عن ابْنِ عُمَرَ رَضيَ اللهُ عنهُما قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَيُّمَا امْرِئٍ قَالَ لِأَخِيهِ: يَا كَافِرُ، فَقَدْ بَاءَ بِهَا أَحَدُهُمَا، إِنْ كَانَ كَمَا قَالَ، وَإِلَّا رَجَعَتْ عَلَيْهِ».
از ابن عمر رضی الله عنهما روایت است که گفت: رسول الله صلی الله علیه و سلم فرمودند: «أَيُّمَا امْرِئٍ قَالَ لِأَخِيهِ: يَا كَافِرُ، فَقَدْ بَاءَ بِهَا أَحَدُهُمَا، إِنْ كَانَ كَمَا قَالَ، وَإِلَّا رَجَعَتْ عَلَيْهِ». یعنی: «هر کس به برادرش بگوید: ای کافر، پس آن [وصف] به یکی از آن دو بازگشته است؛ اگر همان‌گونه باشد که گفته، [به خودِ اوست] وگرنه به گوینده بازمی‌گردد».
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارنددرجهصحیح است
شرح
پیامبر صلی الله علیه و سلم از اینکه مسلمانی به برادر مسلمانش بگوید: «ای کافر» هشدار داده‌اند، چرا که یکی از آن دو سزاوار [حکم] کلمهٔ کفر شده است؛ اگر همان‌گونه باشد که گفته، [به خود اوست] وگرنه تکفیر کردنِ برادرش، به خودِ گوینده بازمی‌گردد.
فواید
- بازداشتن مسلمان از اینکه به برادر مسلمانش صفات فسق و کفری را که در او نیست، نسبت دهد.
- هشدار نسبت به این سخن بد، و اینکه گویندهٔ آن اگر آن را به برادرش بگوید در خطر بزرگی است. پس شایسته است که زبان را حفظ کرد و جز از روی بصیرت و آگاهی سخن نگفت.
مرجع
صحيح البخاري (8/ 26) (6104). صحيح مسلم (1/ 79) (60). البحر المحيط الثجاج في شرح صحيح الإمام مسلم بن الحجاج (2/ 390). إرشاد الساري لشرح صحيح البخاري (9/ 65). النهاية في غريب الحديث والأثر (91).