Bir Müslümanın kanı ancak üç sebepten biriyle helâl olur
Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-, bir Müslümanın kanının, ancak şu üç şeyden birini yaptığı takdirde helal olduğunu açıklamıştır: Birincisi: Geçerli (sahih) bir nikâhla evlenmiş olduğu hâlde zina suçunu işleyen kimsenin, recm edilerek öldürülmesi helâldir. İkincisi: Haksız yere ve kasten, canı korunmuş (masum) bir kimseyi öldüren kişi, şartları yerine geldiğinde kısas yoluyla öldürülür. Üçüncüsü: Müslümanların cemaatinden ayrılan kimsedir. Bu ayrılma ya dinini tamamen terk ederek irtidat (dinden dönme) yoluyla olur; ya da dinden çıkmaksızın, onun bir kısmını terk etmek suretiyle olur ki buna, bâgîler (isyan edenler), yol kesenler (eşkıyalar), kendileri ile savaşılan Hâricîler ve benzerleri girer.
- Bu üç fiilin haram kılındığı ve bunlardan herhangi birini işleyen kimsenin öldürülme cezasını hak ettiği açıklanmıştır: Bu ceza ya küfür sebebiyledir ki bu, İslâm’dan dönen (mürted) kimse için söz konusudur; ya da had cezası sebebiyledir ki bunlar da iki kişidir: Evli olduğu hâlde zina eden kimse ve kasten adam öldüren kimsedir.
- Namusun korunup temiz kalmasının gerekli olduğu ifade edilmiştir.
- Müslümana ihtiram etmek farzdır ve canı korunmuştur.
- Müslüman topluluğuna bağlılık ve ondan ayrılmamak teşvik edilmiştir.
- Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'in güzel ve etkili öğretim yöntemi: Zira onun sözleri bazen bölümlere ayırma şeklinde gelir. Çünkü bu, meseleleri sınırlar ve bir araya toplar; ayrıca ezberlenmesi daha kolaydır.
- Allah Teâlâ, suçluları caydırmak ve toplumu koruyup suçlardan muhafaza etmek için had cezalarını meşru kılmıştır.
- Bu had cezalarının uygulanması yöneticinin sorumluluğundadır.
- Öldürmeyi gerektiren sebepler üçten fazladır; ancak sonuçta bu üç başlığın dışına çıkmaz. İbnu'l-Arabî el-Mâlikî şöyle demiştir: Hiçbir hâlde bu üç durumun dışına çıkmaz. Çünkü kim sihir yapar ya da Allah’ın bir peygamberine söverse küfre girmiş olur; dolayısıyla dinini terk eden kimse kapsamına girer.
صحيح البخاري (9/ 5) (6878). صحيح مسلم (3/ 1302) (1676). التحفة الربانية في شرح الأربعين حديثًا النووية، لإسماعيل الأنصاري (ص32). شرح الأربعين النووية، لابن عثيمين (ص165). تاج العروس من جواهر القاموس، للزبيدي (2/ 115).