عن سلمان الفارسي رضي الله عنه مرفوعاً: «رباط يوم وليلة خير من صيام شهر وقيامه، وإن مات جرى عليه عمله الذي كان يعمل، وأُجْرِيَ عليه رزقه، وأَمِنَ الفَتَّانَ».
از سلمان فارسی رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «رِبَاطُ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ خَيْرٌ مِنْ صِيَامِ شَهْرٍ وَقِيَامِهِ، وَإِنْ مَاتَ جَرَي عَلَيْهِ عَمَلُهُ الَّذِي كَانَ يَعْمَلُ، وَأُجْرِيَ عَلَيْهِ رِزْقُهُ، وَأَمِنَ الْفَتَّانَ»: «يک شبانه روز نگهبانی در راه الله از روزه گرفتن و شب زنده داری يک ماه بهتر است. و اگر بر اين حالت بميرد، ثواب اعمالی که در دوران حياتش انجام می داده، همچنان به او می رسد و به او روزی داده می شود (مانند شهدا) و از فتنه ی قبر در امان می ماند».
به روایت مسلمدرجهصحیح است
شرح
نگهبانی یک شبانه روز در حمایت از مسلمانان بهتر از روزه و شب زنده داری یک ماه است و چون مجاهد در این حالت بمیرد، پاداش عمل وی به صورت مستمر ادامه می یابد و قطع نمی شود و همچنین از بهشت روزی داده می شود؛ چون نزد پروردگارش در بهشت زنده است و این کرامت برای او حاصل می گردد که دو مَلَک برای سوال کردن نزد او نمی آیند؛ چون در حال نگهبانی در راه الله فوت شده است و می دانسته که نگهبانی و سنگرنشینی از مصادیق جهاد در راه الله است، به همین سبب در مرزها برای حمایت از مسلمانان در برابر کفار، به نگهبانی نشسته است.
مرجع
- رياض الصالحين من كلام سيد المرسلين؛ للإمام أبي زكريا النووي، تحقيق د. ماهر الفحل، دار ابن كثير، دمشق، الطبعة الأولى، 1428ه.
- دليل الفالحين لطرق رياض الصالحين؛ لمحمد بن علان الشافعي، دار الكتاب العربي-بيروت.
- بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين؛ تأليف سليم الهلالي، دار ابن الجوزي- الطبعة الأولى 1418ه.
- نزهة المتقين شرح رياض الصالحين؛ تأليف د. مصطفى الخِن وغيره، مؤسسة الرسالة-بيروت، الطبعة الرابعة عشر، 1407هـ.
- صحيح مسلم؛ للإمام مسلم بن الحجاج، حققه ورقمه محمد فؤاد عبد الباقي، دار عالم الكتب-الرياض، الطبعة الأولى،1417هـ.
- شرح رياض الصالحين؛ للشيخ محمد بن صالح العثيمين، مدار الوطن، الرياض، 1426هـ.
عن فَضَالَةُ بنُ عُبَيْدٍ وسلمان الفارسي وعقبة بن عامر الجهني رضي الله عنهم مرفوعاً: «كُلُّ مَيِّتٍ يُخْتَمُ على عَمَلِهِ إلا الُمرَابِطَ في سبيل الله، فإنه يَنْمِي لَهُ عَمَلَهُ يوم القيامة، ويُؤَمَّنُ فتنة القبر».
از فَضَالَة بن عبید و سلمان فارسی و عقبة بن عامر جهنی رضی الله عنهم روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «كُلُّ مَيِّتٍ يُخْتَمُ على عَمَلِهِ إلا الُمرَابِطَ في سبيل الله، فإنه يَنْمِي لَهُ عَمَلَهُ يوم القيامة، ويُؤَمَّنُ فتنة القبر»: «هرکس می ميرد، بر اعمالش مُهر زده می شود و کارهايش پايان می پذيرد، مگر عمل کسی که در راه الله نگهبانی می دهد که عملش تا روز قیامت ادامه می يابد و از فتنه ی قبر در امان می ماند».
به روایت ترمذی - به روایت ابوداوود - به روایت احمددرجهصحیح است
شرح
هر مسلمانی که می میرد با فرارسیدن مرگ، عملش به پایان رسیده و قطع می شود و اجر و پاداش جدیدی برای او ثبت نمی گردد؛ مگر کسی که از مرزهای مسلمانان حراست می کند که الله متعال او را با بقای اجر و پاداش عملش گرامی می دارد و از فتنه ی قبر در امان داشته و دو ملک نکیر و منکر از وی سوال نمی کنند.
مرجع
- رياض الصالحين من كلام سيد المرسلين؛ للإمام أبي زكريا النووي، تحقيق د. ماهر الفحل، دار ابن كثير-دمشق، الطبعة الأولى، 1428ه.
- بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين؛ تأليف سليم الهلالي، دار ابن الجوزي- الطبعة الأولى1418ه.
- نزهة المتقين شرح رياض الصالحين؛ تأليف د. مصطفى الخِن وغيره، مؤسسة الرسالة-بيروت، الطبعة الرابعة عشر، 1407هـ.
سنن أبي داود، سليمان بن الأشعث السِّجِسْتاني تحقيق: محمد محيي الدين عبد الحميد: المكتبة العصرية، صيدا - بيروت.
سنن الترمذي، محمد بن عيسى، الترمذي، تحقيق وتعليق:أحمد محمد شاكر ومحمد فؤاد عبد الباقي وإبراهيم عطوة عوض، شركة مكتبة ومطبعة مصطفى البابي الحلبي، مصر الطبعة:الثانية، 1395هـ - 1975م.
مسند الإمام أحمد بن حنبل، المحقق: شعيب الأرنؤوط - عادل مرشد، وآخرون إشراف: د عبد الله بن عبد المحسن التركي مؤسسة الرسالة الطبعة: الأولى، 1421 هـ - 2001 م.
سنن أبي داود، سليمان بن الأشعث، المحقق: محمد محيي الدين عبد الحميد المكتبة العصرية، صيدا - بيروت.
مسند الدارمي المعروف بـ (سنن الدارمي) عبد الله بن عبد الرحمن الدارمي، تحقيق: حسين سليم أسد الداراني - دار المغني للنشر والتوزيع، المملكة العربية السعودية الطبعة: الأولى، 1412 هـ - 2000 م.
صحيح أبي داود -الأم- محمد ناصر الدين الألباني مؤسسة غراس للنشر والتوزيع، الكويت الطبعة: الأولى، 1423 هـ - 2002 م.
عن أبي هريرة رضي الله عنه أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «انْتَدَبَ الله (ولمسلم: تَضَمَّنَ الله) لِمَنْ خَرَجَ فِي سَبِيلِهِ، لا يُخْرِجُهُ إلاَّ جِهَادٌ فِي سَبِيلِي، وإيمان بي، وتصديق برسلي فهو عَلَيَّ ضامن: أَنْ أُدْخِلَهُ الجنة، أو أرجعه إلى مسكنه الذي خرج منه، نائلًا ما نال من أجر أو غنيمة».
ولمسلم: «مثل المجاهد في سبيل الله -والله أعلم بمن جاهد في سبيله- كَمَثَلِ الصَّائِمِ القائم، وَتَوَكَّلَ الله لِلْمُجَاهِدِ فِي سَبِيلِهِ إنْ تَوَفَّاهُ: أن يدخله الجنة، أو يرجعه سالما مع أجر أو غنيمة».
از ابوهریره رضی الله عنه شنیدم که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «انْتَدَبَ اللَّهُ (وَلِمُسْلِمٍ : تَضَمُّنَ اللَّهُ) لِمَنْ خَرَجَ فِي سَبِيلِهِ، لا يُخْرِجُهُ إلاَّ جِهَادٌ فِي سَبِيلِي، وَإِيمَانٌ بِي، وَتَصْدِيقٌ بِرسلِي فَهُوَ عَلِيَّ ضَامِنٌ: أَنْ أُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ، أَوْ أُرْجِعَهُ إلَى مَسْكَنِهِ الَّذِي خَرَجَ مِنْهُ، نَائِلاً مَا نَالَ مِنْ أَجْرٍ أَوْ غَنِيمَةٍ»: «الله متعال اجر و پاداش کسی که در راه خدا به جهاد می رود سريع می دهد؛ الله متعال می فرمايد: به کسی که چیزی جز جهاد در راه من و ايمان به من و تصدیق پيامبرم باعث خروج او نشده است، ضمانت می دهم که (اگر کشته شد) او را وارد بهشت کنم يا اينکه او را سالم به همراه اجر و پاداش یا غنیمتی که بدست آورده، به خانه ای که از آن خارج شده برگردانم».
و در روایت مسلم آمده است: «مَثَلُ الْمُجَاهِدِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ - وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَنْ يُجَاهِدُ فِي سَبِيلِهِ - كَمَثَلِ الصَّائِمِ الْقَائِمِ. وَتَوَكَّلَ اللَّهُ لِلْمُجَاهِدِ فِي سَبِيلِهِ إنْ تَوَفَّاهُ: أَنْ يُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ أَوْ يَرْجِعَهُ سَالِمًا مَعَ أَجْرٍ أَوْ غَنِيمَةٍ»: «مثال مجاهد در راه الله - و الله بهتر می داند چه كسی در راه او جهاد می كند - مانند كسی است كه هميشه در حال روزه و نماز است. و الله متعال تعهد نموده كه اگر مجاهدِ راهش را بميراند، او را وارد بهشت سازد و (اگر زنده نگه دارد) سالم و تندرست، همراه پاداش يا غنيمت (به خانه) برگرداند».
همهٔ روایت های آن متفق علیه استدرجهصحیح است
شرح
در این حدیث الله متعال برای کسی که در راه او خارج می شود و چیزی جز جهاد در راه او باعث خروجش نشده و در این مسیر مومن و مخلص است، یکی از این سه یا دو مورد را ضمانت می کند؛ اگر در این راه و با این وضعیت کشته شود، او را وارد بهشت می کند و اگر زنده بماند، او را به خانه ای که از آن خارج شده با اجر و پاداش یا غنیمتی که بدست آورده بازمی گرداند؛ یعنی یا با اجر بدون غنیمت او را باز می گرداند و یا با اجر و غنیمت هردو.
اما روایت دوم که صاحب "العمدة" آن را به مسلم نسبت می دهد و حدیثی متفق علیه می باشد، بیانگر فضیلت جهاد در راه الله می باشد؛ و به عملی به عنوان جایگزین جهاد اشاره دارد که بشر از انجام آن ناتوان است و آن نماز و روزه ی پیوسته و مداوم می باشد؛ به همین دلیل رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرماید: نمی توانند آن را انجام دهند.
مرجع
صحيح البخاري، تحقيق: محمد زهير بن ناصر الناصر، ط1، دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم: محمد فؤاد عبد الباقي)، 1422هـ.
صحيح مسلم، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي، دار إحياء التراث العربي، بيروت، 1423هـ.
تأسيس الأحكام للنجمي، ط2، دار علماء السلف، 1414هـ.
تيسير العلام شرح عمدة الأحكام للبسام، حققه وعلق عليه وخرج أحاديثه وصنع فهارسه: محمد صبحي بن حسن حلاق، ط10، مكتبة الصحابة، الأمارات - مكتبة التابعين، القاهرة، 1426هـ.
عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم لعبد الغني المقدسي، دراسة وتحقيق: محمود الأرناؤوط، مراجعة وتقديم: عبد القادر الأرناؤوط، ط2، دار الثقافة العربية، دمشق، بيروت، مؤسسة قرطبة، 1408 هـ.
عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «رِبَاطُ يَوْمٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا عَلَيْهَا، وَمَوْضِعُ سَوْطِ أَحَدِكُمْ مِنَ الجَنَّةِ خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا عَلَيْهَا، وَالرَّوْحَةُ يَرُوحُهَا العَبْدُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوِ الغَدْوَةُ خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا عَلَيْهَا».
از سَهل بن سَعد ساعدی رضی‌الله‌عنه روایت است که رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرمودند: «رِبَاطُ يَوْمٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا عَلَيْهَا، وَمَوْضِعُ سَوْطِ أَحَدِكُمْ مِنَ الْجَنَّةِ خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا عَلَيْهَا، وَالرَّوْحَةُ يَرُوحُهَا الْعَبْدُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوِ الْغَدْوَةُ خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا عَلَيْهَا». یعنی: «یک روز مرزبانی در راه الله، از دنیا و هر آنچه بر آن است، بهتر است. و جای تازیانهٔ یکی از شما در بهشت، از دنیا و هر آنچه بر آن است، بهتر است. و یک [بار] عصرگاه یا صبحگاه رهسپار شدنِ بنده در راه خدا، از دنیا و هر آنچه بر آن است، بهتر است».
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارنددرجهصحیح است
شرح
پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم خبر می‌دهند که ماندن در مکانی میان مسلمانان و کافران برای یک روز به قصد نگهبانی از مسلمانان، در حالی که این کار خالصانه برای خدا باشد، از دنیا و هر آنچه در آن است بهتر است. همچنین، جای یک تازیانه که با آن در راه خدا جهاد می‌شود، در بهشت، از دنیا و هر آنچه در آن است بهتر است. و نیز پاداش و ثوابِ یک بار رهسپار شدن در راه خدا در اول روز تا ابتدای ظهر (غَدوة)، یا از وقت ظهر تا شب (رَوحة)، از دنیا و هر آنچه در آن است بهتر است.
فواید
- این حدیث، فضیلت مرزبانی در راه خدا را بیان می‌کند، زیرا در آن به خطر انداختن جان وجود دارد و برافراشتن کلمهٔ خدا و یاری دینش بر آن مترتب می‌شود؛ به همین دلیل، ثواب یک روزِ آن از دنیا و هر آنچه در آن است، بهتر است.
- این حدیث حقارت و ناچیز بودنِ دنیا را در برابر آخرت نشان می‌دهد؛ زیرا جای یک تازیانه در بهشت، از تمام دنیا و متعلقاتش بهتر است.
- [این حدیث] فضیلت جهاد در راه خدا و بزرگی پاداش آن را بیان می‌کند؛ چرا که ثواب تنها یک بار صبحگاه یا عصرگاه رهسپار شدن برای جهاد، از دنیا و هر آنچه در آن است، برتر است.
- عبارتِ «در راه خدا» بر اهمیت اخلاص دلالت دارد و اینکه پاداش، مترتب بر آن است.
مرجع
صحيح البخاري (4/ 35) (2892).
صحيح مسلم (3/ 1500) (1881).
تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، لعبد الله البسام (ص739).
عن أبُي أَيُوب الأنصَارِيّ رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : «غَدْوَةٌ فِي سَبِيلِ الله، أَوْ رَوْحَةٌ: خَيْرٌ مِمَّا طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ وَغَرَبَتْ».
عن أنس رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : «غَدْوَةٌ فِي سَبِيلِ الله، أَوْ رَوْحَةٌ: خَيْرٌ مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا».
از ابوایوب انصاری رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «غَدْوَةٌ فِي سَبِيلِ اللهِ، أَوْ رَوْحَةٌ: خَيْرٌ مِمَّا طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ وَغَرَبَتْ»: «یک صبح تا ظهر یا یک ظهر تا غروب در راه الله، بهتر از هر چیزی است که خورشید بر آن طلوع نموده و غروب می کند».
از انس رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «غَدْوَةٌ فِي سَبِيلِ الله، أَوْ رَوْحَةٌ: خَيْرٌ مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا»: «یک صبح تا ظهر یا یک ظهر تا غروب در راه الله، بهتر است از دنیا و آنچه دربردارد».
به روایت مسلم - متفق علیهدرجهصحیح است
شرح
این دو حدیث بیانگر فضل جهاد در راه الله هستند هرچند مدت آن به اندازه ی یک صبح تا ظهر یا ظهر تا غروب اندک باشد؛ چه برسد به حضور طولانی در جهاد با دشمنان که با صبر و بردباری و زد و خورد زیاد همراه است. اصل در نصوص این است که «فی سبیل الله» به معنای جهاد عملی با کفار می باشد.
توجه به این مساله لازم است که طلب علم شرعی و یاری نمودن حق و حقیقت و از میان برداشتن و درهم شکستن استدلال های زنادقه و ملحدان و غربی ها و اسلام ستیزان و مسیحیان تبشیری که با اسلام می جنگند و خواهان از بین بردن آن هستند، یکی از بزرگ ترین انواع جهاد در راه الله می باشد. هدف از جهاد اظهار اسلام و یاری آن و رسوا نمودن دشمنان می باشد که خود جهاد بزرگی است. از الله متعال می خواهیم که مسلمانان را در یاری دین شان و اعلای کلمه ی او موفق بگرداند که او نزدیک و اجابت کننده است.
مرجع
صحيح البخاري، محمد بن إسماعيل البخاري الجعفي، تحقيق: محمد زهير الناصر، دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم: محمد فؤاد عبد الباقي)، الطبعة: الأولى 1422هـ.
صحيح مسلم، مسلم بن الحجاج القشيري النيسابوري، تحقيق محمد فؤاد عبد الباقي، دار إحياء التراث العربي، بيروت، الطبعة: 1423هـ.
تأسيس الأحكام، أحمد بن يحيى النجمي، دار علماء السلف، الطبعة: الثانية 1414هـ.
تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، عبد الله بن عبد الرحمن البسام، تحقيق: محمد صبحي حلاق، مكتبة الصحابة، الأمارات، مكتبة التابعين، القاهرة، الطبعة: العاشرة 1426هـ.
الإلمام بشرح عمدة الأحكام، إسماعيل بن محمد الأنصاري، دار الفكر، دمشق، الطبعة: الأولى 1381هـ.
عمدة الأحكام من كلام خير الأنام -صلى الله عليه وسلم- لعبد الغني المقدسي، دراسة وتحقيق: محمود الأرناؤوط، مراجعة وتقديم: عبد القادر الأرناؤوط، دار الثقافة العربية، دمشق، بيروت، مؤسسة قرطبة، الطبعة: الثانية 1408هـ.
عن أبي هريرة رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم : «ما من مَكْلُومٍ يُكْلَمُ في سبيل الله، إلا جاء يومَ القيامة، وكَلْمُهُ يَدْمَى: اللَّونُ لَوْنُ الدَّمِ، والرِّيحُ رِيحُ المِسْكِ».
از ابوهريره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمودند: «مَا مِنْ مَكْلُومٍ يُكْلَم في سَبيِلِ الله، إِلاَّ جَاءَ يَومَ القِيَامةِ، وَكَلْمُهُ يَدْمَى: اللَّوْنُ لَوْنُ دَمٍ، وَالرِّيحُ ريحُ المِسك»: «کسی نیست که در راه الله زخمی بردارد مگر اینکه روز قیامت درحالی می آيد که از زخمش خون جاری است؛ رنگش، رنگ خون است و بويش بوی مشک».
متفق علیهدرجهصحیح است
شرح
رسول الله صلی الله علیه وسلم فضل جهاد در راه الله را بیان می کند و اینکه مجاهد به چه مرتبه ای می رسد؛ و این پاداش نیکوی او می باشد؛ و مژده می دهد کسی که در راه الله زخمی می شود و در اثر آن کشته می شود یا بهبودی خود را به دست می آورد، روز قیامت با همان یادگار جهاد و بلا و مصیبتی که در جهاد دیده، در بین مردم حاضر می شود؛ با همان زخمی که در جهاد برداشته، درحالی که زخمش تازه است می آید اما این بار رنگ زخمش رنگ خون است و بوی مشک از آن به مشام می رسد.
مرجع
1- صحيح البخاري، محمد بن إسماعيل البخاري الجعفي، تحقيق: محمد زهير الناصر، دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم: محمد فؤاد عبد الباقي)، الطبعة: الأولى 1422هـ.
2- صحيح مسلم، مسلم بن الحجاج القشيري النيسابوري، تحقيق محمد فؤاد عبد الباقي، دار إحياء التراث العربي، بيروت، الطبعة: 1423هـ.
3- تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، عبد الله بن عبد الرحمن البسام، تحقيق: محمد صبحي حلاق، مكتبة الصحابة، الإمارات، مكتبة التابعين، القاهرة، الطبعة: العاشرة 1426هـ.
4- الإلمام بشرح عمدة الأحكام، إسماعيل بن محمد الأنصاري، دار الفكر، دمشق، الطبعة: الأولى 1381هـ.
عَن سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ رضي الله عنه أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ سَأَلَ اللهَ الشَّهَادَةَ بِصِدْقٍ بَلَّغَهُ اللهُ مَنَازِلَ الشُّهَدَاءِ، وَإِنْ مَاتَ عَلَى فِرَاشِهِ».
از سَهل بن حُنَیف ـ رضی الله عنه ـ روایت است که پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمود: «مَنْ سَأَلَ اللهَ الشَّهَادَةَ بِصِدْقٍ بَلَّغَهُ اللهُ مَنَازِلَ الشُّهَدَاءِ، وَإِنْ مَاتَ عَلَى فِرَاشِهِ»: «هرکس صادقانه شهادت را از الله بخواهد، الله او را به منازل شهدا می‌رساند حتی اگر در بسترش بمیرد».
به روایت مسلمدرجهصحیح است
شرح
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ خبر می‌دهد که هرکس خواهان شهادت و کشته شدن در راه الله باشد و در این نیتش صادق و مخلص باشد و آن را تنها برای الله بخواهد، الله عزوجل به سبب نیت صادقانه‌اش درجات شهدا را به او عطا می‌کند، حتی اگر در بستر و نه میدان جهاد بمیرد.
فواید
- نیت صادقانه توام با انجام آنچه در توان است، سبب رسیدن به اجر و پاداشی است که انسان می‌خواهد، حتی اگر خود عمل مطلوب را انجام ندهد.
- ترغیب و تشویق به جهاد و طلب شهادت در راه الله.
- تکریم و بزرگداشت این امت توسط الله تعالی که با عمل کم و اندک، درجات بالا در بهشت عطا می‌کند.
مرجع
صحيح مسلم (3/ 1517) (1909).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (1/ 123).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (1/ 87).
عن جابر بن عبد الله رضي الله عنهما قال رجل للنبي صلى الله عليه وسلم يومَ أُحُدٍ: أَرَأَيْتَ إن قُتِلْتُ فَأَيْنَ أَنَا؟ قال: «في الجَنَّةِ» فأَلْقَى تَمراتٍ كُنَّ في يَدِه، ثم قاتل حتى قُتِلَ.
از جابر بن عبدالله رضی الله عنهما روایت است که روز جنگ احد شخصی از رسول الله صلى الله عليه وسلم پرسيد: اگر کشته شوم، کجا خواهم بود؟ رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمود: «فِي الْجَنَّةِ»: «در بهشت». آن مرد خرماهايی را که در دست داشت، انداخت و جنگيد تا به شهادت رسيد.
متفق علیهدرجهصحیح است
شرح
جابر رضی الله عنه خبر می دهد که مردی - گفته شده اسم وی "عمیر بن حمام" بوده و اسامی دیگری هم برای وی ذکر شده – در روز جنگ احد به رسول الله صلی الله علیه وسلم گفت: یا رسول الله، اگر بجنگم تا کشته شوم، یعنی با مشرکان جهاد کنم و در این مسیر کشته شوم، بازگشت من به کجا خواهد بود؟ رسول الله صلی الله علیه وسلم پاسخ می دهد: «تو در بهشت خواهی بود». پس آن مرد خرماهایی که به همراه دارد، می اندازد و می گوید: زندگی ام طولانی خواهد شد اگر بمانم تا این خرماها را بخورم؛ سپس در میدان نبرد با مشرکان پیش رفت و جنگید تا اینکه کشته شد. رضی الله عنه.
مرجع
- رياض الصالحين من كلام سيد المرسلين؛ للإمام أبي زكريا النووي، تحقيق د. ماهر الفحل، دار ابن كثير-دمشق، الطبعة الأولى، 1428ه.
- نزهة المتقين شرح رياض الصالحين؛ تأليف د. مصطفى الخِن وغيره، مؤسسة الرسالة-بيروت، الطبعة الرابعة عشر، 1407هـ.
- صحيح البخاري –الجامع الصحيح-؛ للإمام أبي عبد الله محمد بن إسماعيل البخاري، عناية محمد زهير الناصر، دار طوق النجاة، الطبعة الأولى، 1422هـ.
- صحيح مسلم؛ للإمام مسلم بن الحجاج، حققه ورقمه محمد فؤاد عبد الباقي، دار عالم الكتب-الرياض، الطبعة الأولى، 1417هـ
- تطريز رياض الصالحين؛ تأليف فيصل آل مبارك، تحقيق د. عبد العزيز آل حمد، دار العاصمة-الرياض، الطبعة الأولى، 1423هـ.
- فتح الباري لابن حجر العسقلاني، دار المعرفة، 1379.
هر حدیث، درجه، شرح و فایده در اینجا دقیقاً همان‌گونه که HadeethEnc.com منتشر می‌کند، بر پایهٔ شرایط بازنشر آن، نشان داده شده است. درجه نام کسی را که حکم داده است نمی‌آورد. ترجمه‌ها و شرح‌ها از نویسندگان خودِ آن است و برخی احکامی را بیان می‌کنند؛ بازبینان سبیل آنها را بررسی نکرده‌اند. حدیث عربی، متن اصلی است. منبع: HadeethEnc.com