عن عائشةَ أمِّ المؤْمنِين رضي الله عنها قالت: لَمْ يَكُنِ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى شَيْءٍ مِنَ النَّوَافِلِ أَشَدَّ مِنْهُ تَعَاهُدًا عَلَى رَكْعَتَيِ الفَجْرِ.
Müminlerin annesi Âişe -radıyallahu anha-'dan rivayet edildiğine göre şöyle demiştir: "Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- sabah namazının iki rekât sünnetine diğer nafile namazlardan daha fazla önem verirdi."
Muttefekun aleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Müminlerin annesi Âişe -radıyallahu anha-, Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-'in nafile namazlar içinde sabah namazının iki rekât sünnetine gösterdiği özeni, dikkati ve devamlılığı başka hiçbir nafile namaza göstermediğini rivayet etmiştir.
Faydalar
- Nafile namazlar, farzlar dışında kalan namazlardır. Burada kastedilen ise, farz namazlara bağlı olarak kılınan revâtip sünnetlerdir.
- Revâtib sünnetler şunlardır: Sabah namazının farzından önce 2 rekât, Öğle namazının farzından önce 4 rekât, farzından sonra 2 rekât, Akşam namazının farzından sonra 2 rekât, Yatsı namazının farzından sonra 2 rekât.
- Sabah namazının revâtib sünneti, hem mukimken hem de yolculuk hâlinde kılınır. Buna karşılık öğle, akşam ve yatsı namazlarının revâtib sünnetleri ise yalnızca mukimken kılınır; seferde kılınmaz.
- Sabah namazının iki rekât sünnetini kılmak şiddetle tavsiye edilir, bu iki rekât ihmal edilmemelidir.
Kaynakça
صحيح البخاري (2/ 57) (1169).
صحيح مسلم (1/ 501) (724).
تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، لعبد الله البسام (ص113).
تنبيه الأفهام شرح عمدة الأحكام، لابن عثيمين (1/ 144).
عن حفصة رضي الله عنها «أن النبي صلى الله عليه وسلم كان يُصلي ركعتين خَفيفتين بعد ما يَطلع الفجر»، وفي رواية: قبل أن تُقام الصلاة.
Hafsa -radıyallahu anha'dan- rivayet edildiğine göre; Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- fecir doğduktan sonra hafif/kısa olarak iki rekât namaz kılardı. Başka bir rivayette: ''Kamet getirilmeden önce." şekllinde gelmiştir.
Buhârî rivayet etmiştirDereceSahih Hadis
Açıklama
Hafsa -radıyallahu anha- bu hadiste Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'in durumundan haber veriyor. O, sabah namazından önce iki rekât kılardı. Bu namaz; sabah namazının sünneti idi. İki rekâttan fazla kılmazdı. İmam Müslim'in Hafsa -radıyallahu anha-'dan rivayet ettiğine göre o, şöyle demiştir: ''Fecir doğarsa hafif iki rekâttan başka kılmazdı.'' Bu hadisteki ''Hafîfeteyni'' sözü, kıyamında, rükûsunda ve secdesinde uzun olmayacak şekilde namaz kılmasıdır. Aşırı derecede kısaltmasından dolayı Buhari'de olduğu gibi Âişe -radıyallahu anha- diyor ki: Fatiha'yı okudu mu? derdim. Muvatta'da olan başka bir rivayette: Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- sabah namazının sünnetini öyle hafif kılardı ki ben; ''Fatiha'yı okudu mu, yoksa okumadı mı?" derdim. Bunun manası Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- iki rekâtta kıyam, rükû ve sücudu gibi rükunlerine halel gelecek kadar hızlı kılmıyordu. Doğru olan mana; Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'den uzun kılmasına alışılmış olan diğer nafile namazlarla karşılaştırıldığında onlara göre bu iki rekât daha hafiftir. ''Fecir doğduktan sonra'' Fecir doğduktan sonra hemen bu iki rekâtı kılardı. ''Kamet getirilmeden önce'' Sabah namazının iki rekât sünnetinin vakti; fecrin doğuşundan sabah namazının farzının kılınmasına kadardır.
Kaynakça
صحيح البخاري، تأليف: محمد بن إسماعيل البخاري، تحقيق: محمد زهير الناصر، الناشر: دار طوق النجاة الطبعة الأولى، 1422هـ.
فتح الباري شرح صحيح البخاري، تأليف: أحمد بن علي بن حجر العسقلاني، رقمه وبوب أحاديث: محمد فؤاد عبد الباقي، الناشر: دار المعرفة - بيروت، 1379هـ.
المنتقى: شرح موطأ مالك، تأليف: سليمان بن خلف بن سعد القرطبي، الناشر: مطبعة السعادة، الطبعة الأولى، 1332هـ.
توضيح الأحكام مِن بلوغ المرام، تأليف: عبد الله بن عبد الرحمن بن صالح البسام، الناشر: مكتبة الأسدي، مكة المكرّمة، الطبعة الخامِسَة، 1423هـ - 2003م.
عن عائشةَ أُمِّ المُؤْمِنينَ رضي الله عنها: أن النبي صلى الله عليه وسلم كان لا يَدع أربعا قَبل الظهر وركعتين قبل الغَدَاة.
Müminlerin annesi Âişe -radıyallahu anha-'dan rivayet edildiğine göre: Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- öğle namazının farzından önce dört rekât, sabah namazının farzından önce iki rekât namazı asla terk etmezdi.
Buhârî rivayet etmiştirDereceSahih Hadis
Açıklama
Âişe -radıyallahu anha-, Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'in evindeyken şu nafile namazları düzenli olarak kıldığını ve hiç aksatmadığını haber vermiştir. Bunlar öğle namazından önce ikişer rekât olarak kılınan dört rekât ve sabah namazından önceki iki rekattır.
Faydalar
- Öğle namazından önce dört, sabah namazından önce ise iki rekâtı düzenli olarak kılmak müstehaptır.
- Sünnet namazları evde kılmak daha faziletlidir. Bu yüzden Âişe -radıyallahu anha- bunu haber vermiştir.
Kaynakça
صحيح البخاري (2/ 59) (1182).
توضيح الأحكام مِن بلوغ المرام، لعبد الله البسام (2/ 379).
عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ رضي الله عنها زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالت: سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «مَنْ حَافَظَ عَلَى أَرْبَعِ رَكَعَاتٍ قَبْلَ الظُّهْرِ وَأَرْبَعٍ بَعْدَهَا حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَى النَّارِ».
Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in hanımı Ümmü Habîbe -radıyallahu anha-'dan rivayet edildiğine göre o, şöyle demiştir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in şöyle buyurduğunu işittim: «Kim, öğle namazının öncesinde dört rekât ve sonrasında dört rekât namaz kılmaya devam ederse, Allah ona Cehennem ateşini haram kılar.»
Ebû Dâvûd, Tirmizî, Nesâî, İbn Mâce ve Ahmed rivayet etmiştirDereceSahih Hadis
Açıklama
Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-; her kim öğle namazından önce dört, sonra da dört rekât nafile namaz kılar ve buna düzenli olarak devam ederse, Allah'ın onu cehennem ateşinden koruyacağını müjdelemiştir.
Faydalar
- Öğle namazının öncesinde dört rekât ve sonrasında dört rekât namaz kılmaya özen gösterip devam etmek müstehaptır.
- Farz namazlardan önce ve sonra kılınan sünnetlerin pek çok hikmeti vardır. Farzdan önceki sünnetler, kulu ibadete ve manevi iklime hazırlarken; farzdan sonrakiler ise farz namazlar esnasında oluşan kusur ve eksiklikleri telafi etme işlevi görür.
- Revâtib sünnetlerin; sevapları artırmak, günahları örtmek ve dereceleri yükseltmek gibi muazzam faydaları vardır.
- Ehl-i Sünnet'in bu tür vaat içeren hadisler hakkındaki genel prensibi; bu vaatlerin tevhit üzere ölmeye hamledilmesi ve buradaki muradın Cehennem'de ebedi kalmamak oluşudur. Çünkü günah işleyen tevhit ehli kimseler cezayı hak etseler de, azap görseler dahi ateşte ebediyen kalmazlar.
Kaynakça
سنن أبي داود (2/ 448) (1269).
سنن الترمذي (1/ 452) (428).
سنن النسائي (3/ 265) (1816).
سنن ابن ماجه (2/ 238) (1160).
مسند أحمد (44/ 358) (26772).
سبل السلام شرح بلوغ المرام، لمحمد الصنعاني (1/ 336).
توضيح الأحكام مِن بلوغ المرام، لعبد الله البسام (2/ 381).
عن عائشة رضي الله عنها قالت: «كان رسول الله صلى الله عليه وسلم إذا سَكَتَ المؤذن بالأولى من صلاة الفجر قام، فركع ركعتين خفيفتين قبل صلاة الفجر، بعد أن يَسْتَبينَ الفجر، ثم اضطجع على شِقِّهِ الأيمن، حتى يأتيه المؤذن للإقامة».
Aişe -radıyallahu anha- şöyle demiştir: Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- müezzin sabah namazı için ilk ezanı bitirdiğinde kalkar, fecir belirgin olduktan sonra sabah namazının farzından önce iki rekat hafif bir namaz kılar, sonra müezzin kamet getirene kadar sağ yanı üzerine uzanırdı.
Muttefekun AleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Bu hadis-i şerif Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'in müezzin sabah namazı için ezan okuduğunda kalkıp iki rekat namaz kıldığını, sonra müezzin kamet getirene kadar sağ yanı üzerine uzandığını beyan etmektedir.
Kaynakça
صحيح البخاري، لأبي عبد الله محمد بن إسماعيل البخاري, تحقيق محمد زهير بن ناصر الناصر، الناشر: دار طوق النجاة، الطبعة الأولى 1422هـ.
توضيح الأحكام من بلوغ المرام، لعبدالله بن عبد الرحمن البسام، مكتبة الأسدي، مكة، ط الخامسة 1423هـ.
منحة العلام في شرح بلوغ المرام، تأليف: عبد الله بن صالح الفوزان، ط 1، 1427هـ، دار ابن الجوزي.
التوضيح لشرح الجامع الصحيح, ابن الملقن الشافعي, ت: دار الفلاح للبحث العلمي وتحقيق التراث, دار النوادر، دمشق – سوريا, الطبعة: الأولى، 1429 هـ - 2008 م.
الكواكب الدراري في شرح صحيح البخاري, محمد بن يوسف بن علي شمس الدين الكرماني, دار إحياء التراث العربي، بيروت-لبنان, طبعة أولى: 1356هـ - 1937م.
الصحاح تاج اللغة وصحاح العربية, أبو نصر إسماعيل بن حماد الجوهري الفارابي, تحقيق: أحمد عبد الغفور عطار, دار العلم للملايين – بيروت, الطبعة: الرابعة 1407 هـ - 1987 م.
عن أبي هريرة رضي الله عنه ، قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : «إذا صلى أحدكم الركعتين قبل الصبح، فليضطجع على يمينه»، فقال له مروان بن الحكم: أما يجزئ أحدنا ممشاه إلى المسجد حتى يضطجع على يمينه، قال عبيد الله في حديثه: قال: لا، قال: فبلغ ذلك ابن عمر، فقال: أكثر أبو هريرة على نفسه، قال: فقيل لابن عمر: هل تنكر شيئا مما يقول؟ قال: «لا، ولكنه اجترأ وجبنا»، قال: فبلغ ذلك أبا هريرة، قال: «فما ذنبي إن كنت حفظت ونسوا».
Ebû Hureyre -radıyallahu anh-'den rivayet edildiğine göre demiştir ki: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:Biriniz sabah namazından önce iki rekat sünneti kılınca sağ tarafına yatıp uzansın."Bunun üzerine Mervân b. Hakem Ebû Hureyre'ye:Bizden birinin mescide kadar yürüyüp gitmesi yetmez mi de sağ tarafına yatıyor? Diye sormuş. Ubeydullah'ın naklettiğine göre Ebû Hureyre -radıyallahu anh-:Hayır, cevabım vermiş.Ubeydullah dedi ki: Bu haber İbn Ömer'e ulaşınca: Ebû Hüreyre aleyhine olabilecek işi çokça yapıyor dedi. Ubeydullah dedi ki: Bunun üzerine İbn Ömer’e: Onun sözlerinden bazılarını kabul etmiyor musun? diye soruldu da: Hayır, fakat cüretkâr davranıyor, biz ise korkuyoruz cevabını verdi. Bu söz Ebû Hüreyre'ye ulaşınca: Ben ezberledim de onlar unuttuysa bunda benim günahım ne?
Tirmizî rivayet etmiştir - Ebû Dâvûd rivayet etmiştir - Ahmed rivayet etmiştirDereceSahih Hadis
Açıklama
Hadis bir insanın sabah namazından önce iki rekat sünnet kıldıktan sonra sünnet olan kamet gelene kadar sağ tarafına uzanmasıdır.Sağ tarafının özel kılınmasının sebebi uykuya dalmaması içindir.Çünkü kalp sol taraftadır.Oraya bağlı olup tek başına değildir.Eğer sol tarafına yatarsa rahatlık ve dinlenmede olur uykuya dalar.
Kaynakça
مسند أحمد بن حنبل، لأبي عبد الله أحمد بن محمد بن حنبل، تحقيق أبو المعاطي النوري، عالم الكتب.
سنن الترمذي، لأبي عيسى محمد بن عيسى الترمذي، تحقيق : بشار عواد معروف، دار الغرب الإسلامي – بيروت.
السنن، لأبي داود سليمان بن الأشعث أبو داود السجستاني، دار الفكر، تحقيق: محمد محيي الدين عبد الحميد.
توضيح الأحكام من بلوغ المرام، لعبدالله بن عبد الرحمن البسام، مكتبة الأسدي، مكة، ط الخامسة 1423هـ.
منحة العلام في شرح بلوغ المرام، تأليف: عبد الله بن صالح الفوزان، ط 1، 1427هـ، دار ابن الجوزي، الرياض.
صحيح أبي داود، محمد ناصر الدين الألباني، مؤسسة غراس للنشر والتوزيع، الكويت.
Buradaki her hadis, derece, açıklama ve fayda, HadeethEnc.com’un yayımladığı şekliyle, yeniden yayım şartlarına uygun olarak gösterilir. Derece, hükmü vereni belirtmez. Çeviriler ve açıklamalar yazarlarına aittir ve bazıları hüküm bildirir; Sabīl’in inceleyenleri bunları gözden geçirmemiştir. Asıl metin Arapça hadistir. Kaynak: HadeethEnc.com