Tsallaka zuwa abin da ke ciki
Ƙaramin littafi

Hadisai Arba’in na Nawawi

الأربعون النووية
Forty Ḥadīth of an-Nawawī
Bitar malamai: ana jira

Wannan rubutu ya fito ne daga laburaren bugu na Sabīl. Bitar malamai a kansa tana ci gaba har yanzu; kowane abu zai ɗauki sunayen masu bitarsa da kwanan wata da zarar malamai biyu sun sa hannu a kansa.

Daftarin fassara: na’ura ce ta yi shi daga Larabci da Turanci, kuma malami ko edita ɗan harshen bai karanta shi ba tukuna. Inda wani layi bai fito fili ba, ku nuna Turancin, ku kuma dogara da Larabcin.

Al-Arba‘ūn Hadisai Arba’in na Nawawi الْأَرْبَعُونَ النَّوَوِيَّةُ 1 cikin 8
Hadisai arba’in da biyu da Imam Yahya ibn Sharaf an-Nawawi (ya rasu 676 AH) ya tattara, kowannensu tushe ne da wani babi na addini yake juyawa a kansa. Ku haddace su bi da bi; akwatuna uku ɗin suna bin diddigin koyon farko da bita biyu.
Dukansu sahihai ne ko hasan. Inda aka yi saɓani a kan darajar da an-Nawawi kansa ya bayar, bayanin yana faɗin haka.
إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ، وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى
Innamal-a‘mālu bin-niyyāt, wa innamā likulli-mri’in mā nawā
Ayyuka da niyyoyi ne kawai, kuma kowane mutum yana da abin da ya yi niyya ne kawai.
Umar ibn al-Khattab · Bukhari, Muslim · sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih al-Bukhari · Lamba 1
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ ، قَالَ : حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، قَالَ : حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ ، قَالَ : أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ ، أَنَّهُ سَمِعَ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيَّ ، يَقُولُ : سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِ، قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، يَقُولُ : " إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ، وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى، فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ إِلَى امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا، فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
Ruwayar gaba ɗaya

Narrated 'Umar bin Al-Khattab: I heard Allah's Messenger (ﷺ) saying, "The reward of deeds depends upon the intentions and every person will get the reward according to what he has intended. So whoever emigrated for worldly benefits or for a woman to marry, his emigration was for what he emigrated for

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih al-Bukhari · Lamba 1. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ … وَالْإِيمَانُ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ … وَالْإِحْسَانُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ
Al-islāmu an tashhada an lā ilāha illallāh … wal-īmānu an tu’mina billāhi wa malā’ikatihi wa kutubihi wa rusulihi wal-yawmil-ākhir … wal-iḥsānu an ta‘budallāha ka-annaka tarāh
Hadisin Jibrilu. Musulunci shi ne rukunai biyar; imani shi ne gaskatawa da Allah, da mala’ikunSa, da littattafanSa, da manzanninSa, da Ranar Lahira, da ƙaddara; ihsani shi ne ka bauta wa Allah kamar kana ganin Sa — domin ko da ba ka ganin Sa, Shi yana ganin ka.
Umar ibn al-Khattab · Muslim · sahihi · an taƙaita
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih Muslim · Lamba 93
حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ، زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ كَهْمَسٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ، ح وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، - وَهَذَا حَدِيثُهُ - حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ، عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ، قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلاَءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلاً الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلاَمَ إِلَىَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ - وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ - وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لاَ قَدَرَ وَأَنَّ الأَمْرَ أُنُفٌ ‏.‏ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لاَ يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلاَ يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنِ الإِسْلاَمِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الإِسْلاَمُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَتُقِيمَ الصَّلاَةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنِ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلاً ‏.‏ قَالَ صَدَقْتَ ‏.‏ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ ‏.‏ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنِ الإِيمَانِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلاَئِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ صَدَقْتَ ‏.‏ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنِ الإِحْسَانِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنِ السَّاعَةِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنَ السَّائِلِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَنْ تَلِدَ الأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي ‏"‏ يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنِ السَّائِلُ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ ‏"‏ ‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

It is narrated on the authority of Yahya b. Ya'mur that the first man who discussed qadr (Divine Decree) in Basra was Ma'bad al-Juhani. I along with Humaid b. 'Abdur-Rahman Himyari set out for pilgrimage or for 'Umrah and said:Should it so happen that we come into contact with one of the Companions of the Messenger of Allah (peace be upon him) we shall ask him about what is talked about taqdir (Divine Decree). Accidentally we came across Abdullah ibn Umar ibn al-Khattab, while he was entering the mosque. My companion and I surrounded him. One of us (stood) on his right and the other stood on his left. I expected that my companion would authorize me to speak. I therefore said: Abu Abdur Rahman! There have appeared some people in our land who recite the Qur'an and pursue knowledge. And then after talking about their affairs, added: They (such people) claim that there is no such thing as Divine Decree and events are not predestined. He (Abdullah ibn Umar) said: When you happen to meet such people tell them that I have nothing to do with them and they have nothing to do with me. And verily they are in no way responsible for my (belief). Abdullah ibn Umar swore by Him (the Lord) (and said): If any one of them (who does not believe in the Divine Decree) had with him gold equal to the bulk of (the mountain) Uhud and spent it (in the way of Allah), Allah would not accept it unless he affirmed his faith in Divine Decree. He further said: My father, Umar ibn al-Khattab, told me: One day we were sitting in the company of Allah's Apostle (peace be upon him) when there appeared before us a man dressed in pure white clothes, his hair extraordinarily black. There were no signs of travel on him. None amongst us recognized him. At last he sat with the Apostle (peace be upon him) He knelt before him placed his palms on his thighs and said: Muhammad, inform me about al-Islam. The Messenger of Allah (peace be upon him) said: Al-Islam implies that you testify that there is no god but Allah and that Muhammad is the messenger of Allah, and you establish prayer, pay Zakat, observe the fast of Ramadan, and perform pilgrimage to the (House) if you are solvent enough (to bear the expense of) the journey. He (the inquirer) said: You have told the truth. He (Umar ibn al-Khattab) said: It amazed us that he would put the question and then he would himself verify the truth. He (the inquirer) said: Inform me about Iman (faith). He (the Holy Prophet) replied: That you affirm your faith in Allah, in His angels, in His Books, in His Apostles, in the Day of Judgment, and you affirm your faith in the Divine Decree about good and evil. He (the inquirer) said: You have told the truth. He (the inquirer) again said: Inform me about al-Ihsan (performance of good deeds). He (the Holy Prophet) said: That you worship Allah as if you are seeing Him, for though you don't see Him, He, verily, sees you. He (the enquirer) again said: Inform me about the hour (of the Doom). He (the Holy Prophet) remarked: One who is asked knows no more than the one who is inquiring (about it). He (the inquirer) said: Tell me some of its indications. He (the Holy Prophet) said: That the slave-girl will give birth to her mistress and master, that you will find barefooted, destitute goat-herds vying with one another in the construction of magnificent buildings. He (the narrator, Umar ibn al-Khattab) said: Then he (the inquirer) went on his way but I stayed with him (the Holy Prophet) for a long while. He then, said to me: Umar, do you know who this inquirer was? I replied: Allah and His Apostle knows best. He (the Holy Prophet) remarked: He was Gabriel (the angel). He came to you in order to instruct you in matters of religion

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih Muslim · Lamba 93. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَىٰ خَمْسٍ
Buniyal-islāmu ‘alā khams
An gina Musulunci a kan abubuwa biyar: kalmar shahada, tsayar da sallah, ba da zakka, hajji, da azumin Ramadan.
Ibn Umar · Bukhari, Muslim · sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih al-Bukhari · Lamba 8
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ بُنِيَ الإِسْلاَمُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ، وَإِقَامِ الصَّلاَةِ، وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ، وَالْحَجِّ، وَصَوْمِ رَمَضَانَ ‏"‏‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Narrated Ibn 'Umar: Allah's Messenger (ﷺ) said: Islam is based on (the following) five (principles): 1. To testify that none has the right to be worshipped but Allah and Muhammad is Allah's Messenger (ﷺ). 2. To offer the (compulsory congregational) prayers dutifully and perfectly. 3. To pay Zakat (i.e. obligatory charity) . 4. To perform Hajj. (i.e. Pilgrimage to Mecca) 5. To observe fast during the month of Ramadan

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih al-Bukhari · Lamba 8. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

إِنَّ أَحَدَكُمْ يُجْمَعُ خَلْقُهُ فِي بَطْنِ أُمِّهِ أَرْبَعِينَ يَوْمًا
Inna aḥadakum yujma‘u khalquhu fī baṭni ummihi arba‘īna yawman
Kowane ɗayanku ana tattara halittarsa a cikin mahaifiyarsa kwana arba’in, sannan ya zama gudan jini kwatankwacin haka, sannan ya zama tsoka kwatankwacin haka; sannan a aiko mala’ika ya busa masa rai, a kuma umarce shi da abubuwa huɗu: arzikinsa, ajalinsa, aikinsa, da ko shi tabeɓɓe ne ko mai rabo.
Ibn Mas’ud · Bukhari, Muslim · sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih al-Bukhari · Lamba 3208
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ، قَالَ عَبْدُ اللَّهِ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ الصَّادِقُ الْمَصْدُوقُ قَالَ ‏ "‏ إِنَّ أَحَدَكُمْ يُجْمَعُ خَلْقُهُ فِي بَطْنِ أُمِّهِ أَرْبَعِينَ يَوْمًا، ثُمَّ يَكُونُ عَلَقَةً مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ يَكُونُ مُضْغَةً مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ يَبْعَثُ اللَّهُ مَلَكًا، فَيُؤْمَرُ بِأَرْبَعِ كَلِمَاتٍ، وَيُقَالُ لَهُ اكْتُبْ عَمَلَهُ وَرِزْقَهُ وَأَجَلَهُ وَشَقِيٌّ أَوْ سَعِيدٌ‏.‏ ثُمَّ يُنْفَخُ فِيهِ الرُّوحُ، فَإِنَّ الرَّجُلَ مِنْكُمْ لَيَعْمَلُ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْجَنَّةِ إِلاَّ ذِرَاعٌ، فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ كِتَابُهُ، فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ، وَيَعْمَلُ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ النَّارِ إِلاَّ ذِرَاعٌ، فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ، فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ ‏"‏‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Narrated `Abdullah bin Mas'ud:Allah's Messenger (ﷺ), the true and truly inspired said, "(The matter of the Creation of) a human being is put together in the womb of the mother in forty days, and then he becomes a clot of thick blood for a similar period, and then a piece of flesh for a similar period. Then Allah sends an angel who is ordered to write four things. He is ordered to write down his (i.e. the new creature's) deeds, his livelihood, his (date of) death, and whether he will be blessed or wretched (in religion). Then the soul is breathed into him. So, a man amongst you may do (good deeds till there is only a cubit between him and Paradise and then what has been written for him decides his behavior and he starts doing (evil) deeds characteristic of the people of the (Hell) Fire. And similarly a man amongst you may do (evil) deeds till there is only a cubit between him and the (Hell) Fire, and then what has been written for him decides his behavior, and he starts doing deeds characteristic of the people of Paradise

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih al-Bukhari · Lamba 3208. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

مَنْ أَحْدَثَ فِي أَمْرِنَا هَٰذَا مَا لَيْسَ مِنْهُ فَهُوَ رَدٌّ
Man aḥdatha fī amrinā hādhā mā laysa minhu fahuwa radd
Duk wanda ya ƙirƙiro a cikin wannan al’amari namu abin da ba ya cikinsa, to an mayar masa da shi.
A’isha · Bukhari, Muslim · sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih Muslim · Lamba 4492
حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَوْنٍ الْهِلاَلِيُّ جَمِيعًا عَنْ إِبْرَاهِيمَ، بْنِ سَعْدٍ قَالَ ابْنُ الصَّبَّاحِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَنْ أَحْدَثَ فِي أَمْرِنَا هَذَا مَا لَيْسَ مِنْهُ فَهُوَ رَدٌّ ‏"‏ ‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

A'isha reported Allah's Messenger (ﷺ) as saying:He who innovates things in our affairs for which there is no valid (reason) (commits sin) and these are to be rejected

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih Muslim · Lamba 4492. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

Al-Arba‘ūn an-Nawawiyyah 2 cikin 8
إِنَّ الْحَلَالَ بَيِّنٌ وَإِنَّ الْحَرَامَ بَيِّنٌ، وَبَيْنَهُمَا مُشْتَبِهَاتٌ … أَلَا وَإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ
Innal-ḥalāla bayyinun wa innal-ḥarāma bayyin, wa baynahumā mushtabihāt … alā wa inna fil-jasadi muḍghatan idhā ṣalaḥat ṣalaḥal-jasadu kulluh
Halal a bayyane yake, haram ma a bayyane yake, a tsakaninsu kuma akwai al’amura masu rikitarwa. Duk wanda ya kiyaye su, ya tsare addininsa da mutuncinsa. A cikin jiki akwai wata tsoka: idan ta gyaru, dukan jiki ya gyaru — ita ce zuciya.
An-Nu’man ibn Bashir · Bukhari, Muslim · sahihi · an taƙaita
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih Muslim · Lamba 4094
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ وَأَهْوَى النُّعْمَانُ بِإِصْبَعَيْهِ إِلَى أُذُنَيْهِ ‏ "‏ إِنَّ الْحَلاَلَ بَيِّنٌ وَإِنَّ الْحَرَامَ بَيِّنٌ وَبَيْنَهُمَا مُشْتَبِهَاتٌ لاَ يَعْلَمُهُنَّ كَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ فَمَنِ اتَّقَى الشُّبُهَاتِ اسْتَبْرَأَ لِدِينِهِ وَعِرْضِهِ وَمَنْ وَقَعَ فِي الشُّبُهَاتِ وَقَعَ فِي الْحَرَامِ كَالرَّاعِي يَرْعَى حَوْلَ الْحِمَى يُوشِكُ أَنْ يَرْتَعَ فِيهِ أَلاَ وَإِنَّ لِكُلِّ مَلِكٍ حِمًى أَلاَ وَإِنَّ حِمَى اللَّهِ مَحَارِمُهُ أَلاَ وَإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ أَلاَ وَهِيَ الْقَلْبُ ‏"‏ ‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Nu'man b. Bashir (Allah be pleased with him) reported:I heard Allah's Messenger (may peace be upon himn) as having said this (and Nu'man) pointed towards his ears with his fingers): What is lawful is evident and what is unlawful is evident, and in between them are the things doubtful which many people do not know. So he who guards against doubtful things keeps his religion and honour blameless, and he who indulges in doubtful things indulges in fact in unlawful things, just as a shepherd who pastures his animals round a preserve will soon pasture them in it. Beware, every king has a preserve, and the things God his declaced unlawful are His preserves. Beware, in the body there is a piece of flesh; if it is sound, the whole body is sound and if it is corrupt the whole body is corrupt, and hearken it is the heart

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih Muslim · Lamba 4094. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

الدِّينُ النَّصِيحَةُ
Ad-dīnun-naṣīḥah
Addini nasiha ne. Muka ce: ga wa? Ya ce: ga Allah, da LittafinSa, da ManzonSa, da shugabannin Musulmi, da sauran jama’arsu.
Tamim ad-Dari · Muslim · sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih Muslim · Lamba 196
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ الْمَكِّيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ قُلْتُ لِسُهَيْلٍ إِنَّ عَمْرًا حَدَّثَنَا عَنِ الْقَعْقَاعِ، عَنْ أَبِيكَ، قَالَ وَرَجَوْتُ أَنْ يُسْقِطَ، عَنِّي رَجُلاً قَالَ فَقَالَ سَمِعْتُهُ مِنَ الَّذِي سَمِعَهُ مِنْهُ أَبِي كَانَ صَدِيقًا لَهُ بِالشَّامِ ثُمَّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الدِّينُ النَّصِيحَةُ ‏"‏ قُلْنَا لِمَنْ قَالَ ‏"‏ لِلَّهِ وَلِكِتَابِهِ وَلِرَسُولِهِ وَلأَئِمَّةِ الْمُسْلِمِينَ وَعَامَّتِهِمْ ‏"‏ ‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

It is narrated on the authority of Tamim ad-Dari that the Prophet (ﷺ) said:"The Religion is sincerity." We said, "To whom?" He said "To Allah, to His Book, To His Messenger, and to the leaders of the Muslims and their masses

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih Muslim · Lamba 196. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّىٰ يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ
Umirtu an uqātilan-nāsa ḥattā yashhadū an lā ilāha illallāh
An umarce ni da in yaƙi mutane har sai sun shaida cewa babu abin bauta sai Allah, kuma Muhammadu Manzon Allah ne, su tsayar da sallah, su ba da zakka. Idan suka yi haka, sun kare jininsu da dukiyarsu daga gare ni, sai dai da haƙƙin Musulunci, hisabinsu kuma yana ga Allah.
Ibn Umar · Bukhari, Muslim · sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih al-Bukhari · Lamba 25
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمُسْنَدِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو رَوْحٍ الْحَرَمِيُّ بْنُ عُمَارَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ، وَيُقِيمُوا الصَّلاَةَ، وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ، فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلاَّ بِحَقِّ الإِسْلاَمِ، وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ ‏"‏‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Narrated Ibn 'Umar: Allah's Messenger (ﷺ) said: "I have been ordered (by Allah) to fight against the people until they testify that none has the right to be worshipped but Allah and that Muhammad is Allah's Messenger (ﷺ), and offer the prayers perfectly and give the obligatory charity, so if they perform that, then they save their lives and property from me except for Islamic laws and then their reckoning (accounts) will be done by Allah

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih al-Bukhari · Lamba 25. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

مَا نَهَيْتُكُمْ عَنْهُ فَاجْتَنِبُوهُ، وَمَا أَمَرْتُكُمْ بِهِ فَأْتُوا مِنْهُ مَا اسْتَطَعْتُمْ
Mā nahaytukum ‘anhu fa-jtanibūh, wa mā amartukum bihi fa’tū minhu ma-staṭa‘tum
Abin da na hane ku, ku nisance shi; abin da na umarce ku, ku aikata daga cikinsa gwargwadon iyawarku. Abin da ya halaka waɗanda suka gabace ku shi ne kawai yawan tambayoyinsu da saɓawarsu ga annabawansu.
Abu Huraira · Bukhari, Muslim · sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih Muslim · Lamba 6113
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَسَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، قَالاَ كَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ مَا نَهَيْتُكُمْ عَنْهُ فَاجْتَنِبُوهُ وَمَا أَمَرْتُكُمْ بِهِ فَافْعَلُوا مِنْهُ مَا اسْتَطَعْتُمْ فَإِنَّمَا أَهْلَكَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ كَثْرَةُ مَسَائِلِهِمْ وَاخْتِلاَفُهُمْ عَلَى أَنْبِيَائِهِمْ ‏"‏ ‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Abu Huraira reported that he heard Allah's Messenger (ﷺ) as saying:Avoid that which I forbid you to do and do that which I command you to do to the best of your capacity. Verily the people before you went to their doom because they had put too many questions to their Prophets and then disagreed with their teachings

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih Muslim · Lamba 6113. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

إِنَّ اللَّهَ طَيِّبٌ لَا يَقْبَلُ إِلَّا طَيِّبًا
Innallāha ṭayyibun lā yaqbalu illā ṭayyiban
Allah Tsarkakakke ne, ba Ya karɓar komai sai tsarkakakke. Ya umarci muminai da abin da Ya umarci manzanni: ku ci daga tsarkakan abubuwa, ku aikata aikin ƙwarai. Sannan ya ambaci mutumin da yake miƙa hannayensa zuwa sama, gashinsa a hargitse, jikinsa da ƙura — “Ya Ubangiji, Ya Ubangiji” — alhali abincinsa, da abin shansa, da tufafinsa haram ne: to ta yaya za a amsa masa?
Abu Huraira · Muslim · sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih Muslim · Lamba 2346
وَحَدَّثَنِي أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ مَرْزُوقٍ، حَدَّثَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ اللَّهَ طَيِّبٌ لاَ يَقْبَلُ إِلاَّ طَيِّبًا وَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَ الْمُؤْمِنِينَ بِمَا أَمَرَ بِهِ الْمُرْسَلِينَ فَقَالَ ‏{‏ يَا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا إِنِّي بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ‏}‏ وَقَالَ ‏{‏ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ‏}‏ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ ذَكَرَ الرَّجُلَ يُطِيلُ السَّفَرَ أَشْعَثَ أَغْبَرَ يَمُدُّ يَدَيْهِ إِلَى السَّمَاءِ يَا رَبِّ يَا رَبِّ وَمَطْعَمُهُ حَرَامٌ وَمَشْرَبُهُ حَرَامٌ وَمَلْبَسُهُ حَرَامٌ وَغُذِيَ بِالْحَرَامِ فَأَنَّى يُسْتَجَابُ لِذَلِكَ ‏"‏ ‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Abu Huraira reported Allah's Messenger (ﷺ) as saying:O people, Allah is Good and He therefore, accepts only that which is good. And Allah commanded the believers as He commanded the Messengers by saying: "O Messengers, eat of the good things, and do good deeds; verily I am aware of what you do" (xxiii. 51). And He said: "O those who believe, eat of the good things that We gave you" (ii. 172). He then made a mention of a person who travels widely, his hair disheveled and covered with dust. He lifts his hand towards the sky (and thus makes the supplication): "O Lord, O Lord," whereas his diet is unlawful, his drink is unlawful, and his clothes are unlawful and his nourishment is unlawful. How can then his supplication be accepted?

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih Muslim · Lamba 2346. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

Al-Arba‘ūn an-Nawawiyyah 3 cikin 8
دَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَىٰ مَا لَا يَرِيبُكَ
Da‘ mā yarībuka ilā mā lā yarībuk
Ka bar abin da yake sa ka shakka zuwa ga abin da ba ya sa ka shakka.
Al-Hasan ibn Ali · Tirmizi, Nasa’i · sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Jami’ at-Tirmizi · Lamba 2518
حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ بُرَيْدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ، عَنْ أَبِي الْحَوْرَاءِ السَّعْدِيِّ، قَالَ قُلْتُ لِلْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ مَا حَفِظْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ حَفِظْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ دَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لاَ يَرِيبُكَ فَإِنَّ الصِّدْقَ طُمَأْنِينَةٌ وَإِنَّ الْكَذِبَ رِيبَةٌ ‏"‏ ‏.‏ وَفِي الْحَدِيثِ قِصَّةٌ ‏.‏ قَالَ وَأَبُو الْحَوْرَاءِ السَّعْدِيُّ اسْمُهُ رَبِيعَةُ بْنُ شَيْبَانَ ‏.‏ قَالَ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ بُرَيْدٍ، فَذَكَرَ نَحْوَهُ ‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Al-Hasan bin 'Ali said:"I remember that the Messenger of Allah (s.a.w) said: 'Leave what makes you in doubt for what does not make you in doubt. The truth brings tranquility while falsehood sows doubt.'" Another chain reports a similar narration

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Jami’ at-Tirmizi · Lamba 2518. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

مِنْ حُسْنِ إِسْلَامِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لَا يَعْنِيهِ
Min ḥusni islāmil-mar’i tarkuhu mā lā ya‘nīh
Yana daga kyawun Musuluncin mutum, barin abin da bai shafe shi ba.
Abu Huraira · Tirmizi, Ibn Majah · hasan
Ruwayar gaba ɗaya: Jami’ at-Tirmizi · Lamba 2317
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ نَصْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ، وَغَيْرُ، وَاحِدٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو مُسْهِرٍ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَمَاعَةَ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنْ قُرَّةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مِنْ حُسْنِ إِسْلاَمِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لاَ يَعْنِيهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Abu Hurairah narrated that the Messenger of Allah (s.a.w) said:"Indeed among the excellence of a person's Islam is that he leaves what does not concern him

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Jami’ at-Tirmizi · Lamba 2317. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّىٰ يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
Lā yu’minu aḥadukum ḥattā yuḥibba li-akhīhi mā yuḥibbu linafsih
Ɗayanku ba ya yin imani har sai ya so wa ɗan’uwansa abin da yake so wa kansa.
Anas ibn Malik · Bukhari, Muslim · sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih al-Bukhari · Lamba 13
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَعَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ، قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ ‏"‏‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Narrated Anas: The Prophet (ﷺ) said, "None of you will have faith till he wishes for his (Muslim) brother what he likes for himself

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih al-Bukhari · Lamba 13. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

لَا يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ إِلَّا بِإِحْدَىٰ ثَلَاثٍ
Lā yaḥillu damu-mri’in muslimin illā bi-iḥdā thalāth
Jinin Musulmi ba ya halatta sai da ɗaya daga abubuwa uku: rai da rai, mazinaci mai aure, da wanda ya bar addininsa ya rabu da jama’a.
Ibn Mas’ud · Bukhari, Muslim · sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih al-Bukhari · Lamba 6878
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لاَ يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلاَّ بِإِحْدَى ثَلاَثٍ النَّفْسُ بِالنَّفْسِ وَالثَّيِّبُ الزَّانِي، وَالْمَارِقُ مِنَ الدِّينِ التَّارِكُ الْجَمَاعَةَ ‏"‏‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Narrated `Abdullah:Allah's Messenger (ﷺ) said, "The blood of a Muslim who confesses that none has the right to be worshipped but Allah and that I am His Apostle, cannot be shed except in three cases: In Qisas for murder, a married person who commits illegal sexual intercourse and the one who reverts from Islam (apostate) and leaves the Muslims

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih al-Bukhari · Lamba 6878. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ
Man kāna yu’minu billāhi wal-yawmil-ākhiri falyaqul khayran aw liyaṣmut
Duk wanda ya yi imani da Allah da Ranar Lahira, to ya faɗi alheri ko ya yi shiru; ya girmama maƙwabcinsa; ya kuma girmama baƙonsa.
Abu Huraira · Bukhari, Muslim · sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih al-Bukhari · Lamba 6475
حَدَّثَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا، أَوْ لِيَصْمُتْ، وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلاَ يُؤْذِ جَارَهُ، وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ ‏"‏‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Narrated Abu Huraira:Allah's Messenger (ﷺ) said, "Whoever believes in Allah and the Last Day should talk what is good or keep quiet, and whoever believes in Allah and the Last Day should not hurt (or insult) his neighbor; and whoever believes in Allah and the Last Day, should entertain his guest generously

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih al-Bukhari · Lamba 6475. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

لَا تَغْضَبْ
Lā taghḍab
Wani mutum ya ce: ka yi mini wasiyya. Ya ce: kada ka yi fushi. Mutumin ya maimaita sau da dama, kowane lokaci kuma sai ya ce: kada ka yi fushi.
Abu Huraira · Bukhari · sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih al-Bukhari · Lamba 6116
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرٍ ـ هُوَ ابْنُ عَيَّاشٍ ـ عَنْ أَبِي حَصِينٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَجُلاً، قَالَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَوْصِنِي‏.‏ قَالَ ‏"‏ لاَ تَغْضَبْ ‏"‏‏.‏ فَرَدَّدَ مِرَارًا، قَالَ ‏"‏ لاَ تَغْضَبْ ‏"‏‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Narrated Abu Huraira:A man said to the Prophet (ﷺ) , "Advise me! "The Prophet (ﷺ) said, "Do not become angry and furious." The man asked (the same) again and again, and the Prophet (ﷺ) said in each case, "Do not become angry and furious

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih al-Bukhari · Lamba 6116. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

Al-Arba‘ūn an-Nawawiyyah 4 cikin 8
إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ الْإِحْسَانَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ
Innallāha katabal-iḥsāna ‘alā kulli shay’
Allah Ya wajabta kyautatawa a kan komai. Don haka idan za ku yi kisa, ku kyautata kisan; idan kuma za ku yi yanka, ku kyautata yankan. Ɗayanku ya wasa wuƙarsa, ya kuma huta da dabbar da zai yanka.
Shaddad ibn Aws · Muslim · sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih Muslim · Lamba 5055
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَبِي الأَشْعَثِ، عَنْ شَدَّادِ بْنِ أَوْسٍ، قَالَ ثِنْتَانِ حَفِظْتُهُمَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ الإِحْسَانَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ فَإِذَا قَتَلْتُمْ فَأَحْسِنُوا الْقِتْلَةَ وَإِذَا ذَبَحْتُمْ فَأَحْسِنُوا الذَّبْحَ وَلْيُحِدَّ أَحَدُكُمْ شَفْرَتَهُ فَلْيُرِحْ ذَبِيحَتَهُ ‏"‏ ‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Shaddid b. Aus said:Two are the things which I remember Allah's Messenger (ﷺ) having said: Verily Allah has enjoined goodness to everything; so when you kill, kill in a good way and when you slaughter, slaughter in a good way. So every one of you should sharpen his knife, and let the slaughtered animal die comfortably

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih Muslim · Lamba 5055. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

اتَّقِ اللَّهَ حَيْثُمَا كُنْتَ، وَأَتْبِعِ السَّيِّئَةَ الْحَسَنَةَ تَمْحُهَا، وَخَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ
Ittaqillāha ḥaythumā kunt, wa atbi‘is-sayyi’atal-ḥasanata tamḥuhā, wa khāliqin-nāsa bikhuluqin ḥasan
Ka ji tsoron Allah a duk inda kake; ka biyar da mummunan aiki da kyakkyawa, zai shafe shi; ka kuma yi mu’amala da mutane da kyakkyawar ɗabi’a.
Abu Zarr & Mu’az ibn Jabal · Tirmizi · hasan
Ruwayar gaba ɗaya: Jami’ at-Tirmizi · Lamba 1987
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ، عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ، قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ اتَّقِ اللَّهَ حَيْثُمَا كُنْتَ وَأَتْبِعِ السَّيِّئَةَ الْحَسَنَةَ تَمْحُهَا وَخَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ، وَأَبُو نُعَيْمٍ عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ حَبِيبٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ ‏.‏ قَالَ مَحْمُودٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ، عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ ‏.‏ قَالَ مَحْمُودٌ وَالصَّحِيحُ حَدِيثُ أَبِي ذَرٍّ ‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Abu Dharr said:"The Messenger of Allah said to me: 'Have Taqwa of Allah wherever you are, and follow an evil deed with a good one to wipe it out, and treat the people with good behavior

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Jami’ at-Tirmizi · Lamba 1987. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

احْفَظِ اللَّهَ يَحْفَظْكَ، احْفَظِ اللَّهَ تَجِدْهُ تُجَاهَكَ
Iḥfaẓillāha yaḥfaẓk, iḥfaẓillāha tajidhu tujāhak
Ka kiyaye Allah, zai kiyaye ka; ka kiyaye Allah, za ka same Shi a gabanka. Idan za ka yi roƙo, ka roƙi Allah; idan za ka nemi taimako, ka nemi taimakon Allah. Ka sani cewa da al’umma za ta taru don ta amfane ka, ba za ta amfane ka da komai ba sai da abin da Allah Ya riga Ya rubuta maka.
Ibn Abbas · Tirmizi · hasan sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Jami’ at-Tirmizi · Lamba 2516
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، أَخْبَرَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ، وَابْنُ، لَهِيعَةَ عَنْ قَيْسِ بْنِ الْحَجَّاجِ، قَالَ وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ، حَدَّثَنِي قَيْسُ بْنُ الْحَجَّاجِ الْمَعْنَى، وَاحِدٌ، عَنْ حَنَشٍ الصَّنْعَانِيِّ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كُنْتُ خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا فَقَالَ ‏ "‏ يَا غُلاَمُ إِنِّي أُعَلِّمُكَ كَلِمَاتٍ احْفَظِ اللَّهَ يَحْفَظْكَ احْفَظِ اللَّهَ تَجِدْهُ تُجَاهَكَ إِذَا سَأَلْتَ فَاسْأَلِ اللَّهَ وَإِذَا اسْتَعَنْتَ فَاسْتَعِنْ بِاللَّهِ وَاعْلَمْ أَنَّ الأُمَّةَ لَوِ اجْتَمَعَتْ عَلَى أَنْ يَنْفَعُوكَ بِشَيْءٍ لَمْ يَنْفَعُوكَ إِلاَّ بِشَيْءٍ قَدْ كَتَبَهُ اللَّهُ لَكَ وَلَوِ اجْتَمَعُوا عَلَى أَنْ يَضُرُّوكَ بِشَيْءٍ لَمْ يَضُرُّوكَ إِلاَّ بِشَيْءٍ قَدْ كَتَبَهُ اللَّهُ عَلَيْكَ رُفِعَتِ الأَقْلاَمُ وَجَفَّتِ الصُّحُفُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Ibn 'Abbas narrated:"I was behind the Prophet(s.a.w) one day when he said: 'O boy! I will teach you a statement: Be mindful of Allah and He will protect you. Be mindful of Allah and you will find Him before you. When you ask, ask Allah, and when you seek aid, seek Allah's aid. Know that if the entire creation were to gather together to do something to benefit you- you would never get any benefit except that Allah had written for you. And if they were to gather to do something to harm you- you would never be harmed except that Allah had written for you. The pens are lifted and the pages are dried

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Jami’ at-Tirmizi · Lamba 2516. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

إِذَا لَمْ تَسْتَحْيِ فَاصْنَعْ مَا شِئْتَ
Idhā lam tastaḥyi fa-ṣna‘ mā shi’t
Yana daga cikin abin da mutane suka samu daga zancen annabcin farko: idan ba ka jin kunya, to ka aikata abin da ka ga dama.
Abu Mas’ud al-Badri · Bukhari · sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih al-Bukhari · Lamba 6120
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ، عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مَسْعُودٍ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِنَّ مِمَّا أَدْرَكَ النَّاسُ مِنْ كَلاَمِ النُّبُوَّةِ الأُولَى إِذَا لَمْ تَسْتَحِي فَاصْنَعْ مَا شِئْتَ ‏"‏‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Narrated Abu Mas`ud:The Prophet (ﷺ) said, 'One of the sayings of the early Prophets which the people have got is: If you don't feel ashamed (from Haya': pious shyness from committing religeous indiscretions) do whatever you like." (See Hadith No 690, 691, Vol)

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih al-Bukhari · Lamba 6120. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

قُلْ آمَنْتُ بِاللَّهِ ثُمَّ اسْتَقِمْ
Qul āmantu billāhi thumma-staqim
Na ce: Ya Manzon Allah, ka gaya mini wata magana game da Musulunci wadda ba zan tambayi kowa game da ita ba bayanka. Ya ce: ka ce “Na yi imani da Allah,” sannan ka tsaya daram.
Sufyan ibn Abdillah as-Saƙafi · Muslim · sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih Muslim · Lamba 159
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، ح وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قُلْ لِي فِي الإِسْلاَمِ قَوْلاً لاَ أَسْأَلُ عَنْهُ أَحَدًا بَعْدَكَ - وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ غَيْرَكَ - قَالَ ‏ "‏ قُلْ آمَنْتُ بِاللَّهِ فَاسْتَقِمْ ‏"‏ ‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

It is narrated on the authority of Sufyan b. 'Abdulla al-Thaqafi that he said:I asked the Messenger of Allah to tell me about Islam a thing which might dispense with the necessity of my asking anybody after you. In the hadith of Abu Usama the (words) are: other than you. He (the Holy Prophet) remarked: Say I affirm my faith in Allah and then remain steadfast to it

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih Muslim · Lamba 159. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الْمَكْتُوبَاتِ وَصُمْتُ رَمَضَانَ … أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ؟ قَالَ: نَعَمْ
Ara’ayta idhā ṣallaytul-maktūbāti wa ṣumtu ramaḍān … a’adkhulul-jannah? Qāl: na‘am
Wani mutum ya yi tambaya: idan na sallaci sallolin farilla, na azumci Ramadan, na halatta halal, na haramta haram, ban ƙara komai a kan haka ba — shin zan shiga Aljanna? Ya ce: i.
Jabir ibn Abdillah · Muslim · sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih Muslim · Lamba 110
وَحَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ، حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ، - وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ - عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الصَّلَوَاتِ الْمَكْتُوبَاتِ وَصُمْتُ رَمَضَانَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلاَلَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَالَ ‏ "‏ نَعَمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَاللَّهِ لاَ أَزِيدُ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا ‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

It is narrated on the authority of Jabir that a man once said to the Messenger of Allah (ﷺ):Shall I enter Paradise in case I say the obligatory prayers, observe the (fasts) of Ramadan and treat that as lawful which has been made permissible (by the Shari'ah) and deny myself that what is forbidden, and make no addition to it? He (the Holy Prophet) replied in the affirmative. He (the inquirer) said: By Allah, I would add nothing to it

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih Muslim · Lamba 110. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

Al-Arba‘ūn an-Nawawiyyah 5 cikin 8
الطُّهُورُ شَطْرُ الْإِيمَانِ
Aṭ-ṭuhūru shaṭrul-īmān
Tsarki rabin imani ne. Al-ḥamdu lillāh tana cika mizani; subḥānallāh da al-ḥamdu lillāh suna cika abin da ke tsakanin sammai da ƙasa. Sallah haske ce, sadaka hujja ce, haƙuri haskakawa ne, Alƙur’ani kuma hujja ne gare ka ko a kanka.
Abu Malik al-Ash’ari · Muslim · sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih Muslim · Lamba 534
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلاَلٍ، حَدَّثَنَا أَبَانٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، أَنَّ زَيْدًا، حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا سَلاَّمٍ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الأَشْعَرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ الطُّهُورُ شَطْرُ الإِيمَانِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ تَمْلأُ الْمِيزَانَ ‏.‏ وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ تَمْلآنِ - أَوْ تَمْلأُ - مَا بَيْنَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَالصَّلاَةُ نُورٌ وَالصَّدَقَةُ بُرْهَانٌ وَالصَّبْرُ ضِيَاءٌ وَالْقُرْآنُ حُجَّةٌ لَكَ أَوْ عَلَيْكَ كُلُّ النَّاسِ يَغْدُو فَبَائِعٌ نَفْسَهُ فَمُعْتِقُهَا أَوْ مُوبِقُهَا ‏"‏ ‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Abu Malik at-Ash'ari reported:The Messenger of Allah (ﷺ) said: Cleanliness is half of faith and al-Hamdu Lillah (all praise and gratitude is for Allah alone) fills the scale, and Subhan Allah (Glory be to Allah) and al-Hamdu Lillah fill up what is between the heavens and the earth, and prayer is a light, and charity is proof (of one's faith) and endurance is a brightness and the Holy Qur'an is a proof on your behalf or against you. All men go out early in the morning and sell themselves, thereby setting themselves free or destroying themselves

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih Muslim · Lamba 534. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

يَا عِبَادِي، إِنِّي حَرَّمْتُ الظُّلْمَ عَلَىٰ نَفْسِي وَجَعَلْتُهُ بَيْنَكُمْ مُحَرَّمًا، فَلَا تَظَالَمُوا
Yā ‘ibādī, innī ḥarramtuẓ-ẓulma ‘alā nafsī wa ja‘altuhu baynakum muḥarraman, falā taẓālamū
Hadisi ƙudusi. Ya ku bayiNa, haƙiƙa Na haramta zalunci a kan KaiNa, Na kuma sanya shi haram a tsakaninku, don haka kada ku zalunci juna. Ya ku bayiNa, dukanku ɓatattu ne sai wanda Na shiryar, don haka ku nemi shiriya daga gare Ni, zan shiryar da ku. Ayyukanku ne kawai Nake ƙididdige muku, sannan In cika muku sakamakonsu.
Abu Zarr al-Ghifari · Muslim · sahihi · an taƙaita
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih Muslim · Lamba 6572
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ بَهْرَامَ الدَّارِمِيُّ، حَدَّثَنَا مَرْوَانُ، - يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ الدِّمَشْقِيَّ - حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيِّ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِيمَا رَوَى عَنِ اللَّهِ، تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَنَّهُ قَالَ ‏ "‏ يَا عِبَادِي إِنِّي حَرَّمْتُ الظُّلْمَ عَلَى نَفْسِي وَجَعَلْتُهُ بَيْنَكُمْ مُحَرَّمًا فَلاَ تَظَالَمُوا يَا عِبَادِي كُلُّكُمْ ضَالٌّ إِلاَّ مَنْ هَدَيْتُهُ فَاسْتَهْدُونِي أَهْدِكُمْ يَا عِبَادِي كُلُّكُمْ جَائِعٌ إِلاَّ مَنْ أَطْعَمْتُهُ فَاسْتَطْعِمُونِي أُطْعِمْكُمْ يَا عِبَادِي كُلُّكُمْ عَارٍ إِلاَّ مَنْ كَسَوْتُهُ فَاسْتَكْسُونِي أَكْسُكُمْ يَا عِبَادِي إِنَّكُمْ تُخْطِئُونَ بِاللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَأَنَا أَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا فَاسْتَغْفِرُونِي أَغْفِرْ لَكُمْ يَا عِبَادِي إِنَّكُمْ لَنْ تَبْلُغُوا ضَرِّي فَتَضُرُّونِي وَلَنْ تَبْلُغُوا نَفْعِي فَتَنْفَعُونِي يَا عِبَادِي لَوْ أَنَّ أَوَّلَكُمْ وَآخِرَكُمْ وَإِنْسَكُمْ وَجِنَّكُمْ كَانُوا عَلَى أَتْقَى قَلْبِ رَجُلٍ وَاحِدٍ مِنْكُمْ مَا زَادَ ذَلِكَ فِي مُلْكِي شَيْئًا يَا عِبَادِي لَوْ أَنَّ أَوَّلَكُمْ وَآخِرَكُمْ وَإِنْسَكُمْ وَجِنَّكُمْ كَانُوا عَلَى أَفْجَرِ قَلْبِ رَجُلٍ وَاحِدٍ مَا نَقَصَ ذَلِكَ مِنْ مُلْكِي شَيْئًا يَا عِبَادِي لَوْ أَنَّ أَوَّلَكُمْ وَآخِرَكُمْ وَإِنْسَكُمْ وَجِنَّكُمْ قَامُوا فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ فَسَأَلُونِي فَأَعْطَيْتُ كُلَّ إِنْسَانٍ مَسْأَلَتَهُ مَا نَقَصَ ذَلِكَ مِمَّا عِنْدِي إِلاَّ كَمَا يَنْقُصُ الْمِخْيَطُ إِذَا أُدْخِلَ الْبَحْرَ يَا عِبَادِي إِنَّمَا هِيَ أَعْمَالُكُمْ أُحْصِيهَا لَكُمْ ثُمَّ أُوَفِّيكُمْ إِيَّاهَا فَمَنْ وَجَدَ خَيْرًا فَلْيَحْمَدِ اللَّهَ وَمَنْ وَجَدَ غَيْرَ ذَلِكَ فَلاَ يَلُومَنَّ إِلاَّ نَفْسَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ سَعِيدٌ كَانَ أَبُو إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيُّ إِذَا حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ جَثَا عَلَى رُكْبَتَيْهِ ‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Abu Dharr reported Allah's Messenger (ﷺ) as saying that Allah, the Exalted and Glorious, said:"O My servants, I have forbidden oppression for Myself and have made it forbidden amongst you, so do not oppress one another. O My servants, all of you are astray except for those I have guided, so seek guidance of Me and I shall guide you, O My servants, all of you are hungry except for those I have fed, so seek food of Me and I shall feed you. O My servants, all of you are naked except for those I have clothed, so seek clothing of Me and I shall clothe you. O My servants, you sin by night and by day, and I forgive all sins, so seek forgiveness of Me and I shall forgive you. O My servants, you will not attain harming Me so as to harm Me, and will not attain benefitting Me so as to benefit Me. O My servants, were the first of you and the last of you, the human of you and the jinn of you to be as pious as the most pious heart of any one man of you, that would not increase My dominion in anything. O My servants, were the first of you and the last of you, the human of you and the jinn of you to be as wicked as the most wicked heart of any one man of you, that would not decrease My dominion in anything. O My servants, were the first of you and the last of you, the human of you and the jinn of you to rise up in one place and make a request of Me, and were I to give everyone what he requested, that would not decrease what I have, any more that a needle decreases the sea if put into it. O My servants, it is but your deeds that I record for you and then recompense you for. So let him who finds good, praise Allah, and let him who finds other than that blame no one but himself." Sa'id said that when Abu Idris Khaulini narrated this hadith he knelt upon his knees

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih Muslim · Lamba 6572. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

أَوَلَيْسَ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ مَا تَصَّدَّقُونَ
Awalaysa qad ja‘alallāhu lakum mā taṣṣaddaqūn
Talakawan Sahabbai suka ce: mawadata sun tafi da dukan lada — suna sallah kamar yadda muke sallah, suna kuma sadaka da abin da ya rage musu na dukiya. Ya ce: ashe Allah bai sanya muku abin da za ku yi sadaka da shi ba? A cikin kowace tasbiha akwai sadaka, a cikin kowace kabbara sadaka, a cikin umarni da kyakkyawa sadaka, a cikin biyan sha’awa ta hanyar halal ma akwai sadaka.
Abu Zarr al-Ghifari · Muslim · sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih Muslim · Lamba 2329
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ الضُّبَعِيُّ، حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ، حَدَّثَنَا وَاصِلٌ، مَوْلَى أَبِي عُيَيْنَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عُقَيْلٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ، عَنْ أَبِي الأَسْوَدِ الدِّيلِيِّ، عَنْ أَبِي، ذَرٍّ أَنَّ نَاسًا، مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالُوا لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَا رَسُولَ اللَّهِ ذَهَبَ أَهْلُ الدُّثُورِ بِالأُجُورِ يُصَلُّونَ كَمَا نُصَلِّي وَيَصُومُونَ كَمَا نَصُومُ وَيَتَصَدَّقُونَ بِفُضُولِ أَمْوَالِهِمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَوَلَيْسَ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ مَا تَصَّدَّقُونَ إِنَّ بِكُلِّ تَسْبِيحَةٍ صَدَقَةً وَكُلِّ تَكْبِيرَةٍ صَدَقَةٌ وَكُلِّ تَحْمِيدَةٍ صَدَقَةٌ وَكُلِّ تَهْلِيلَةٍ صَدَقَةٌ وَأَمْرٌ بِالْمَعْرُوفِ صَدَقَةٌ وَنَهْىٌ عَنْ مُنْكَرٍ صَدَقَةٌ وَفِي بُضْعِ أَحَدِكُمْ صَدَقَةٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيَأْتِي أَحَدُنَا شَهْوَتَهُ وَيَكُونُ لَهُ فِيهَا أَجْرٌ قَالَ ‏"‏ أَرَأَيْتُمْ لَوْ وَضَعَهَا فِي حَرَامٍ أَكَانَ عَلَيْهِ فِيهَا وِزْرٌ فَكَذَلِكَ إِذَا وَضَعَهَا فِي الْحَلاَلِ كَانَ لَهُ أَجْرٌ ‏"‏ ‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Abu Dharr reported:some of the people from among the Companions of the Messenger of Allah (ﷺ) said to him: Messenger of Allah, the rich have taken away (all the) reward. They observe prayer as we do; they keep the fasts as we keep, and they give Sadaqa out of their surplus riches. Upon this he (the Holy Prophet) said: Has Allah not prescribed for you (a course) by following which you can (also) do sadaqa? In every declaration of the glorification of Allah (i. e. saying Subhan Allah) there is a Sadaqa, and every Takbir (i. e. saying Allah-O-Akbar) is a sadaqa, and every praise of His (saying al-Hamdu Lillah) is a Sadaqa and every declaration that He is One (La illha ill-Allah) is a sadaqa, and enjoining of good is a sadaqa, and forbidding of that which is evil is a Sadaqa, and in man's sexual Intercourse (with his wife, ) there is a Sadaqa. They (the Companions) said: Messenger of Allah, is there reward for him who satisfies his sexual passion among us? He said: Tell me, if he were to devote it to something forbidden, would it not be a sin on his part? Similarly, if he were to devote it to something lawful, he should have a reward

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih Muslim · Lamba 2329. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

كُلُّ سُلَامَىٰ مِنَ النَّاسِ عَلَيْهِ صَدَقَةٌ، كُلَّ يَوْمٍ تَطْلُعُ فِيهِ الشَّمْسُ
Kullu sulāmā minan-nāsi ‘alayhi ṣadaqah, kulla yawmin taṭlu‘u fīhish-shams
Kowace gaɓa ta mutum akwai sadaka a kanta, a kowace rana da rana take fitowa: yin sulhu tsakanin mutum biyu sadaka ne, taimakon mutum ya hau abin hawansa sadaka ne, kalma mai daɗi sadaka ce, kowane taki zuwa sallah sadaka ne, kawar da abin cutarwa daga hanya ma sadaka ne.
Abu Huraira · Bukhari, Muslim · sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih al-Bukhari · Lamba 2989
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ كُلُّ سُلاَمَى مِنَ النَّاسِ عَلَيْهِ صَدَقَةٌ كُلَّ يَوْمٍ تَطْلُعُ فِيهِ الشَّمْسُ، يَعْدِلُ بَيْنَ الاِثْنَيْنِ صَدَقَةٌ، وَيُعِينُ الرَّجُلَ عَلَى دَابَّتِهِ، فَيَحْمِلُ عَلَيْهَا، أَوْ يَرْفَعُ عَلَيْهَا مَتَاعَهُ صَدَقَةٌ، وَالْكَلِمَةُ الطَّيِّبَةُ صَدَقَةٌ، وَكُلُّ خَطْوَةٍ يَخْطُوهَا إِلَى الصَّلاَةِ صَدَقَةٌ، وَيُمِيطُ الأَذَى عَنِ الطَّرِيقِ صَدَقَةٌ ‏"‏‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Narrated Abu Huraira:Allah's Messenger (ﷺ) said, "There is a (compulsory) Sadaqa (charity) to be given for every joint of the human body (as a sign of gratitude to Allah) everyday the sun rises. To judge justly between two persons is regarded as Sadaqa, and to help a man concerning his riding animal by helping him to ride it or by lifting his luggage on to it, is also regarded as Sadaqa, and (saying) a good word is also Sadaqa, and every step taken on one's way to offer the compulsory prayer (in the mosque) is also Sadaqa and to remove a harmful thing from the way is also Sadaqa

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih al-Bukhari · Lamba 2989. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

الْبِرُّ حُسْنُ الْخُلُقِ، وَالْإِثْمُ مَا حَاكَ فِي صَدْرِكَ وَكَرِهْتَ أَنْ يَطَّلِعَ عَلَيْهِ النَّاسُ
Al-birru ḥusnul-khuluq, wal-ithmu mā ḥāka fī ṣadrika wa karihta an yaṭṭali‘a ‘alayhin-nās
Aikin ƙwarai shi ne kyakkyawar ɗabi’a, zunubi kuma shi ne abin da ya yi kai-komo a ƙirjinka, kuma ka ƙi mutane su san shi.
An-Nawwas ibn Sam’an · Muslim · sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih Muslim · Lamba 6516
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّوَّاسِ بْنِ سَمْعَانَ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْبِرِّ وَالإِثْمِ فَقَالَ ‏ "‏ الْبِرُّ حُسْنُ الْخُلُقِ وَالإِثْمُ مَا حَاكَ فِي صَدْرِكَ وَكَرِهْتَ أَنْ يَطَّلِعَ عَلَيْهِ النَّاسُ ‏"‏ ‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Nawwas b. Sam'an al-Ansari reported:I asked Allah's Messenger (ﷺ) about virtue and vice. He said: Virtue is a kind disposition and vice is what rankles in your heart and that you disapprove that people should come to know of it

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih Muslim · Lamba 6516. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

Al-Arba‘ūn an-Nawawiyyah 6 cikin 8
عَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ، عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ
‘alaykum bisunnatī wa sunnatil-khulafā’ir-rāshidīnal-mahdiyyīn, ‘aḍḍū ‘alayhā bin-nawājidh
Ya yi musu wa’azi, wa’azin da ya girgiza zukata ya sa idanu zubar da hawaye: ina yi muku wasiyya da tsoron Allah, da ji da biyayya. Ku riƙe Sunnata da Sunnar halifofi shiryayyu; ku cije ta da haƙoran turaminku, ku kuma yi hattara da ƙirƙirarrun al’amura.
Al-Irbad ibn Sariya · Abu Dawud, Tirmizi · hasan sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Sunan Abu Dawud · Lamba 4607
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو السُّلَمِيُّ، وَحُجْرُ بْنُ حُجْرٍ، قَالاَ أَتَيْنَا الْعِرْبَاضَ بْنَ سَارِيَةَ وَهُوَ مِمَّنْ نَزَلَ فِيهِ ‏{‏ وَلاَ عَلَى الَّذِينَ إِذَا مَا أَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لاَ أَجِدُ مَا أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ ‏}‏ فَسَلَّمْنَا وَقُلْنَا أَتَيْنَاكَ زَائِرِينَ وَعَائِدِينَ وَمُقْتَبِسِينَ ‏.‏ فَقَالَ الْعِرْبَاضُ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ يَوْمٍ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا فَوَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّ هَذِهِ مَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَمَاذَا تَعْهَدُ إِلَيْنَا فَقَالَ ‏"‏ أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلاَفًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الْمَهْدِيِّينَ الرَّاشِدِينَ تَمَسَّكُوا بِهَا وَعَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الأُمُورِ فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلاَلَةٌ ‏"‏ ‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Narrated Irbad ibn Sariyah: AbdurRahman ibn Amr as-Sulami and Hujr ibn Hujr said: We came to Irbad ibn Sariyah who was among those about whom the following verse was revealed: "Nor (is there blame) on those who come to thee to be provided with mounts, and when thou saidst: "I can find no mounts for you." We greeted him and said: We have come to see you to give healing and obtain benefit from you. Al-Irbad said: One day the Messenger of Allah (ﷺ) led us in prayer, then faced us and gave us a lengthy exhortation at which the eyes shed tears and the hearts were afraid. A man said: Messenger of Allah! It seems as if it were a farewell exhortation, so what injunction do you give us? He then said: I enjoin you to fear Allah, and to hear and obey even if it be an Abyssinian slave, for those of you who live after me will see great disagreement. You must then follow my sunnah and that of the rightly-guided caliphs. Hold to it and stick fast to it. Avoid novelties, for every novelty is an innovation, and every innovation is an error

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sunan Abu Dawud · Lamba 4607. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

أَلَا أُخْبِرُكَ بِمِلَاكِ ذَٰلِكَ كُلِّهِ؟ … كُفَّ عَلَيْكَ هَٰذَا
Alā ukhbiruka bimilāki dhālika kullih? … kuffa ‘alayka hādhā
Mu’az ya yi tambaya game da aikin da zai shigar da shi Aljanna. Aka gaya masa game da bautar Allah, da sallah, da azumi, da ƙofofin alheri — azumi garkuwa ne, sadaka tana kashe zunubi kamar yadda ruwa yake kashe wuta. Sannan: shin ba zan gaya maka abin da yake mallakar dukan wannan ba? Sai ya kama harshensa ya ce: ka kame wannan.
Mu’az ibn Jabal · Tirmizi · hasan sahihi · an taƙaita
Ruwayar gaba ɗaya: Jami’ at-Tirmizi · Lamba 2616
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الصَّنْعَانِيُّ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ فَأَصْبَحْتُ يَوْمًا قَرِيبًا مِنْهُ وَنَحْنُ نَسِيرُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي بِعَمَلٍ يُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ وَيُبَاعِدُنِي مِنَ النَّارِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لَقَدْ سَأَلْتَنِي عَنْ عَظِيمٍ وَإِنَّهُ لَيَسِيرٌ عَلَى مَنْ يَسَّرَهُ اللَّهُ عَلَيْهِ تَعْبُدُ اللَّهَ وَلاَ تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلاَةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ وَتَحُجُّ الْبَيْتَ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَلاَ أَدُلُّكَ عَلَى أَبْوَابِ الْخَيْرِ الصَّوْمُ جُنَّةٌ وَالصَّدَقَةُ تُطْفِئُ الْخَطِيئَةَ كَمَا يُطْفِئُ الْمَاءُ النَّارَ وَصَلاَةُ الرَّجُلِ مِنْ جَوْفِ اللَّيْلِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ثُمَّ تَلاََ‏:‏ ‏(‏ تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ ‏)‏ حَتَّى بَلَغَ‏:‏ ‏(‏يَعْمَلُونَ‏)‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَلاَ أُخْبِرُكَ بِرَأْسِ الأَمْرِ كُلِّهِ وَعَمُودِهِ وَذِرْوَةِ سَنَامِهِ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ رَأْسُ الأَمْرِ الإِسْلاَمُ وَعَمُودُهُ الصَّلاَةُ وَذِرْوَةُ سَنَامِهِ الْجِهَادُ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَلاَ أُخْبِرُكَ بِمَلاَكِ ذَلِكَ كُلِّهِ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ بَلَى يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ فَأَخَذَ بِلِسَانِهِ قَالَ ‏"‏ كُفَّ عَلَيْكَ هَذَا ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَإِنَّا لَمُؤَاخَذُونَ بِمَا نَتَكَلَّمُ بِهِ فَقَالَ ‏"‏ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ يَا مُعَاذُ وَهَلْ يَكُبُّ النَّاسَ فِي النَّارِ عَلَى وُجُوهِهِمْ أَوْ عَلَى مَنَاخِرِهِمْ إِلاَّ حَصَائِدُ أَلْسِنَتِهِمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Narrated Mu'adh bin Jabal:"I accompanied the Prophet (ﷺ) on a journey. One day I was near him while we were moving so I said: 'O Messenger of Allah! Inform me about an action by which I will be admitted into Paradise, and which will keep me far from the Fire.' He said: 'You have asked me about something great, but it is easy for whomever Allah makes it easy: Worship Allah and do not associate any partners with Him, establish the Salat, give the Zakat, fast Ramadan and perform Hajj to the HOuse.' Then he said: 'Shall I not guide you to the doors of good? Fasting is a shield, and charity extinguishes sins like water extinguishes fire - and a man's praying in depths of the night.'" He said: "Then he recited: 'Their sides forsake their beds to call upon their Lord.' Until he reached: 'What they used to do.' [32:16-17] Then he said: 'Shall I not inform you about the head of the entire matter, and its pillar, and its hump?' I said: 'Of course O Messenger of Allah! He said: 'The head of the matter is Islam, and its pillar is the Salat, and its hump is Jihad.' Then he said: 'Shall I not inform you about what governs all of that?' I said: 'Of course O Messenger of Allah!'" He (ﷺ) said: "So he grabbed his tongue. He said 'Restrain this.' I said: 'O Prophet of Allah! Will we be taken to account for what we say?' He said: 'May your mother grieve your loss O Mu'adh! Are the people tossed into the Fire upon their faces, or upon their noses, except because of what their tongues have wrought

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Jami’ at-Tirmizi · Lamba 2616. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

إِنَّ اللَّهَ فَرَضَ فَرَائِضَ فَلَا تُضَيِّعُوهَا، وَحَدَّ حُدُودًا فَلَا تَعْتَدُوهَا
Innallāha faraḍa farā’iḍa falā tuḍayyi‘ūhā, wa ḥadda ḥudūdan falā ta‘tadūhā
Allah Ya farlanta farillai, don haka kada ku tozarta su; Ya sanya iyakoki, don haka kada ku ƙetare su; Ya haramta wasu abubuwa, don haka kada ku keta su; Ya kuma yi shiru game da wasu abubuwa don rahama, ba don mantuwa ba — don haka kada ku yi bincike a kansu.
Abu Sa’laba al-Khushani · Daraƙutni · hasan
ازْهَدْ فِي الدُّنْيَا يُحِبَّكَ اللَّهُ، وَازْهَدْ فِيمَا عِنْدَ النَّاسِ يُحِبَّكَ النَّاسُ
Izhad fid-dunyā yuḥibbakallāh, wa-zhad fīmā ‘indan-nāsi yuḥibbakan-nās
Wani mutum ya ce: ka nuna mini wani aiki wanda saboda shi Allah zai so ni, mutane ma za su so ni. Ya ce: ka yi zuhudu a duniya, Allah zai so ka; ka yi zuhudu ga abin da ke hannun mutane, mutane za su so ka.
Sahl ibn Sa’d as-Sa’idi · Ibn Majah · hasan
Ruwayar gaba ɗaya: Sunan Ibn Majah · Lamba 4102
حَدَّثَنَا أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ أَبِي السَّفَرِ، حَدَّثَنَا شِهَابُ بْنُ عَبَّادٍ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَمْرٍو الْقُرَشِيُّ، عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ، قَالَ أَتَى النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ إِذَا أَنَا عَمِلْتُهُ أَحَبَّنِيَ اللَّهُ وَأَحَبَّنِيَ النَّاسُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏ "‏ ازْهَدْ فِي الدُّنْيَا يُحِبَّكَ اللَّهُ وَازْهَدْ فِيمَا فِي أَيْدِي النَّاسِ يُحِبُّوكَ ‏"‏ ‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

It was narrated that Sahl bin Sa’d As-Sa’idi said:“A man came to the Prophet (ﷺ) and said: ‘O Messenger of Allah, show me a deed which, if I do it, Allah will love me and people will love me. The Messenger of Allah (ﷺ) said: “Be indifferent towards this world, and Allah will love you. Be indifferent to what is in people’s hands, and they will love you.”

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sunan Ibn Majah · Lamba 4102. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

لَا ضَرَرَ وَلَا ضِرَارَ
Lā ḍarara wa lā ḍirār
Babu cutarwa, babu kuma ramuwar cutarwa.
Ibn Abbas · Ibn Majah, Daraƙutni · hasan ne ta hanyoyinsa
Ruwayar gaba ɗaya: Sunan Ibn Majah · Lamba 2341
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ جَابِرٍ الْجُعْفِيِّ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لاَ ضَرَرَ وَلاَ ضِرَارَ ‏"‏ ‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

It was narrated from Ibn 'Abbas that the Messenger of Allah (ﷺ) said:“There should be neither harming nor reciprocating harm.”

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sunan Ibn Majah · Lamba 2341. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

الْبَيِّنَةُ عَلَى الْمُدَّعِي، وَالْيَمِينُ عَلَىٰ مَنْ أَنْكَرَ
Al-bayyinatu ‘alal-mudda‘ī, wal-yamīnu ‘alā man ankar
Da za a ba mutane bisa ga da’awarsu, da wasu sun yi da’awar dukiyar wasu da jininsu. Sai dai hujja tana kan mai da’awa, rantsuwa kuma tana kan wanda ya musanta.
Ibn Abbas · Baihaƙi · hasan; wasu sassansa suna cikin Bukhari & Muslim
Al-Arba‘ūn an-Nawawiyyah 7 cikin 8
مَنْ رَأَىٰ مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ، فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ، فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ
Man ra’ā minkum munkaran falyughayyirhu biyadih, fa-in lam yastaṭi‘ fabilisānih, fa-in lam yastaṭi‘ fabiqalbih
Duk wanda ya ga abin ƙi daga cikinku, to ya canza shi da hannunsa; idan ba zai iya ba, to da harshensa; idan ba zai iya ba, to da zuciyarsa — wannan kuwa shi ne mafi raunin imani.
Abu Sa’id al-Khudri · Muslim · sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih Muslim · Lamba 177
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، كِلاَهُمَا عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، - وَهَذَا حَدِيثُ أَبِي بَكْرٍ - قَالَ أَوَّلُ مَنْ بَدَأَ بِالْخُطْبَةِ يَوْمَ الْعِيدِ قَبْلَ الصَّلاَةِ مَرْوَانُ فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ فَقَالَ الصَّلاَةُ قَبْلَ الْخُطْبَةِ ‏.‏ فَقَالَ قَدْ تُرِكَ مَا هُنَالِكَ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ أَمَّا هَذَا فَقَدْ قَضَى مَا عَلَيْهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ وَذَلِكَ أَضْعَفُ الإِيمَانِ ‏"‏ ‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

It is narrated on the authority of Tariq b. Shihab:It was Marwan who initiated (the practice) of delivering khutbah (address) before the prayer on the 'Id day. A man stood up and said: Prayer should precede khutbah. He (Marwan) remarked, This (practice) has been done away with. Upon this Abu Sa'id remarked: This man has performed (his duty) laid on him. I heard the Messenger of Allah as saying: He who amongst you sees something abominable should modify it with the help of his hand; and if he has not strength enough to do it, then he should do it with his tongue, and if he has not strength enough to do it, (even) then he should (abhor it) from his heart, and that is the least of faith

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih Muslim · Lamba 177. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

لَا تَحَاسَدُوا، وَلَا تَنَاجَشُوا، وَلَا تَبَاغَضُوا، وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا
Lā taḥāsadū, wa lā tanājashū, wa lā tabāghaḍū, wa kūnū ‘ibādallāhi ikhwānan
Kada ku yi wa juna hassada, kada ku ƙara wa juna farashi don yaudara, kada ku ƙi juna, kada ku juya wa juna baya. Ku zama bayin Allah, ’yan’uwa. Musulmi ɗan’uwan Musulmi ne: ba ya zaluntar sa, ba ya ƙin taimakon sa, ba ya yi masa ƙarya, ba ya raina shi. Taƙawa a nan take — ya kuma nuna ƙirjinsa sau uku.
Abu Huraira · Muslim · sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih Muslim · Lamba 6541
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ، - يَعْنِي ابْنَ قَيْسٍ - عَنْ أَبِي، سَعِيدٍ مَوْلَى عَامِرِ بْنِ كُرَيْزٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ تَحَاسَدُوا وَلاَ تَنَاجَشُوا وَلاَ تَبَاغَضُوا وَلاَ تَدَابَرُوا وَلاَ يَبِعْ بَعْضُكُمْ عَلَى بَيْعِ بَعْضٍ وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا ‏.‏ الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ لاَ يَظْلِمُهُ وَلاَ يَخْذُلُهُ وَلاَ يَحْقِرُهُ ‏.‏ التَّقْوَى هَا هُنَا ‏"‏ ‏.‏ وَيُشِيرُ إِلَى صَدْرِهِ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ‏"‏ بِحَسْبِ امْرِئٍ مِنَ الشَّرِّ أَنْ يَحْقِرَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ كُلُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ حَرَامٌ دَمُهُ وَمَالُهُ وَعِرْضُهُ ‏"‏ ‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Abu Huraira reported Allah's Messenger (ﷺ) as saying:Don't nurse grudge and don't bid him out for raising the price and don't nurse aversion or enmity and don't enter into a transaction when the others have entered into that transaction and be as fellow-brothers and servants of Allah. A Muslim is the brother of a Muslim. He neither oppresses him nor humiliates him nor looks down upon him. The piety is here, (and while saying so) he pointed towards his chest thrice. It is a serious evil for a Muslim that he should look down upon his brother Muslim. All things of a Muslim are inviolable for his brother in faith: his blood, his wealth and his honour

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih Muslim · Lamba 6541. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

وَاللَّهُ فِي عَوْنِ الْعَبْدِ مَا كَانَ الْعَبْدُ فِي عَوْنِ أَخِيهِ
Wallāhu fī ‘awnil-‘abdi mā kānal-‘abdu fī ‘awni akhīh
Duk wanda ya yaye wa mumini wani baƙin ciki daga baƙin cikin duniya, Allah zai yaye masa wani baƙin ciki daga baƙin cikin Ranar Alƙiyama. Duk wanda ya sauƙaƙa wa wanda yake cikin ƙunci, Allah zai sauƙaƙa masa a duniya da Lahira. Duk wanda ya rufa wa Musulmi asiri, Allah zai rufa masa asiri. Allah kuma yana cikin taimakon bawa muddin bawan yana cikin taimakon ɗan’uwansa.
Abu Huraira · Muslim · sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih Muslim · Lamba 6853
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ الْهَمْدَانِيُّ - وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى - قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَنْ نَفَّسَ عَنْ مُؤْمِنٍ كُرْبَةً مِنْ كُرَبِ الدُّنْيَا نَفَّسَ اللَّهُ عَنْهُ كُرْبَةً مِنْ كُرَبِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَمَنْ يَسَّرَ عَلَى مُعْسِرٍ يَسَّرَ اللَّهُ عَلَيْهِ فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ وَمَنْ سَتَرَ مُسْلِمًا سَتَرَهُ اللَّهُ فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ وَاللَّهُ فِي عَوْنِ الْعَبْدِ مَا كَانَ الْعَبْدُ فِي عَوْنِ أَخِيهِ وَمَنْ سَلَكَ طَرِيقًا يَلْتَمِسُ فِيهِ عِلْمًا سَهَّلَ اللَّهُ لَهُ بِهِ طَرِيقًا إِلَى الْجَنَّةِ وَمَا اجْتَمَعَ قَوْمٌ فِي بَيْتٍ مِنْ بُيُوتِ اللَّهِ يَتْلُونَ كِتَابَ اللَّهِ وَيَتَدَارَسُونَهُ بَيْنَهُمْ إِلاَّ نَزَلَتْ عَلَيْهِمُ السَّكِينَةُ وَغَشِيَتْهُمُ الرَّحْمَةُ وَحَفَّتْهُمُ الْمَلاَئِكَةُ وَذَكَرَهُمُ اللَّهُ فِيمَنْ عِنْدَهُ وَمَنْ بَطَّأَ بِهِ عَمَلُهُ لَمْ يُسْرِعْ بِهِ نَسَبُهُ ‏"‏ ‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Abu Huraira reported Allah's Messenger (ﷺ) as saying:He who alleviates the suffering of a brother out of the sufferings of the world, Allah would alleviate his suffering from the sufferings of the Day of Resurrection, and he who finds relief for one who is hard-pressed, Allah would make things easy for him in the Hereafter, and he who conceals (the faults) of a Muslim, Allah would conceal his faults in the world and in the Hereafter. Allah is at the back of a servant so long as the servant is at the back of his brother, and he who treads the path in search of knowledge, Allah would make that path easy, leading to Paradise for him and those persons who assemble in the house among the houses of Allah (mosques) and recite the Book of Allah and they learn and teach the Qur'an (among themselves) there would descend upon them tranquility and mercy would cover them and the angels would surround them and Allah mentions them in the presence of those near Him, and he who is slow-paced in doing good deeds, his (high) lineage does not make him go ahead

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih Muslim · Lamba 6853. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ الْحَسَنَاتِ وَالسَّيِّئَاتِ
Innallāha katabal-ḥasanāti was-sayyi’āt
Allah Ya rubuta kyawawan ayyuka da munana. Duk wanda ya yi niyyar kyakkyawan aiki bai aikata shi ba, Allah zai rubuta masa shi a matsayin kyakkyawan aiki ɗaya cikakke; idan kuwa ya aikata shi, daga ninki goma zuwa ninki ɗari bakwai. Duk wanda ya yi niyyar mummunan aiki bai aikata shi ba, Allah zai rubuta masa shi a matsayin kyakkyawan aiki ɗaya cikakke; idan kuwa ya aikata shi, zai rubuta shi a matsayin mummunan aiki ɗaya kaɗai.
Ibn Abbas · Bukhari, Muslim · sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih al-Bukhari · Lamba 6491
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا جَعْدٌ أَبُو عُثْمَانَ، حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ الْعُطَارِدِيُّ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِيمَا يَرْوِي عَنْ رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ قَالَ ‏ "‏ إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ الْحَسَنَاتِ وَالسَّيِّئَاتِ، ثُمَّ بَيَّنَ ذَلِكَ فَمَنْ هَمَّ بِحَسَنَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا كَتَبَهَا اللَّهُ لَهُ عِنْدَهُ حَسَنَةً كَامِلَةً، فَإِنْ هُوَ هَمَّ بِهَا فَعَمِلَهَا كَتَبَهَا اللَّهُ لَهُ عِنْدَهُ عَشْرَ حَسَنَاتٍ إِلَى سَبْعِمِائَةِ ضِعْفٍ إِلَى أَضْعَافٍ كَثِيرَةٍ، وَمَنْ هَمَّ بِسَيِّئَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا كَتَبَهَا اللَّهُ لَهُ عِنْدَهُ حَسَنَةً كَامِلَةً، فَإِنْ هُوَ هَمَّ بِهَا فَعَمِلَهَا كَتَبَهَا اللَّهُ لَهُ سَيِّئَةً وَاحِدَةً ‏"‏‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Narrated Ibn `Abbas:The Prophet (ﷺ) narrating about his Lord I'm and said, "Allah ordered (the appointed angels over you) that the good and the bad deeds be written, and He then showed (the way) how (to write). If somebody intends to do a good deed and he does not do it, then Allah will write for him a full good deed (in his account with Him); and if he intends to do a good deed and actually did it, then Allah will write for him (in his account) with Him (its reward equal) from ten to seven hundred times to many more times: and if somebody intended to do a bad deed and he does not do it, then Allah will write a full good deed (in his account) with Him, and if he intended to do it (a bad deed) and actually did it, then Allah will write one bad deed (in his account)

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih al-Bukhari · Lamba 6491. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

مَنْ عَادَىٰ لِي وَلِيًّا فَقَدْ آذَنْتُهُ بِالْحَرْبِ
Man ‘ādā lī waliyyan faqad ādhantuhu bil-ḥarb
Hadisi ƙudusi. Duk wanda ya yi gaba da wani waliyyiNa, to Na yi masa shelar yaƙi. BawaNa ba ya kusanta zuwa gare Ni da wani abu da Na fi so fiye da abin da Na farlanta masa; kuma ba zai gushe ba yana kusanta zuwa gare Ni da nafilfili har sai Na so shi — idan kuwa Na so shi, sai In zama jinsa wanda yake ji da shi, da ganinsa wanda yake gani da shi.
Abu Huraira · Bukhari · sahihi · an taƙaita
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih al-Bukhari · Lamba 6502
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، حَدَّثَنِي شَرِيكُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِنَّ اللَّهَ قَالَ مَنْ عَادَى لِي وَلِيًّا فَقَدْ آذَنْتُهُ بِالْحَرْبِ، وَمَا تَقَرَّبَ إِلَىَّ عَبْدِي بِشَىْءٍ أَحَبَّ إِلَىَّ مِمَّا افْتَرَضْتُ عَلَيْهِ، وَمَا يَزَالُ عَبْدِي يَتَقَرَّبُ إِلَىَّ بِالنَّوَافِلِ حَتَّى أُحِبَّهُ، فَإِذَا أَحْبَبْتُهُ كُنْتُ سَمْعَهُ الَّذِي يَسْمَعُ بِهِ، وَبَصَرَهُ الَّذِي يُبْصِرُ بِهِ، وَيَدَهُ الَّتِي يَبْطُشُ بِهَا وَرِجْلَهُ الَّتِي يَمْشِي بِهَا، وَإِنْ سَأَلَنِي لأُعْطِيَنَّهُ، وَلَئِنِ اسْتَعَاذَنِي لأُعِيذَنَّهُ، وَمَا تَرَدَّدْتُ عَنْ شَىْءٍ أَنَا فَاعِلُهُ تَرَدُّدِي عَنْ نَفْسِ الْمُؤْمِنِ، يَكْرَهُ الْمَوْتَ وَأَنَا أَكْرَهُ مَسَاءَتَهُ ‏"‏‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Narrated Abu Huraira:Allah's Messenger (ﷺ) said, "Allah said, 'I will declare war against him who shows hostility to a pious worshipper of Mine. And the most beloved things with which My slave comes nearer to Me, is what I have enjoined upon him; and My slave keeps on coming closer to Me through performing Nawafil (praying or doing extra deeds besides what is obligatory) till I love him, so I become his sense of hearing with which he hears, and his sense of sight with which he sees, and his hand with which he grips, and his leg with which he walks; and if he asks Me, I will give him, and if he asks My protection (Refuge), I will protect him; (i.e. give him My Refuge) and I do not hesitate to do anything as I hesitate to take the soul of the believer, for he hates death, and I hate to disappoint him

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih al-Bukhari · Lamba 6502. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

Al-Arba‘ūn an-Nawawiyyah 8 cikin 8
إِنَّ اللَّهَ تَجَاوَزَ لِي عَنْ أُمَّتِي الْخَطَأَ وَالنِّسْيَانَ وَمَا اسْتُكْرِهُوا عَلَيْهِ
Innallāha tajāwaza lī ‘an ummatil-khaṭa’a wan-nisyāna wa ma-stukrihū ‘alayh
Allah Ya yafe mini, daga al’ummata, kuskure, da mantuwa, da abin da aka tilasta su a kansa.
Ibn Abbas · Ibn Majah, Baihaƙi · hasan
Ruwayar gaba ɗaya: Sunan Ibn Majah · Lamba 2045
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُصَفَّى الْحِمْصِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏ "‏ إِنَّ اللَّهَ وَضَعَ عَنْ أُمَّتِي الْخَطَأَ وَالنِّسْيَانَ وَمَا اسْتُكْرِهُوا عَلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

It was narrated from Ibn 'Abbas that the Prophet (ﷺ) said :"Allah has forgiven my nation for mistakes and forgetfulness, and what they are forced to do

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sunan Ibn Majah · Lamba 2045. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

كُنْ فِي الدُّنْيَا كَأَنَّكَ غَرِيبٌ أَوْ عَابِرُ سَبِيلٍ
Kun fid-dunyā ka-annaka gharībun aw ‘ābiru sabīl
Annabi ﷺ ya kama kafaɗuna ya ce: ka zauna a duniya kamar kai baƙo ne, ko matafiyi mai wucewa. Ibn Umar ya kasance yana cewa: idan yamma ta yi maka, kada ka jira safiya; idan safiya ta yi maka, kada ka jira yamma. Ka ɗauka daga lafiyarka don rashin lafiyarka, daga rayuwarka kuma don mutuwarka.
Ibn Umar · Bukhari · sahihi
Ruwayar gaba ɗaya: Sahih al-Bukhari · Lamba 6416
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَبُو الْمُنْذِرِ الطُّفَاوِيُّ، عَنْ سُلَيْمَانَ الأَعْمَشِ، قَالَ حَدَّثَنِي مُجَاهِدٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمَنْكِبِي فَقَالَ ‏ "‏ كُنْ فِي الدُّنْيَا كَأَنَّكَ غَرِيبٌ، أَوْ عَابِرُ سَبِيلٍ ‏"‏‏.‏ وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَقُولُ إِذَا أَمْسَيْتَ فَلاَ تَنْتَظِرِ الصَّبَاحَ، وَإِذَا أَصْبَحْتَ فَلاَ تَنْتَظِرِ الْمَسَاءَ، وَخُذْ مِنْ صِحَّتِكَ لِمَرَضِكَ، وَمِنْ حَيَاتِكَ لِمَوْتِكَ‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Narrated Mujahid:`Abdullah bin `Umar said, "Allah's Messenger (ﷺ) took hold of my shoulder and said, 'Be in this world as if you were a stranger or a traveler." The sub-narrator added: Ibn `Umar used to say, "If you survive till the evening, do not expect to be alive in the morning, and if you survive till the morning, do not expect to be alive in the evening, and take from your health for your sickness, and (take) from your life for your death

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Sahih al-Bukhari · Lamba 6416. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّىٰ يَكُونَ هَوَاهُ تَبَعًا لِمَا جِئْتُ بِهِ
Lā yu’minu aḥadukum ḥattā yakūna hawāhu taba‘an limā ji’tu bih
Ɗayanku ba ya yin imani na gaskiya har sai son zuciyarsa ya zama mai bin abin da na zo da shi.
Abdullah ibn Amr · an-Nawawi ya ba shi darajar sahihi; malaman da suka zo daga baya, har da Ibn Rajab, suna ganin isnadinsa mai rauni ne.
يَا ابْنَ آدَمَ، إِنَّكَ مَا دَعَوْتَنِي وَرَجَوْتَنِي غَفَرْتُ لَكَ عَلَىٰ مَا كَانَ مِنْكَ وَلَا أُبَالِي
Ya-bna ādam, innaka mā da‘awtanī wa rajawtanī ghafartu laka ‘alā mā kāna minka wa lā ubālī
Hadisi ƙudusi. Ya ɗan Adam, muddin ka roƙe Ni kuma ka sa rai gare Ni, zan gafarta maka duk abin da ya kasance daga gare ka, kuma ba ruwaNa. Ya ɗan Adam, da zunubanka za su kai gajimaren sama, sannan ka nemi gafaraTa, da Na gafarta maka. Ya ɗan Adam, da za ka zo Mini da zunubai kusan cikar ƙasa, sannan ka gamu da Ni ba ka haɗa Ni da komai ba, da Na zo maka da gafara kwatankwacinta.
Anas ibn Malik · Tirmizi · hasan
Ruwayar gaba ɗaya: Jami’ at-Tirmizi · Lamba 3540
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِسْحَاقَ الْجَوْهَرِيُّ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ فَائِدٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ، قَالَ سَمِعْتُ بَكْرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيَّ، يَقُولُ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ قَالَ اللَّهُ يَا ابْنَ آدَمَ إِنَّكَ مَا دَعَوْتَنِي وَرَجَوْتَنِي غَفَرْتُ لَكَ عَلَى مَا كَانَ فِيكَ وَلاَ أُبَالِي يَا ابْنَ آدَمَ لَوْ بَلَغَتْ ذُنُوبُكَ عَنَانَ السَّمَاءِ ثُمَّ اسْتَغْفَرْتَنِي غَفَرْتُ لَكَ وَلاَ أُبَالِي يَا ابْنَ آدَمَ إِنَّكَ لَوْ أَتَيْتَنِي بِقُرَابِ الأَرْضِ خَطَايَا ثُمَّ لَقِيتَنِي لاَ تُشْرِكُ بِي شَيْئًا لأَتَيْتُكَ بِقُرَابِهَا مَغْفِرَةً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏
Ruwayar gaba ɗaya

Anas bin Malik narrated that the Messenger of Allah (ﷺ) said:“Allah, Blessed is He and Most High, said: ‘O son of Adam! Verily as long as you called upon Me and hoped in Me, I forgave you, despite whatever may have occurred from you, and I did not mind. O son of Adam! Were your sins to reach the clouds of the sky, then you sought forgiveness from Me, I would forgive you, and I would not mind. So son of Adam! If you came to me with sins nearly as great as the earth, and then you met Me not associating anything with Me, I would come to you with forgiveness nearly as great as it.’”

Fassarar ta buɗaɗɗen tarin bayanai ce, an nuna ta yadda take: ba a ambaci mai fassara ba, ba a tabbatar da haƙƙoƙinta ba, kuma babu wanda ya kwatanta ta da Larabcin. Tarin bayanan ba shi da fassarar wannan littafi a wannan harshe, don haka ana nuna Turancin.

An nuna shi cikakke, daga Jami’ at-Tirmizi · Lamba 3540. A bugun takarda an gajarta wannan rubutu.

An-Nawawi ya yi nufin arba’in amma ya tattara arba’in da biyu, yana rubuta cewa duk wanda ya kiyaye wa al’ummata hadisai arba’in na addininta, za a tashe shi a cikin masana fiƙihu da malamai — ruwayar da shi kansa ya lura cewa isnadinta mai rauni ne, ko da yake ma’anarta ingantacciya ce, kuma al’adar tattara arba’in ta daɗe da kafuwa.
Akwatuna uku ga kowane hadisi: koyon farko, bita bayan mako ɗaya, bita bayan wata ɗaya.

Layukan da ke da gefe mai ɗigo-ɗigo su ne yadda ake karanta Larabcin, an fitar da su bisa ƙa’ida daga wasulansa. Ba daga littattafan da aka buga suke ba, kuma ba a duba su ba: inda suka bambanta da Larabcin, Larabcin ne daidai.

A wannan harshe ana karanta laburaren ne a daftarin fassarar sigar Ƙasa da ƙasa. Na’ura ce ta yi shi daga Larabci da Turanci, kuma babu malami ko edita ɗan harshen da ya yi masa bita tukuna. Larabcin shi ne tushe; ana iya nuna Turancin a gefensa. Inda wallafa ta ambato Alƙur’ani, ma’anar da ake nunawa lafazin wani bugu ne da aka wallafa, Hausa Translation - Abu Bakr Jumi (QuranEnc.com), ba daftari ba.

Buga wannan wallafa
Ƙasa da ƙasa · Larabci · Turanci
Na gida · Larabci · বাংলা · Turanci

Ku buga a 100%, kada ku taɓa zaɓar “fit to page”, in ba haka ba katunan ba za su naɗu daidai girmansu ba.

Kyauta ne a buga a raba. Ba na sayarwa ba ne.
Na waɗannan lokutan ma