از ابن عباس ـ رضی الله عنهما ـ روایت است که: مردمی از اهل شرک که در قتل و زنا زیادهروی کرده بودند نزد محمد ـ صلی الله علیه وسلم ـ آمدند و گفتند: آنچه تو میگویی و به آن فرا میخوانی قطعا نیکوست، ای کاش به ما خبر دهی که آنچه ما انجام دادهایم کفارهای دارد، پس این آیه نازل شد: {وَالَّذينَ لا يَدعونَ مَعَ اللَّهِ إِلهًا آخَرَ وَلا يَقتُلونَ النَّفسَ الَّتي حَرَّمَ اللَّهُ إِلّا بِالحَقِّ وَلا يَزنونَ وَمَن يَفعَل ذلِكَ يَلقَ أَثامًا} [الفرقان: ۶۸] (و کسانی که معبود دیگری با الله نمیخوانند و کسی که الله [کشتنش را] حرام کرده است، جز بهحق نمیکشند و زنا نمیکنند؛ و هرکس این [گناهان] را مرتکب شود، کیفرِ گناه [خویش] را میبیند) و این آیه نازل شد: {قُل يا عِبادِيَ الَّذينَ أَسرَفوا عَلى أَنفُسِهِم لا تَقنَطوا مِن رَحمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغفِرُ الذُّنوبَ جَميعًا إِنَّهُ هُوَ الغَفورُ الرَّحيمُ} [الزمر: ۵۳] {[ای پیامبر،] به بندگانم که [در ارتکاب شرک و گناه] زیادهروی کردهاند، بگو: از رحمت الهی مأیوس نباشید؛ چرا که [اگر توبه کنید،] الله همۀ گناهانتان را میبخشد. به راستی که او تعالی بسیار آمرزندهی مهربان است).
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارنددرجهصحیح است
شرح
مردانی از مشرکان نزد پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ آمدند درحالیکه مرتکب قتل و زنای زیادی شده بودند، پس به پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ گفتند: آنچه تو به سوی آن دعوت میدهی یعنی اسلام و آموزههای آن، چیز خوبی است، اما حال و وضع ما که مرتکب شرک و کبائر شدهایم چگونه است، آیا برای آن کفارهای وجود دارد؟
پس این دو آیه نازل شد که الله متعال توبهٔ مردم را با وجود زیاد و بزرگ بودن گناهان میپذیرد و اگر چنین نبود به کفر و طغیانشان ادامه میدادند و وارد این دین نمیشدند.
فواید
فضیلت اسلام و عظمت آن و اینکه گناهان پیش از خود را نابود میکند.
وسعت رحمت الله نسبت به بندگانش و مغفرت و عفو و بخشش او.
تحریم شرک و تحریم کشتن دیگری به ناحق و تحریم زنا و وعید و تهدید برای کسانی که مرتکب این گناهان میشوند.
توبهٔ صادقانهیِ مقرون با اخلاص و عمل نیک، همهٔ گناهان کبیره را پاک میکند، از جمله کفر ورزیدن به الله تعالی.
تحریم نومیدی و یاس از رحمت الله سبحانه وتعالی.
مرجع
صحيح البخاري (6/ 125) (4810)، صحيح مسلم (1/ 113) (122)، إرشاد الساري لشرح صحيح البخاري (7/ 319)، النهاية في غريب الحديث والأثر (ص 808).
هر حدیث، درجه، شرح و فایده در اینجا دقیقاً همانگونه که HadeethEnc.com منتشر میکند، بر پایهٔ شرایط بازنشر آن، نشان داده شده است. درجه نام کسی را که حکم داده است نمیآورد. ترجمهها و شرحها از نویسندگان خودِ آن است و برخی احکامی را بیان میکنند؛ بازبینان سبیل آنها را بررسی نکردهاند. حدیث عربی، متن اصلی است. منبع: HadeethEnc.com