عن عبد الله بن عباس رضي الله عنهما قال: «بينما رجل واقف بِعَرَفَةَ، إذ وقع عن راحلته، فَوَقَصَتْهُ -أو قال: فَأوْقَصَتْهُ- فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : اغْسِلُوهُ بماء وسدر، وكَفِّنُوهُ في ثوبيه، ولا تُحَنِّطُوهُ، ولا تُخَمِّرُوا رأسه؛ فإنه يُبْعَثُ يوم القيامة مُلبِّياً».
Abdullah b. Abbâs -radıyallahu anhuma-'dan rivayet edildiğine göre şöyle demiştir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in beraberinde bir kimse Arafat'ta vakfe yaparken birden devesinden düştü. Râvi deve onun boynunu kırdı. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-: «Onu su ve sidr ile yıkayınız ve iki parça ihramı içerisinde kefenleyiniz. Ona hiçbir koku sürmeyiniz, başına da bez sarmayınız. Çünkü o kıyamet gününde telbiye okuyarak (getirerek) diriltilecektir.» buyurdu.
Muttefekun AleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Vedâ Haccı'nda sahabeden bir adam ihramlı olarak Arafat'ta devesinin üzerinde idi ve deveden düştü, boynu kırıldı ve öldü. Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- onlara diğer vefat edenler gibi onu da su ve sidr ile yıkamalarını ve ihrama girdiği alt ve üst ihram elbiseleriyle kefenlemelerini emretti. Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- onun hac için ihramlı olması ve ibadetin eserleri üzerindeyken onun kokulanmasını ve başının örtülmesini yasakladı ve onlara bu konudaki hikmeti zikretti. Bu hikmet; Allah'ın onu öldüğü hal üzere dirilteceğidir. O da, haccın şiârı olan telbiye getirmektir.
Kaynakça
تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، عبد الله بن عبد الرحمن البسام، تحقيق: محمد صبحي حلاق، مكتبة الصحابة، الإمارات، مكتبة التابعين، القاهرة، الطبعة: العاشرة 1426هـ، 2006م.
تنبيه الأفهام شرح عمدة الأحكام، محمد بن صالح العثيمين، مكتبة الصحابة، الإمارات، الطبعة: الأولى 1426هـ، 2005م.
الإفهام في شرح عمدة الأحكام لابن باز، تحقيق: سعيد القحطاني، مؤسسة عبد العزيز بن باز الخيرية، الرياض، الطبعة: الأولى 1435هـ.
خلاصة الكلام شرح عمدة الأحكام، فيصل بن عبد العزيز المبارك، الطبعة: الثانية 1412هـ، 1992م.
صحيح البخاري، محمد بن إسماعيل البخاري الجعفي، تحقيق: محمد زهير الناصر، دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم: محمد فؤاد عبد الباقي)، الطبعة: الأولى 1422هـ.
صحيح مسلم، مسلم بن الحجاج القشيري النيسابوري، تحقيق محمد فؤاد عبد الباقي، دار إحياء التراث العربي، بيروت، الطبعة: 1423هـ.
تاج العروس من جواهر القاموس، محمّد أبو الفيض الملقّب بمرتضى الزَّبيدي، نشر: دار الهداية.
عن عبد الله بن عباس رضي الله عنهما قال: «سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يخطب بِعَرَفَاتٍ: من لم يَجِدْ نَعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسِ الخُفَّيْنِ، ومن لَمْ يَجِدْ إِزَارًا فَلْيَلْبَسْ السَّرَاوِيلَ -للمحرم-».
Abdullah b. Abbas şöyle dedi: "Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-’i Arafat'ta hutbe verirken şöyle işittim: «Terlik bulamayan mest giysin, izar bulamayan da şalvar giysin.» buyuruyordu.
Buhârî rivayet etmiştirDereceSahih Hadis
Açıklama
İbn Abbas -radıyallahu anh- Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'in arefe günü Arafat'ta hutbe verirken terlik bulamayanlara mesh giymelerini mübah kıldığını, bunu söylerken kabeynden (bilek kemiği) aşağısının kesilmesi gerektiğini söylemediğini, izar bulamayan kimselerin de şalvarı yırtmadan olduğu gibi giymelerini mübah kıldığını haber vermiştir. Bu Allah -Azze ve Celle- tarafından verilen bir kolaylıktır.
Kaynakça
عمدة الأحكام، تأليف: عبد الغني بن عبد الواحد المقدسي، تحقيق: محمود الأرناؤوط، دار الثقافة العربية ومؤسسة قرطبة، الطبعة الثانية، 1408هـ.
تيسير العلام، تأليف: عبد الله بن عبد الرحمن البسام، تحقيق محمد صبحي بن حسن حلاق، مكتبة الصحابة ومكتبة التابعين، الطبعة العاشرة، 1426 هـ.
تأسيس الأحكام شرح عمدة الأحكام، تأليف: أحمد بن يحي النجمي: نسخة إلكترونية لا يوجد بها بيانات نشر.
تنبيه الأفهام شرح عمدة الإحكام، تأليف: محمد بن صالح العثيمين، مكتبة الصحابة ومكتبة التابعين، الطبعة الأولى: 1426هـ.
صحيح البخاري ، تأليف: محمد بن إسماعيل البخاري ، تحقيق: محمد زهير الناصر، الناشر: دار طوق النجاة الطبعة: الأولى، 1422هـ
صحيح مسلم ، تأليف: مسلم بن الحجاج النيسابوري، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي - الناشر: دار إحياء التراث العربي – بيروت.
عن عبد الله بن عمر رضي الله عنهما «أن رجلًا قال يا رسول الله، ما يَلْبَسُ المُحْرِمُ مِنَ الثياب؟ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : لا يلبسُ القميص، ولا العَمَائِمَ ، وَلاَ السَّرَاوِيلاَتِ، ولا البَرَانِسَ، ولا الخِفَافَ، إلا أحدٌ لا يجِدُ نَعْلَيْنِ، فَلْيَلْبَسْ خُفَّيْنِ، وَلْيَقْطَعْهُمَا أسفلَ من الكعبين، وَلا يَلْبَسْ من الثياب شيئا مَسَّهُ زَعْفَران أوْ وَرْسٌ»، وللبخاري: «ولا تَنْتَقِبُ المرأة، وَلا تلبس الْقُفَّازَيْنِ».
İbn Ömer –radıyallahu anhuma-´dan şöyle rivayet edilmiştir: Bir adam Rasûlullah –sallallahu aleyhi ve sellem-´e; "Ya Rasûlallah! İhrama girmek isteyen bir kimse hangi elbiseyi giyer?" diye sordu. Rasûlullah –sallallahu aleyhi ve sellem-: «Gömlekleri, sarıkları, donları (şalvarları), başa giyilenleri ve mestleri (ayakkabıları) giyemez. Ancak takunya bulamayan kimse ayakkabılarının üst kısmını aşık kemiğinden aşağı olacak şekilde keserek (takunya şekline getirerek) giyebilir.» buyurdu. «Bir de vers (Yemen safranı) ve zağferanla/safranla boyanmış kumaştan yapılı elbiseler giymez.» Buharî'deki rivayette: «Kadın yüzünü örtmez ve eldiven giymez.» şeklinde gelmiştir.
Muttefekun AleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Sahabe -radıyallahu anhum- ihram için normal durumdan farklı bir görünümde olunacağını bildiler. Bunun için bir adam Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'e ihramlı kimsenin giymesi mübah olan şeyleri sordu. Uygun olan sorunun ihramlı kişinin kaçınacağı şeylerden olmuştur. Çünkü kaçınılacak şeyler az olup Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'e az söz ile çok şey anlatma özelliği verildiğinden ihramlı kimsenin kaçınacağı şeylerin açıklamasının cevabını vermiştir. Yasak olan şeyler dışında kalan diğer şeyler aslı üzere helal olarak kalmıştır. Bu şekilde çokça ilim de elde edilmiş olur. Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- ihramlı bir adamın giymesi haram olan şeylerin her çeşidin diğerlerine benzerliklerine uyarıda bulunarak saymaya başlamıştır. Gömlek giymez, beden ölçüsünde yapılan, dikilen ve bedenin şeklini alan bütün kıyafetleri giymez. Sarıkları saramaz, başı örtecek şapkası olan elbiseyi ve başa temas edip örten hiçbir şeyi giymez. Donları (şalvarları) ve eldivenler gibi kendisini örten şeyleri -sadece bir uzvu dahi örtse giyemez-,(vücut ölçüsüne göre dikilmiş ve vücudu kapsayan, ayaklara giyilen ve aşık kemiklerini örten pamuktan, yünden yahut da yapılmış mestleri (ayakkabıları) ve benzeri şeyleri de giymez. İhrama girdiği vakit takunya/terlik bulamayan mest/ayakkabı giyer ve terlik şeklinde olmaları için onları aşık kemiklerinden aşağısında olacak şekilde keser. Sonra da Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- soruda olmayan fakat diğer faydalı bilgilerden olan hususları da fazladan vermiştir. Çünkü bu durum onu gerektiriyordu. Erkek olsun kadın olsun ihramlı kişi üzerine yapması haram olan şeyleri açıklamıştır. Şöyle buyurdu: Elbiselerden ve diğerlerinden dikili olsun yahut da olmasın fark etmez hiç bir şey giymez. Şayet elbise zaferan ve Yemen safranı ile kokulandırılmış ise bunun ile de koku çeşitlerinin kullanılmamasına dair uyarıda bulunmuştur. Sonra kadının üzerine yapması gerekli olan şeyleri açıklamıştır. Yüzünü örtmesinin haram olduğunun ve ellerini, eldiven gibi örtecek bir şeyin içine sokmasının yasak olduğunu bildirmiştir. «Kadın yüzünü örtmez ve eldiven giymez.»
Kaynakça
عمدة الأحكام، تأليف: عبد الغني بن عبد الواحد المقدسي، تحقيق: محمود الأرناؤوط، دار الثقافة العربية ومؤسسة قرطبة، الطبعة الثانية، 1408هـ.
تيسير العلام، تأليف: عبد الله بن عبد الرحمن البسام، تحقيق محمد صبحي بن حسن حلاق، مكتبة الصحابة ومكتبة التابعين، الطبعة العاشرة، 1426 هـ.
تأسيس الأحكام شرح عمدة الأحكام، تأليف: أحمد بن يحي النجمي: نسخة إلكترونية لا يوجد بها بيانات نشر.
تنبيه الأفهام شرح عمدة الإحكام، تأليف: محمد بن صالح العثيمين، مكتبة الصحابة ومكتبة التابعين، الطبعة الأولى: 1426هـ.
الإفهام في شرح عمدة الأحكام، للشيخ عبد العزيز بن عبد الله بن باز، تحقيق: سعيد بن علي بن وهف القحطاني، الطبعة الأولى، 1435 هـ
خلاصة الكلام على عمدة الأحكام، تأليف: فيصل بن عبد العزيز آل مبارك، الطبعة الثانية، 1412 هـ
صحيح البخاري، تأليف: محمد بن إسماعيل البخاري ، تحقيق: محمد زهير الناصر، الناشر: دار طوق النجاة الطبعة: الأولى، 1422هـ
صحيح مسلم، تأليف: مسلم بن الحجاج النيسابوري، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي - الناشر: دار إحياء التراث العربي – بيروت.
عن الصعب بن جَثَّامَةَ رضي الله عنه ، قال: أهديتُ رسولَ الله - صلى الله عليه وسلم - حماراً وحشياً، فَرَدَّهُ عَلَيَّ، فلما رأى ما في وجهي، قال: «إنا لم نَرُدَّهُ عليك إلا لأنَّا حُرُمٌ».
Sa’b b. Cessâme -radıyallahu anh- şöyle dedi: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-’e bir yaban eşeği hediye etmiştim. Fakat Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- onu kabul etmeyip bana geri verdi. Yüzüme bakıp da üzüldüğümü görünce: «Hediyeni ihramda olduğumuz için almadık» buyurdu.
Muttefekun AleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'in ahlâkının güzelliklerinden biri de O'nun, Allah'ın dininde güzel söz söyleyip insanları aldatmamasıydı. Aynı zamanda O, insanların gönüllerini de alırdı. Nebi -sallalahu aleyhi ve sellem- ihramlıyken Sa’b b. Cessâme -radıyallahu anh-'ın önünden geçti. Sa’b b. Cessâme iyi bir atıcıydı. Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- önünden geçtiğinde onun için yabani bir eşek avladı. Onu Rasûlullah'a getirdiğinde kabul etmeyip geri çevirdi. Bu Sa'b -radıyallahu anh-'a ağır gelmişti. Nasıl olur da Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- hediyesini kabul etmezdi? Yüzüne bakıp üzüldüğünü görünce ihramda olduğu için hediyesini almadığını haber verdi. Çünkü ihramda olan kimse kendisi için avlanan hayvandan yiyemez.
Kaynakça
بهجة شرح رياض الصالحين؛ تأليف سليم الهلالي، دار ابن الجوزي.
تطريز رياض الصالحين؛ تأليف فيصل آل مبارك، تحقيق د. عبدالعزيز آل حمد، دار العاصمة-الرياض، الطبعة الأولى، 1423هـ.
رياض الصالحين من كلام سيد المرسلين؛ للإمام أبي زكريا النووي، تحقيق د. ماهر الفحل، دار ابن كثير-دمشق، الطبعة الأولى، 1428هـ.
شرح رياض الصالحين؛ للشيخ محمد بن صالح العثيمين، مدار الوطن-الرياض، 1426هـ.
صحيح البخاري –الجامع الصحيح-؛ للإمام أبي عبدالله محمد بن إسماعيل البخاري، عناية محمد زهير الناصر، دار طوق النجاة، الطبعة الأولى، 1422هـ.
صحيح مسلم؛ للإمام مسلم بن الحجاج، حققه ورقمه محمد فؤاد عبدالباقي، دار عالم الكتب-الرياض، الطبعة الأولى، 1417هـ.
فتح الباري بشرح صحيح البخاري؛ للحافظ أحمد بن علي بن حجر العسقلاني، دار المعرفة-بيروت.
كنوز رياض الصالحين؛ فريق علمي برئاسة أ.د. حمد العمار، دار كنوز إشبيليا-الرياض، الطبعة الأولى، 1430هـ.
عن يَزِيد بن الأصمِّ قال: حدَّثَتْني مَيْمونَة بنت الحارث رضي الله عنها «أن رسول الله صلى الله عليه وسلم تَزَوَّجها وهو حلال»، قال: «وكانت خالَتي، وخالةَ ابنِ عباس».
Yezid b. el-Asam şöyle demiştir: Meymune bint Hâris -radıyallahu anha- bana şöyle anlattı: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- onunla ihramlı değilken evlenmiştir. Yezid b. el-Asam şöyle demiştir: " Meymune benim teyzem ve İbn Abbâs'ın teyzesidir."
Müslim rivayet etmiştirDereceSahih Hadis
Açıklama
Yezid b. el-Asam, Müminlerin annesi Meymune bint el-Hâris -radıyallahu anha-'nın Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in ihramdan çıktıktan sonra kendisi ile evlendiğini haber verdiğini zikretmiştir. Kendisi ile evlendiği esnada Rasûlullah hac yada umre için ihramda değildi. Sonra Meymune -radıyallahu anha- ile akrabalığını zikretmiş ve teyzesi olduğunu haber vermiştir. Aynı zamanda İbn Abbâs -radıyallahu anhuma-'nın da teyzesidir. Kıssanın sahibinin yakını olduğuna delalet eder. İbn Abbâs'ın dediği gibi Rasûlullah (evlenirken) ihramda değildir.
Kaynakça
صحيح مسلم، المحقق: محمد فؤاد عبد الباقي - الناشر: دار إحياء التراث العربي – بيروت.
المنهاج شرح صحيح مسلم بن الحجاج، للنووي، نشر: دار إحياء التراث العربي – بيروت، الطبعة الثانية، 1392ه.
مرقاة المفاتيح شرح مشكاة المصابيح، لعلي بن سلطان الملا الهروي القاري، الناشر: دار الفكر، بيروت – لبنان، الطبعة الأولى، 1422هـ - 2002م.
توضيح الأحكام مِن بلوغ المرام، تأليف: عبد الله بن عبد الرحمن بن صالح البسام، الناشر: مكتبة الأسدي، مكة المكرّمة، الطبعة الخامِسَة، 1423هـ - 2003م.
تسهيل الإلمام بفقه الأحاديث من بلوغ المرام، تأليف: صالح بن فوزان بن عبد الله الفوزان، الطبعة الأولى، 1427ه - 2006م.
فتح ذي الجلال والإكرام شرح بلوغ المرام، لمحمد بن صالح بن محمد العثيمين، تحقيق: صبحي بن محمد رمضان، وأُم إسراء بنت عرفة، ط1، المكتبة الإسلامية، مصر، 1427ه.
منحة العلام في شرح بلوغ المرام، تأليف: عبد الله بن صالح الفوزان، الناشر: دار ابن الجوزي، الطبعة الأولى، 1427هـ - 1431هــ.
Buradaki her hadis, derece, açıklama ve fayda, HadeethEnc.com’un yayımladığı şekliyle, yeniden yayım şartlarına uygun olarak gösterilir. Derece, hükmü vereni belirtmez. Çeviriler ve açıklamalar yazarlarına aittir ve bazıları hüküm bildirir; Sabīl’in inceleyenleri bunları gözden geçirmemiştir. Asıl metin Arapça hadistir. Kaynak: HadeethEnc.com