Namazın Fazileti

Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-'e, amellerin hangisi Allah'a en sevimlidir? diye soruldu. Bunun üzerine şöyle buyurdu: Şeriat koyucunun belirlediği vakitlerde beş vakit farzı kılmak, sonra ana babaya ihsanda bulunarak iyilik etmek, üzerimizde bulunan haklarını yerine getirmek ve onlara hürmetsizliği ve itaatsizliği terk etmek, sonra Allah yolunda, Allah -Azze ve Celle-'nin kelimesi en yüce olması, İslam dinini ve Müslümanları savunmak, dinin şiarlarını izhar etmek için Allah yolunda can ve mal ile cihat etmeyi zikretmiştir. İbn Mes'ud -radıyallahu anh- şöyle dedi: Bu amelleri bana söylemiştir. Şayet ben sonra hangisi demeye devam etseydim, o da cevap vermeye devam ederdi.

1. Allah'ın sevgisine göre amellerin kendi aralarında faziletleri farklılık gösterir.
2. Bir Müslümanın, en iyi amelleri yapmaya ve daha faziletlisini tercih etmeye özen göstermesi teşvik edilmiştir.
3. Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-'in amellerin en hayırlısı hakkındaki cevapları, insanların farklılıklarına, şartlarına ve her biri için en faydalı olanın ne olduğuna göre değişir.

صحيح البخاري (1/ 112) (527). صحيح مسلم (1/ 90) (85). الإلمام بشرح عمدة الأحكام، لإسماعيل الأنصاري (1/ 70). تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، للبسام (ص84). تنبيه الأفهام شرح عمدة الأحكام، لابن عثيمين (1/ 108).

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- münafıkların, özellikle sabah ve yatsı namazlarına katılma konusundaki tembelliklerini haber vermiştir. Şayet onlar Müslümanlarla birlikte cemaatle namaz kılmanın sevap ve ecrini bilselerdi, çocukların elleri ve dizleri üzerinde emekledikleri gibi bu iki namaza gelirlerdi. Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- namazın kılınmasını emredip yerine cemaate imamlık yapacak birisini bırakmak istemiştir. Ellerinde odun bağları bulunan bir grupla cemaatle namaz kılmayanların evine gidip ateşe vermek istemiştir. Çünkü onların bu konuda işledikleri günah çok büyüktür. Ancak evlerde kadınlar, günahsız masum çocuklar ve diğer mazur kişilerin oluşu bunu yapmasına mani olmuştur.

1. Camide cemaatle namaz kılmanın terk edilmesinin tehlikesi ifade edilmiştir.
2. Münafıklar, ibadetlerini riya ve itibardan başka bir amaçla yapmazlar. İnsanlar, onları görmediği müddetçe namaza gelmezler.
3. Sabah ve yatsı namazının cemaatle kılınmasının fazileti çok büyüktür ve emekleyerek de olsa camiye bu iki namazı kılmak için gelinmesi gerekir.
4. Sabah ve yatsı namazını cemaatle kılmaya özen gösteren kimse münafıklıktan beri olur. Bu namazları kılmak için cemaate gelmemek ise münafıklık alametidir.

صحيح مسلم (1/ 451) (651). صحيح البخاري (1/ 132) (657). الإلمام بشرح عمدة الأحكام، لإسماعيل الأنصاري (1/ 88). تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، للبسام (ص107). تنبيه الأفهام شرح عمدة الأحكام، لابن عثيمين (1/ 136).

Sahabe Cerîr bin Abdullah -radıyallahu anh- Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- ile tevhit üzere olmak, şartları, rükünleri, farzları ve sünnetleri yerine getirerek beş vakit namazı gece ve gündüz kılmak, farz olan zekâtı vermek ki o mal ile yapılan farz bir ibadettir, zenginlerden alınıp fakir ve diğer hak eden kimselere verilir. Yöneticilere itaat etmek, Müslümanların hepsine faydalı olacak şeylerde hırslı olarak, onlara iyiliği ulaştırıp, söz ve amel ile onlardan şerri uzaklaştıracağına dair söz verip ahitleştiğini haber vermiştir.

1. İslam'ın iki rüknü olan namaz ve zekâtın önemi ifade edilmiştir.
2. Müslümanlar arasında nasihat ve karşılıklı birbirlerine öğüt vermenin önemi anlatılmıştır. Sahabeler -radıyallahu anhum- Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'e bu asıl üzerine biat etmiştir.

صحيح البخاري (1/ 111) (524)، (3/ 72) (2157). صحيح مسلم (1/ 75) (56). بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (1/ 272). تطريز رياض الصالحين، لفيصل آل مبارك (ص145). شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (2/ 398). نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (1/ 206).

Müşrikler, Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'i ve ashabını -radıyallahu anhum- Medine'yi ve kendilerini korumak ve nöbet tutmak ile meşgul ettiler. Bundan dolayı güneş batana kadar ikindi namazını kılamadılar. Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- ve ashabı ancak güneş battıktan sonra kılabildiler. Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- kendisine ve ashabına eziyet edip, en faziletli namazlardan olan ikindi namazını kılmaktan alıkoymasından dolayı Allah'ın, müşriklerin karınlarını, evlerini ve kabirlerini ateşle doldurması için beddua etti.

الإلمام بشرح عمدة الأحكام، إسماعيل بن محمد الأنصاري، دار الفكر، دمشق، الطبعة: الأولى 1381هـ. تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، عبد الله بن عبد الرحمن البسام، تحقيق: محمد صبحي حلاق، مكتبة الصحابة، الأمارات، مكتبة التابعين، القاهرة، الطبعة: العاشرة 1426هـ. تنبيه الأفهام شرح عمدة الأحكام، محمد بن صالح العثيمين، مكتبة الصحابة، الإمارات، الطبعة: الأولى 1426هـ، 2005م. عمدة الأحكام من كلام خير الأنام -صلى الله عليه وسلم- لعبد الغني المقدسي، دراسة وتحقيق: محمود الأرناؤوط، مراجعة وتقديم: عبد القادر الأرناؤوط، دار الثقافة العربية، دمشق، بيروت، مؤسسة قرطبة، الطبعة: الثانية 1408هـ، 1988م. صحيح البخاري، محمد بن إسماعيل البخاري الجعفي، تحقيق: محمد زهير الناصر، دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم: محمد فؤاد عبد الباقي)، الطبعة: الأولى 1422هـ. صحيح مسلم، مسلم بن الحجاج القشيري النيسابوري، تحقيق محمد فؤاد عبد الباقي، دار إحياء التراث العربي، بيروت، الطبعة: 1423هـ.

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'e: En faziletli namaz hangisidir? diye sorulmuştur. Bunun üzerine O da kıyamı/ayakta duruşu uzun olan namazdır, diye cevap vermiştir.

رياض الصالحين من كلام سيد المرسلين؛ للإمام أبي زكريا النووي، تحقيق د. ماهر الفحل، دار ابن كثير-دمشق، الطبعة الأولى، 1428ه . - نزهة المتقين شرح رياض الصالحين؛ تأليف د. مصطفى الخِن وغيره، مؤسسة الرسالة-بيروت، الطبعة الرابعة عشر، 1407هـ. - صحيح مسلم؛ للإمام مسلم بن الحجاج، حققه ورقمه محمد فؤاد عبد الباقي، دار عالم الكتب-الرياض، الطبعة الأولى، 1417هـ. - تطريز رياض الصالحين؛ تأليف فيصل آل مبارك، تحقيق د. عبد العزيز آل حمد، دار العاصمة-الرياض، الطبعة الأولى، 1423هـ.

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- bir gün içinde kılınan beş vakit namazın, her hafta kılınan Cuma namazının ve her sene tutulan Ramazan orucunun, büyük günahlardan kaçınılması şartı ile aralarında işlenen küçük günahlara kefaret olacağını haber vermiştir. Zina, içki içmek gibi büyük günahlar ancak tövbe edildiğinde bağışlanır.

1. Günahların büyüğü ve küçüğü vardır.
2. Küçük günahların bağışlanması, büyük günahlardan kaçınma şartına bağlıdır.
3. Büyük günahlar, dünyada bir had cezası olan veya hakkında ahirette bir tehdit gelen günahlardır. Bu tehdit; azap, Allah'ın gazabı, zina ve içki içmek gibi bu günahı işleyen kişiye lanet içerebilir.

صحيح مسلم (1/ 209) (233). شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (2/ 183). نزهة المتقين بشرح رياض الصالحين، لمصطفى سعيد الخن (1/ 158). تطريز رياض الصالحين، لفيصل آل مبارك (ص108). بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم بن عيد الهلالي (1/ 209).

Cennete girmeye vesile olan amel ya da Allah'ın en sevdiği ameller hangileridir diye Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-'e soruldu? Bunun üzerine Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- soru soran kişiye şöyle dedi: Namazda çokça secde et, çünkü Allah'a bir secde ettiğinde, o secden ile Allah seni bir derece yükseltir ve bir günahını bağışlar.

1. Secdeyi de içerdiği için Müslüman farz ve nafile namazlarda gayretli olmaya teşvik edilmiştir.
2. -Allah'ın rahmetinden sonra- amel olmadan Cennet'e ulaşılamayacağına dair sahabenin fıkhî ve ilmi bilgileri beyan edilmiştir.
3. Namazda secde etmek, bir kişinin mertebesinin yükseltilmesinin ve günahlarının bağışlanmasının en büyük vesilelerinden biridir.

صحيح مسلم (1/ 353) (488). كنوز رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين. بهجة الناظرين، لسليم الهلالي (1/ 188). نزهة المتقين، لمجموعة من الباحثين (1/ 137). شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (2/ 105). شرح النووي على مسلم، (4/ 205).

Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- iki serinlik namazının -sabah ve ikindi- kılınmasına özen göstermeyi tavsiye etmiştir. Bu namazları vakit, cemaat ve diğer hususlara özen gösterip kılan kimseye Cennet'i müjdelemiştir. Bu da o kimsenin Cennet'e girmesine vesile olacaktır.

1. Sabah ve ikindi namazlarını kılmanın fazileti anlatılmaktadır. Çünkü sabah, uykunun en tatlı olduğu bir zamandır. İkindi namazı ise bir kişinin işiyle meşgul olduğu vakittedir. Dolayısıyla bu namazları kılan kimse, geri kalan namazları da kılmaya devam eder.
2. Sabah ve ikindi namazlarına iki serinlik namazı denir. Çünkü sabah namazı gecenin serinliğini, ikindi namazı da gündüzün serinliği taşıdığından bu isim verilmiştir. İkindi namazı sıcak bir vakitte de olsa, bir önceki vakte göre sıcaklığı daha hafiftir veya serinliğin sıcaklığa üstün görülmesi sebebiyle bu isim verilmiştir. Güneş ve Ay için ''El-Kamerân/ iki Ay'' ifadesi kullanılır.

صحيح البخاري (1/ 119) (574). صحيح مسلم (1/ 440) (635). نزهة المتقين، لمجموعة من الباحثين (1/ 159). شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (2/ 187).