حج · 01 از 08
کارت‌های کیف پول
حج و عمره
الحج والعمرةḤajj & ‘Umrah
بازبینی علمی: هنوز انجام نشده
این متن از کتابخانهٔ چاپی سبیل است. بازبینی علمی آن هنوز در جریان است؛ پس از آنکه دو عالِم آن را امضا کنند، هر مورد نام بازبینان خود و تاریخ را همراه خواهد داشت.
ترجمهٔ پیش‌نویس: با ماشین از روی عربی و انگلیسی ساخته شده و هنوز هیچ عالِم یا ویراستار بومی آن را نخوانده است. هر جا سطری روشن نبود، انگلیسی را نمایش دهید و به عربی اعتماد کنید.
حج
الْحَجُّ
Al-ḥajj
این را در احرام همراه داشته باشید. هر بخش یک مرحله است، به همان ترتیبی که آن را خواهید پیمود.
2 · سه نوع و میقات‌ها
3 · احرام و محرمات آن
4 · عمره — طواف و سعی
5 · 8–9 ذی‌الحجه — منا و عرفات
6 · 10 ذی‌الحجه — روز نحر
7 · 11–13 و وداع
8 · دم، فدیه و مدینه
ارکان با جبران جایگزین نمی‌شود. واجباتِ ترک‌شده با دم جبران می‌شود.
02سه نوع
تمتع — نخست عمره، سپس بیرون آمدنِ کامل از احرام، سپس در روز 8 دوباره احرام بستن برای حج. هدی بر عهده می‌آید. آسان‌ترین نوع است، و همان است که پیامبر ﷺ اصحابش را به آن فرمان داد.
قران — یک احرام برای هر دو، که بی‌وقفه تا روز 10 ادامه دارد. هدی بر عهده می‌آید.
افراد — حج به‌تنهایی، بدون عمره در همان سفر. هدی بر عهده نمی‌آید.
بخاری، مسلم · صحیح. کسی که هدی نیابد، سه روز در حج و هفت روز پس از بازگشت روزه می‌گیرد — قرآن 2:196.
میقات‌ها
مرزهایی که باید در آن‌ها احرام بست. گذشتن از هر یک بدون احرام، دم را واجب می‌کند.
ذوالحلیفه — مدینه
جحفه — شام، مصر، غرب
قرن المنازل — نجد
یلملم — یمن
ذات عرق — عراق
کسانی که با هواپیما می‌آیند پیش از گذشتن از فرازِ میقات احرام می‌بندند — در هواپیما لباس عوض کنید و نیت کنید، یا در فرودگاه پیش از سوار شدن. ساکنان مکه از همان جایی که هستند احرام می‌بندند.
بخاری، مسلم · صحیح — «این‌ها برای اهل آن سرزمین‌هاست، و برای هر کسی که به قصد حج یا عمره از آن‌ها بگذرد.»
03احرام
غسل کنید، بدن را خوشبو کنید — نه لباس را — سپس دو پارچهٔ سفیدِ ندوخته بپوشید. زن لباس معمولی خود را می‌پوشد، با صورت و دست‌های باز.
تلبیه
لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ، إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ، لَا شَرِيكَ لَكَ
Labbayka Allāhumma labbayk, labbayka lā sharīka laka labbayk, innal-ḥamda wan-ni‘mata laka wal-mulk, lā sharīka lak
مردان آن را با صدای بلند و زنان آهسته می‌گویند، از هنگام احرام بستن تا پرتاب نخستین سنگ در روز 10.
بخاری، مسلم · صحیح
آنچه در احرام حرام است
کوتاه کردن مو یا ناخن.
هر گونه عطر، از جمله صابون معطر.
آمیزش، و هر آنچه به آن می‌انجامد.
بستن عقد نکاح، یا خواستگاری.
شکار کردن یا یاری رساندن به شکار در محدودهٔ حرم.
تنها مردان — لباس دوخته، و پوشاندن سر.
تنها زنان — نقاب و دستکش؛ می‌تواند در برابر مردان پارچه‌ای را آزادانه بر صورتش بیفکند.
بخاری · صحیح. شستن، حمام کردن، بستن کمربند، پوشیدن صندل، عینک و ساعت همه جایز است.
04طواف و سعی
طواف — هفت دور
طهارت شرط است، مانند نماز، و شانه‌ها پوشیده می‌شود.
از حجرالاسود و رو به آن آغاز کنید، «الله اکبر» بگویید و کعبه را در سمت چپ خود نگه دارید.
مردان شانهٔ راست را برهنه می‌کنند و در سه دور نخست تند راه می‌روند — تنها در طواف قدوم.
در هر دور حجرالاسود را لمس کنید یا به آن اشاره کنید؛ اگر می‌توانید رکن یمانی را لمس کنید، بدون هل دادن.
میان دو رکن بگویید: «ربنا آتنا فی الدنیا حسنة…»
پس از هفت دور، دو رکعت پشت مقام ابراهیم نماز بخوانید، سپس آب زمزم بنوشید.
بخاری، مسلم · صحیح. برای هر دور دعای معینی وارد نشده است؛ هر چه می‌خواهید بخواهید.
سعی — هفت گذر
از صفا تا مروه یک گذر است و از مروه تا صفا گذر دوم، و در مروه پایان می‌یابد. مردان میان دو نشانهٔ سبز می‌دوند. هر بار که بر یکی از دو تپه بالا رفتید، رو به کعبه کنید، سه بار «الله اکبر» بگویید، سپس دعا کنید.
عمره با تراشیدن سر یا کوتاه کردن مو پایان می‌یابد — زن از هر گیسوی بافته به‌اندازهٔ یک بند انگشت می‌چیند.
مسلم · صحیح — حجِ جابرؓ
058–9 ذی‌الحجه
روز 8 · یوم الترویه
از اقامتگاه خود در مکه برای حج احرام ببندید. پیش از ظهر به منا بروید و نمازهای ظهر، عصر، مغرب، عشا و فجر را آنجا بخوانید — هر یک به دو رکعت قصر می‌شود، اما جمع نمی‌شود.
روز 9 · عرفه
پس از طلوع آفتاب به عرفات بروید. یقین کنید که درون مرز آن هستید — همهٔ دشت جای وقوف است، جز بطن عرنه.
ظهر و عصر را در وقت ظهر به‌صورت جمع و قصر بخوانید، با یک اذان و دو اقامه.
از ظهر تا غروب آفتاب رو به قبله، با دست‌های برافراشته، به دعا و ذکر بایستید. همین وقوف، حج است.
پیش از آنکه آفتاب کاملاً غروب کند بیرون نروید.
ترمذی، نسائی · صحیح — «حج، عرفه است.»
بهترین سخنی که در آن روز گفته می‌شود
لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
Lā ilāha illallāhu waḥdahu lā sharīka lah, lahul-mulku wa lahul-ḥamdu wa huwa ‘alā kulli shay’in qadīr
ترمذی · حسن — «بهترین دعا، دعای روز عرفه است.» پس از غروب آفتاب با آرامش به سوی مزدلفه بروید؛ مغرب و عشا را آنجا جمع بخوانید، بخوابید و سنگ‌ریزه جمع کنید.
0610 · یوم النحر
پنج عمل، تا جایی که ممکن است به همین ترتیب — هرچند از پیامبر ﷺ دربارهٔ هر یک که بیرون از ترتیب انجام شده بود پرسیدند و هر بار فرمود: «انجام بده، و اشکالی ندارد.»
1 · جمرهٔ عقبه — هفت سنگ‌ریزه به بزرگ‌ترین ستون، و با هر یک «الله اکبر» می‌گویید. تلبیه با نخستین سنگ قطع می‌شود.
2 · هدی — کسانی که تمتع یا قران به‌جا می‌آورند آن را قربانی می‌کنند. می‌توان آن را از طریق نهادی مجاز ترتیب داد.
3 · تراشیدن یا کوتاه کردن — تراشیدن بهتر است؛ پیامبر ﷺ برای کسانی که سر تراشیدند سه بار و برای کسانی که کوتاه کردند یک بار رحمت خواست.
4 · طواف افاضه — رکنی از حج است؛ با هیچ جبرانی جایگزین نمی‌شود.
5 · سعی — برای کسانی که تمتع به‌جا می‌آورند، و برای دیگرانی که آن را پس از طواف قدوم انجام نداده‌اند.
بخاری، مسلم · صحیح
بیرون آمدن از احرام
تحلل نخست — پس از رمی و تراشیدن: همه‌چیز دوباره حلال می‌شود، جز آمیزش. تحلل کامل — پس از طواف افاضه: همه‌چیز حلال است.
0711–13 و وداع
ایام تشریق
شب‌های 11 و 12 را در منا بگذرانید. هر روز بعدازظهر، پس از آنکه آفتاب از اوج خود گذشت، هر سه ستون را به‌ترتیب رمی کنید:
صغری — هفت سنگ‌ریزه، سپس کنار بروید، رو به قبله کنید و دعایی طولانی بکنید.
وسطی — هفت سنگ‌ریزه، سپس دوباره دعا.
عقبه — هفت سنگ‌ریزه، و پس از آن دعایی نیست.
بخاری · صحیح. ناتوانان، بیماران و زنان می‌توانند کسی را برگزینند تا به‌جای آنان رمی کند.
بیرون رفتن از منا
می‌توانید پس از رمیِ روز 12 بروید، به شرط آنکه پیش از غروب آفتاب از منا بیرون رفته باشید. ماندن برای روز 13 بهتر است، و در آن صورت رمیِ آن روز واجب می‌شود.
قرآن 2:203 — «کسی که شتاب کند و طی دو روز [اعمال را انجام دهد،] گناهی بر او نیست.»
طواف وداع
هفت دور، به‌عنوان آخرین عمل شما در مکه — واجب است، و اگر ترک شود دم دارد. زنِ در حال حیض به‌کلی از آن معاف است.
بخاری، مسلم · صحیح
08دم و مدینه
چه زمانی قربانی بر عهده می‌آید
هدی — برای تمتع و قران. یک گوسفند، یا یک‌هفتمِ شتر یا گاو.
ترک یک واجب — گذشتن از میقات بدون احرام، نماندن در مزدلفه، رمی نکردن، ترک طواف وداع: برای هر کدام یک گوسفند.
فدیهٔ اذی — تراشیدن سر یا پوشیدن لباس دوخته از روی نیاز: یکی از این سه را برگزینید: سه روز روزه، غذا دادن به شش مسکین، یا یک گوسفند.
شکار — همانند آن از چهارپایان، یا معادل آن خوراک، یا برای هر سهم یک روز روزه.
آمیزش پیش از تحلل نخست — حج باطل می‌شود، باید آن را به پایان رساند، سال بعد دوباره به‌جا آورد، و یک شتر قربانی کرد.
قرآن 2:196، 5:95؛ احکامِ صحابه که مالک و بیهقی نقل کرده‌اند.
زیارت مدینه
بخشی از حج نیست، اما سفری است که فضیلت خود را دارد — یک نماز در مسجد پیامبر با هزار نماز در جای دیگر برابر است. دو رکعت نماز بخوانید، سپس آهسته و رو به حجره، بر آن حضرت ﷺ و دو یارش سلام کنید، و نیازهای خود را تنها از الله بخواهید.
بخاری، مسلم · صحیح
سطرهایی که لبهٔ نقطه‌چین دارند تلفظ متن عربی‌اند که با قاعده از حرکت‌های آن ساخته شده است. این سطرها از نسخه‌های چاپی نیستند و بازبینی نشده‌اند: هر جا با عربی تفاوت داشت، عربی درست است.
در این زبان، کتابخانه با ترجمهٔ پیش‌نویسِ ویرایش بین‌المللی خوانده می‌شود. این ترجمه با ماشین از روی عربی و انگلیسی ساخته شده و هنوز هیچ عالِم یا ویراستار بومی آن را بازبینی نکرده است. منبع، متن عربی است؛ انگلیسی را می‌توان در کنار آن نمایش داد. هر جا عنوانی از قرآن نقل می‌کند، معنیِ نشان‌داده‌شده عبارتِ یک ویرایش منتشرشده است، Persian Translation - Rowwad Translation Center (QuranEnc.com)، نه پیش‌نویس.
چاپ این عنوان
بین‌المللی · عربی · انگلیسی
محلی · عربی · বাংলা · انگلیسی
با مقیاس ۱۰۰٪ چاپ کنید، هرگز با «متناسب با صفحه» (fit to page)؛ وگرنه کارت‌ها به اندازهٔ درست تا نمی‌شوند.
رایگان برای چاپ و اشتراک‌گذاری. فروشی نیست.
برای همین لحظه‌ها