عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «رِبَاطُ يَوْمٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا عَلَيْهَا، وَمَوْضِعُ سَوْطِ أَحَدِكُمْ مِنَ الجَنَّةِ خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا عَلَيْهَا، وَالرَّوْحَةُ يَرُوحُهَا العَبْدُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوِ الغَدْوَةُ خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا عَلَيْهَا».
از سَهل بن سَعد ساعدی رضی‌الله‌عنه روایت است که رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرمودند: «رِبَاطُ يَوْمٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا عَلَيْهَا، وَمَوْضِعُ سَوْطِ أَحَدِكُمْ مِنَ الْجَنَّةِ خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا عَلَيْهَا، وَالرَّوْحَةُ يَرُوحُهَا الْعَبْدُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوِ الْغَدْوَةُ خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا عَلَيْهَا». یعنی: «یک روز مرزبانی در راه الله، از دنیا و هر آنچه بر آن است، بهتر است. و جای تازیانهٔ یکی از شما در بهشت، از دنیا و هر آنچه بر آن است، بهتر است. و یک [بار] عصرگاه یا صبحگاه رهسپار شدنِ بنده در راه خدا، از دنیا و هر آنچه بر آن است، بهتر است».
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارنددرجهصحیح است
شرح
پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم خبر می‌دهند که ماندن در مکانی میان مسلمانان و کافران برای یک روز به قصد نگهبانی از مسلمانان، در حالی که این کار خالصانه برای خدا باشد، از دنیا و هر آنچه در آن است بهتر است. همچنین، جای یک تازیانه که با آن در راه خدا جهاد می‌شود، در بهشت، از دنیا و هر آنچه در آن است بهتر است. و نیز پاداش و ثوابِ یک بار رهسپار شدن در راه خدا در اول روز تا ابتدای ظهر (غَدوة)، یا از وقت ظهر تا شب (رَوحة)، از دنیا و هر آنچه در آن است بهتر است.
فواید
- این حدیث، فضیلت مرزبانی در راه خدا را بیان می‌کند، زیرا در آن به خطر انداختن جان وجود دارد و برافراشتن کلمهٔ خدا و یاری دینش بر آن مترتب می‌شود؛ به همین دلیل، ثواب یک روزِ آن از دنیا و هر آنچه در آن است، بهتر است.
- این حدیث حقارت و ناچیز بودنِ دنیا را در برابر آخرت نشان می‌دهد؛ زیرا جای یک تازیانه در بهشت، از تمام دنیا و متعلقاتش بهتر است.
- [این حدیث] فضیلت جهاد در راه خدا و بزرگی پاداش آن را بیان می‌کند؛ چرا که ثواب تنها یک بار صبحگاه یا عصرگاه رهسپار شدن برای جهاد، از دنیا و هر آنچه در آن است، برتر است.
- عبارتِ «در راه خدا» بر اهمیت اخلاص دلالت دارد و اینکه پاداش، مترتب بر آن است.
مرجع
صحيح البخاري (4/ 35) (2892). صحيح مسلم (3/ 1500) (1881). تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، لعبد الله البسام (ص739).