از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که گفت: رسول الله صلی الله علیه وسلم خطاب به عمویش فرمود: «قُلْ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ، أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ»: «لا اله الا الله بگو تا روز قیامت برایت به آن شهادت دهم». گفت: اگر قریش بر من خرده نمیگرفتند چشمانت را با گفتن آن روشن میکردم؛ میگویند: به سببب ترس از مرگ چنین گفته است. پس الله این آیه را نازل کرد: {إِنَّكَ لا تَهدي مَن أَحبَبتَ وَلكِنَّ اللَّهَ يَهدي مَن يَشاءُ} [القصص: ۵۶] ([ای پیامبر] بیتردید، تو نمیتوانی هرکس را دوست داشته باشی [به اجبار به راه راست] هدایت کنی؛ بلکه الله است که هرکس را بخواهد هدایت میکند).
به روایت مسلمدرجهصحیح است
شرح
پیامبر صلی الله علیه وسلم از عمویش ابوطالب که در حال مرگ بود، خواست که لا اله الا الله بگوید تا با آن در روز قیامت برایش شفاعت کند و گواهی دهد که مسلمان شده است، اما او از گفتن آن سرباز زد؛ از ترس آنکه قریشیان به او طعنه بزنند و بگویند: به سبب ترس از مرگ و ضعفش اسلام آورده است! بنابراین خطاب به پیامبر صلی الله علیه وسلم گفت: اگر چنین نبود با گفتن شهادت دلت را شاد میکردم و تو را به آرزویت میرساندم تا خشنود شوی! پس الله تعالی آیهای را با این دلالت نازل کرد که پیامبر صلی الله علیه وسلم هدایتِ توفیق به اسلام را در دست ندارد، بلکه تنها الله است که هرکه را بخواهد توفیق میدهد. و پیامبر علیه الصلاة والسلام مردم را با راهنمایی و بیان و ارشاد و دعوت به راه مستقیم هدایت میکند.
فواید
حق را نباید از ترس حرف مردم ترک کرد.
آنچه به دست پیامبر صلی الله علیه وسلم است، هدایت دلالت و ارشاد و راهنمایی است، نه هدایت توفیق.
مشروع بودن عیادت کافر بیمار برای دعوت او به اسلام.
تلاش و توجه پیامبر صلی الله علیه وسلم به دعوت نمودن به سوی الله تعالی در همه حال.
مرجع
صحيح مسلم (1/ 55) (25)، البحر المحيط الثجاج في شرح صحيح الإمام مسلم بن الحجاج (1/ 539)، النهاية في غريب الحديث والأثر (ص 742).
هر حدیث، درجه، شرح و فایده در اینجا دقیقاً همانگونه که HadeethEnc.com منتشر میکند، بر پایهٔ شرایط بازنشر آن، نشان داده شده است. درجه نام کسی را که حکم داده است نمیآورد. ترجمهها و شرحها از نویسندگان خودِ آن است و برخی احکامی را بیان میکنند؛ بازبینان سبیل آنها را بررسی نکردهاند. حدیث عربی، متن اصلی است. منبع: HadeethEnc.com