر بن ياسين الفحل، الطبعة الأولى، 1428هـ.
شرح رياض الصالحين، تأليف: محمد بن صالح العثيمين، الناشر: دار الوطن للنشر، الطبعة: 1426هـ.
تطريز رياض الصالحين، لفيصل بن عبد العزيز المبارك النجدي, تحقيق: عبد العزيز آل حمد, دار العاصمة, الطبعة الأولى، 1423هـ.
مجموع فتاوى العلامة عبد العزيز بن باز -رحمه الله- أشرف على جمعه وطبعه: محمد بن سعد الشويعر.
Wannan hadisi a HadeethEnc.comعَنْ وَائِلٍ الْحَضْرَمِيِّ قَالَ: سَأَلَ سَلَمَةُ بْنُ يَزِيدَ الْجُعْفِيُّ رضي الله عنه رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ: يَا نَبِيَّ اللهِ، أَرَأَيْتَ إِنْ قَامَتْ عَلَيْنَا أُمَرَاءُ يَسْأَلُونَا حَقَّهُمْ وَيَمْنَعُونَا حَقَّنَا، فَمَا تَأْمُرُنَا؟ فَأَعْرَضَ عَنْهُ، ثُمَّ سَأَلَهُ، فَأَعْرَضَ عَنْهُ، ثُمَّ سَأَلَهُ فِي الثَّانِيَةِ أَوْ فِي الثَّالِثَةِ، فَجَذَبَهُ الْأَشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ، وَقَالَ: «اسْمَعُوا وَأَطِيعُوا، فَإِنَّمَا عَلَيْهِمْ مَا حُمِّلُوا، وَعَلَيْكُمْ مَا حُمِّلْتُمْ».
Daga Wa'il AlHadrami ya ce: Salamatu ɗan Yazid al-Ju'ufi - Allah Ya yarda da shi - ya tambayi Manzon Allah - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - sai ya ce: Ya Annabin Allah, shin kana ganin idan muna da wasu shugabanni da suke tambayarmu haƙƙinsu kuma suna hana mu hakkokinmu, to me zaka umarcemu? sai ya kauda kai, sannan ya tambaye shi, sai ya kauda kai, sannan ya tambaye shi a karo na biyu ko karo na uku, sai al-Ash'as ɗan Ƙais ya fizgo shi, ya ce:"Ku ji, kuma ku bi, kaɗai abinda aka ɗora musu yana kansu, kuma abinda aka ɗora muku yana kanku".
Muslim ne ya rawaito shiDarajaIngantacce ne
Sharhi
An tambayi Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - game da shugabannin da suke neman haƙƙinsu daga mutane na ji da biyayya, kuma suna hana haƙƙin da ke kansu; na yin adalci da bada ganima da dawo da abubuwan da aka zalinta da daidaito, to me zaka umarcemu mu aikata tare da su?
Sai Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - ya kau da kai; kamar ya ƙyamaci waɗannan tambayoyin, sai dai mai tambayar ya sake maimaita masa karo na biyu da na uku, sai al-Ash'as ɗan Ƙais - Allah Ya yarda da shi - ya fizgo mai tambayar dan ya sa shi ya yi shiru.
Sai Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - ya amsa, ya ce: Ku ji abinda suke faɗa, kuma Ku bi umarninsu; kaɗai abinda aka ɗora musu na adalci da bawa talakawa hakkinsu yana kansu, kuma abinda aka ɗora muku na biyayya da bada haƙƙoƙi da haƙuri akan masifu yana kanku.
Fa’idoji
- Umarni da ji ga shugabanni a kowane hali a cikin abinda zai yardar da Allah - Mai girma da ɗaukaka -, koda basu tsaya da haƙƙin talakawa ba.
- Gazawar shugababnni a sauke wajibinsu ba ya halatta mutane su gaza ta fuskar kin cika musu wajibinsu; kowa abin tambaya ne game da aikinsa, kuma za'a kama shi game da gazawarsa.
- Addini ba abin ginawa ba ne akan muƙayadah (yi min, in yi maka) ba , kaɗai akan lazimta ne da abinda ya wajaba koda ɗayan ya gaza a abinda ya wajaba akansa ta wurinsa, kamar yadda ya zo a cikin wannan hadisin.
Madogara
صحيح مسلم (3/ 1474) (1846).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (1/ 719).
شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (3/ 664).
تطريز رياض الصالحين، لفيصل آل مبارك (ص432).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (1/ 553).
Wannan hadisi a HadeethEnc.comعن عبد الله بن عمرو رضي الله عنهما قال: كنا مع رسول الله - صلى الله عليه وسلم- في سفر، فَنَزَلنَا مَنْزِلًا، فَمِنَّا مَنْ يُصلِح خِبَاءَه، ومِنَّا من يَنتَضِل، ومِنَّا مَن هو في جَشَرِهِ، إِذْ نادى مُنادي رسول الله صلى الله عليه وسلم : الصَّلاةُ جَامِعَةٌ. فاجْتَمَعنَا إلى رسول الله - صلى الله عليه وسلم - فقال: «إِنَّه لَمْ يَكُن نبي قبْلِي إِلاَّ كَان حَقًّا عليه أَنْ يَدُلَّ أُمَّتَه عَلَى خَيرِ مَا يَعْلَمُهُ لَهُم، ويُنذِرَهُم شّرَّ ما يعلمه لهم، وإِنَّ أُمَّتُكُم هذه جَعَل عَافِيَتَهَا في أوَّلِها، وَسَيُصِيبُ آخِرَهَا بَلاَءٌ وأُمُورٌ تُنكِرُونَهَا، وتَجِيءُ فِتنَةٌ يُرَقِّقُ بَعْضُهَا بَعضًا، وتَجِيءُ الفتنة فيقول المؤمن: هذه مُهلِكَتِي، ثُمَّ تَنْكَشِف، وتجيء الفتنة فيقول المؤمن: هَذِه هذِه. فمَنْ أَحَبَّ أنْ يُزَحْزَحَ عن النار، ويدخل الجنة، فَلْتَأْتِه مَنِيَتُهُ وهو يؤمن بالله واليوم الآخر، وَلْيَأتِ إِلى النَّاسِ الَّذِي يُحِبُّ أَنْ يُؤْتَى إليه، ومَنْ بَايَع إِمَامًا فَأَعْطَاه صَفْقَةَ يَدِهِ، وَثَمْرَةَ قلْبِهِ، فَلْيُطِعُه إِن اسْتَطَاع، فَإِن جَاء آخَرُ يُنَازِعُه فَاضْرِبُوا عُنُقَ الآخَرِ».
A kan Abdullah bn Amr - Allah ya yarda da su duka - ya ce: Mun kasance tare da Manzon Allah - salati da amincin Allah su tabbata a gare shi - a kan tafiya, sai muka sauka zuwa gida. Allah ya tabbata a gare shi -: Addu'a tana cikin duka. Vajtmana ga Manzon Allah - amincin Allah ya tabbata a gare shi - ya ce: «Ba annabi ba ne a gabana, amma shin da gaske ne yake nuna wa al'umma kyakkyawar abin da ke karantar da su, kuma ya yi musu kashedi game da sharrin abin da mutum ya san su, kuma al'ummarku wannan ta murmure a farkon, kuma za ta iya fuskantar annobar kwanan nan ta abubuwa Tnkerunha Kuma wata fitina ta zo don sanya junan mu, kuma fitina ta zo, sai mumini ya ce: Wannan ita ce mutuwata, sa’an nan ta bayyana, sai rikici ya zo kuma mumini ya ce: Wannan wannan. Yana kama da motsawa daga wuta ya shiga Aljanna, mutuwar Feltoth Shine Ya yi imani da Allah da ranar da ta gabata, kuma ya zo ga mutanen da suke son zuwa wurinsa, kuma suka yi mubaya'a ga limamin ya ba shi wata yarjejeniyar hannunsa, kuma 'ya'yan itacen zuciyarsa, Vlaitah idan zai iya, na karshe ya zo ba tare da an kalubalance shi ba sannan ya bugi dayan wuyansa ».
Muslim ne ya rawaito shiDarajaIngantacce ne
Sharhi
A cikin wannan hadisin cewa lallai ne annabawa su aikata abin da annabawa suka wajabta na nuna alheri da kwadaitar da shi da kuma mutane su koma zuwa gare shi da bayyana sharri da gargadi a kansa, kuma a ciki cewa fitar wannan alumma ta sami alheri da aminci daga bala'i, kuma cewa sharri da bala'i za su sami na ƙarshen wannan al-ummar, wanda ke sa fitintinu masu zuwa su rage gwaji. Wanda ya gabata, kuma waccan ceton daga gare ta ta hanyar tauhidi da kiyaye sunna, da kyautata mu'amala da mutane, da jingina mubaya'a ga mai mulki, da rashin karya shi, da kuma yakar wadanda ke son tarwatsa al'ummar musulmai.
Madogara
- رياض الصالحين من كلام سيد المرسلين؛ للإمام أبي زكريا النووي، تحقيق د. ماهر الفحل، دار ابن كثير-دمشق، الطبعة الأولى، 1428ه .
- دليل الفالحين لطرق رياض الصالحين؛ لمحمد بن علان الشافعي، دار الكتاب العربي-بيروت
- بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين؛ تأليف سليم الهلالي، دار ابن الجوزي- الطبعة الأولى1418ه
- نزهة المتقين شرح رياض الصالحين؛ تأليف د. مصطفى الخِن وغيره، مؤسسة الرسالة-بيروت، الطبعة الرابعة عشر، 1407هـ.
- صحيح البخاري –الجامع الصحيح-؛ للإمام أبي عبد الله محمد بن إسماعيل البخاري، عناية محمد زهير الناصر، دار طوق النجاة، الطبعة الأولى، 1422هـ.
- صحيح مسلم؛ للإمام مسلم بن الحجاج، حققه ورقمه محمد فؤاد عبد الباقي، دار عالم الكتب-الرياض، الطبعة الأولى، 1417هـ.
- شرح رياض الصالحين؛ للشيخ محمد بن صالح العثيمين، مدار الوطن، الرياض، 1426هـ.
- كنوز رياض الصالحين، لحمد بن ناصر العمار، دار كنوز إشبيليا- الطبعة الأولى1430ه
Wannan hadisi a HadeethEnc.comعن عدي بن عميرة الكندي رضي الله عنه مرفوعاً: «من اسْتَعْمَلْنَاهُ منكم على عمل، فكَتَمَنَا مِخْيَطًا فما فوقه، كان غُلُولا يأتي به يوم القيامة». فقام إليه رجلٌ أسودُ من الأنصار، كأني أنظر إليه، فقال: يا رسول الله، اقبل عني عَمَلَكَ، قال: «وما لك؟» قال: سمعتك تقول كذا وكذا، قال: «وأنا أقوله الآن: من اسْتَعْمَلْنَاهُ على عمل فلْيَجِيْء بقليله وكثيره، فما أُوتِيَ منه أَخَذَ، وما نهي عنه انْتَهَى».
A kan Uday bin Umayrah al-Kindi - yardar Allah ta tabbata a gare shi - da isnadi: “Duk wanda ya yi amfani da shi a cikin aiki, kuma muka ɓoye sutura da abin da ke sama da shi, zai zama mai saro wanda zai zo da shi ranar tashin kiyama.” Don haka sai wani bakar fata daga Ansar ya tashi zuwa gare shi, kamar ina kallonsa, sai ya ce: Ya Manzon Allah, karbi aikinka daga wurina. Ya ce: Na ji kuna cewa irin wannan da irin wannan, sai ya ce: "Yanzu nake fada: Duk wanda muka yi amfani da shi na aiki, to ya shigo da kadan da yawa. Abin da aka ba shi ya karba, kuma abin da aka haramta daga gare shi ya kare."
Muslim ne ya rawaito shiDarajaIngantacce ne
Sharhi
Duk wanda ya kasance a cikinku ya yi amfani da shi wajan aiki daga tara kudin zakka, ganima, ko wani abu, kuma ya boye masa wata allura, to me ya fi kankanta shi ne mutumin da zai zo da shi ranar tashin kiyama, don haka wani mutum daga cikin Ansaru ya zo masa yana neman izininsa ya bar aikin da shi, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi, ya ce masa. Allah ya tabbata a gare shi: Me kuke da shi? Ya ce: Na ji kuna cewa: irin wadannan da irin wadannan. Ya ce: Kuma ina fada a yanzu, duk wanda ya yi amfani da shi a cikin aiki, to ya shigo da kadan da yawa, don haka abin da aka bayar daga ladarsa aka karba, kuma abin da aka haramta daga gare shi kuma ba hakkinsa ba ne ya ki karba.
Madogara
دليل الفالحين لطرق رياض الصالحين، لابن علان، نشر دار الكتاب العربي.
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، نشر: مؤسسة الرسالة، الطبعة: الرابعة عشر، 1407ه 1987م.
كنوز رياض الصالحين، نشر: دار كنوز إشبيليا، الطبعة: الأولى، 1430ه 2009م.
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، للهلالي، نشر: دار ابن الجوزي.
المعجم الوسيط، نشر: دار إحياء التراث العربي، بيروت – لبنان، الطبعة: الثانية.
سنن أبي داود، تحقيق: محمد محيي الدين عبد الحميد، نشر: المكتبة العصرية، صيدا – بيروت.
صحيح مسلم، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي، نشر: دار إحياء التراث العربي – بيروت.
Wannan hadisi a HadeethEnc.comKowane hadisi, daraja, sharhi da fa’ida a nan an nuna su daidai yadda HadeethEnc.com ke wallafa su, bisa sharuɗɗansa na sake wallafawa. Darajar ba ta ambaci wanda ya yanke hukuncin ba. Fassarorin da sharhohin na mawallafansu ne, kuma wasu suna bayyana hukunce-hukunce; masu bitar Sabīl ba su duba su ba. Hadisin Larabci shi ne nassin. Tushe: HadeethEnc.com