İbn Ömer -radıyallahu anhuma-'dan rivayet edildiğine göre, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Kur'an okuma ve ezberine sahip kimsenin misali, bağlı deve gibidir. Eğer sahibi devesini korursa, onu eli altında tutar. Eğer salıverirse deve kaçıp gider.»
Muttefekun aleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- Kur'an'ı öğrenen ve onu ezberleyerek okumaya alışan kişiyi -ister Kur'an'a bakarak ister ezberleyerek olsun- dizi bir iple bağlı olan devenin sahibine benzetmiştir. Eğer devesine özen gösterirse, onu tutmaya devam eder; eğer ipi çözerse, deve kaçar. Dolayısıyla, Kur'an'ı ezberleyen kimse okumaya devam ederse, onu hatırlar; okumazsa onu unutur. Bağlılık olduğu sürece, Kur'an ezberinde kalmaya devam eder.
Faydalar
Kur'an'ın ezberlenmesi ve okunması teşvik edilmiş ve unutulmaya maruz kalmasına karşı uyarı yapılmıştır.
Kur'an'ı düzenli okumak, dili Kur'an okumaya yatkın hale getirir ve tilavetini kolaylaştırır. Eğer bir kişi Kur'an okumayı bırakırsa, Kur'an okumak onun için zor ve zahmetli hale gelir.
Kâdî Îyaz -rahimehullah- şöyle demiştir: “Kur’an'ı arkadaş edinen'' ifadesinin anlamı: Kur'an'la ülfet kurmuş, onu kendisine arkadaş edinmiş kimsedir. Zira "musâhabe (arkadaşlık, sahiplik)" ülfet ve sürekli beraberliği ifade eder. Nitekim "Falanca, falancanın arkadaşıdır (sâhibidir)", "Cennet ehli (Ashâbü'l-Cenne)" ve "Cehennem ehli (Ashâbn'n-nâr)" ifadeleri de bu anlamdadır.
Davet yöntemlerinden biri de benzetmeler kullanmaktır.
İbn Hacer -rahimehullah- şöyle demiştir: Hadiste özellikle develerin zikredilmesinin sebebi, onların evcil hayvanlar arasında kaçmaya ve ürkmeye en meyilli olanlar olmasıdır. Bir kez kaçıp uzaklaştıklarında ise onları yeniden ele geçirmek oldukça zordur.
Kaynakça
صحيح البخاري (6/ 193) (5031).
صحيح مسلم (1/ 543) (789).
شرح صحيح مسلم، للنووي (6/ 77).
فيض القدير شرح الجامع الصغير، لعبدالرؤوف المناوي (3/ 3).
كنوز رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (13/ 12).
عن عُقبة بن عامر الجُهني رضي الله عنه قال: قال رسولُ الله صلَّى الله عليه وسلم: «الجاهِرُ بالقرآن كالجاهِرِ بالصَّدَقَةِ، والمُسِرُّ بالقرآن كالمُسِرِّ بالصَّدَقَة».
Ukbe bin Âmir el-Cühenî -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Kur'an'ı açıktan okuyan açıktan sadaka veren gibidir, Kur'an'ı gizli okuyan ise gizli sadaka veren gibidir.»
Ebû Dâvûd, Tirmizî ve Nesâî rivayet etmiştirDereceSahih Hadis
Açıklama
Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- Kur'an'ı açıktan okuyan açıktan sadaka veren gibidir, Kur'an'ı gizli okuyan ise gizli sadaka veren gibi olduğunu haber vermiştir.
Faydalar
Kur'an'ı öğretmek gibi açıktan okumayı gerektirecek bir durum söz konusu olması dışında, ihlaslı olma, riya ve kibirden uzaklığı sebebiyle sadakayı gizli vermek nasıl daha faziletli ise, Kur'an'ı gizli okumak da daha faziletlidir.
Kaynakça
سنن أبي داود (2/ 494) (1333)، سنن الترمذي (5/ 40) (2919)، سنن النسائي (5/ 80) (2561)، الكاشف عن حقائق السُّنن (5/1688)، شرح أبي داود للعيني (5/238)، تحفة الأحوذي (8/ 191)، التنوير في شرح الجامع الصغير (5/286).
Ebû Saîd -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre şöyle demiştir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- mescitte itikafa girmişti ve onların yüksek sesle Kur'ân okuduklarını işitti. Bunun üzerine perdeyi araladı ve şöyle buyurdu: «Şüphesiz ki her biriniz Rabbinize münacatta bulunuyorsunuz, bu yüzden birbirinizi rahatsız etmeyin ve Kur'an okurken birbirinizi rahatsız edecek şekilde seslerinizi yükseltmeyin.» veya şöyle buyurdu: «Namazda (seslerinizi birbirinizin üzerine yükseltmeyin).»
Ebû Dâvûd rivayet etmiştirDereceSahih Hadis
Açıklama
Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- Allah'a daha yakın olmak için mescidinin içindeki küçük bir çadırda itikafa girmişti. Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- ashâbının Kur’ân’ı birbirlerini rahatsız edecek derecede yüksek sesle ve açıktan okuduklarını işitti. Bunun üzerine içinde bulunduğu çadırın perdesini açarak böyle yapanları kınayıp uyardı. Şöyle buyurdu: ‘Hepiniz Kur’ân okuyarak Rabbinize münâcâtta bulunuyorsunuz. Öyleyse birbirinizi rahatsız etmeyin. Kur’ân okurken veya namazda birbirinizi rahatsız edecek derecede yüksek sesli okumayın.
Faydalar
Kur'ânı yüksek sesli okumak birine eziyet verecekse bu yasaklanmıştır.
Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- ashâbına Kur'ân okuma adabını öğretmiştir.
Kaynakça
سنن أبي داود (2/ 494) (1332).
شرح سنن أبي داود للعباد (162/ 18).
شرح أبي داود للعيني (5/238).
شرح سنن ابي داود لابن رسلان (6/515).
ذخيرة العقبى (11/669).
Buradaki her hadis, derece, açıklama ve fayda, HadeethEnc.com’un yayımladığı şekliyle, yeniden yayım şartlarına uygun olarak gösterilir. Derece, hükmü vereni belirtmez. Çeviriler ve açıklamalar yazarlarına aittir ve bazıları hüküm bildirir; Sabīl’in inceleyenleri bunları gözden geçirmemiştir. Asıl metin Arapça hadistir. Kaynak: HadeethEnc.com