عن عبد الله بن عمر رضي الله عنهما «أن رسول الله - صلى الله عليه وسلم - اصْطَنَعَ خَاتَمًا من ذهب، فكان يجعل فَصَّهُ في باطن كَفِّهِ إذا لَبِسَهُ، فصنع الناس كذلك، ثم إنه جلس على المنبر فَنَزَعَهُ فقال: إني كنت أَلْبَسُ هذا الخَاتَمَ ، وأجعل فَصَّهُ من داخل، فرمى به ثم قال: والله لا أَلْبَسُهُ أبدا فَنَبَذَ الناس خَواتِيمَهُمْ».
وفي لفظ «جعله في يده اليمنى».
Abdullah b. Ömer -radıyallahu anhuma- anlatıyor: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- altından bir yüzük yaptırdı. Yüzüğü taktığı zaman kaşını avucunun içine doğru takardı. Bunu gören sahabiler de aynı şekilde birer altın yüzük edindiler. Onların bu halini gören Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-, «Ben bu yüzüğü takıyordum ve kaşını da iç tarafa yapıyordum» buyurdu. Parmağındaki bu yüzüğü çıkarıp attı ve sonra: «Bundan sonra hiçbir zaman altın yüzük takmayacağım» buyurdu. Bunun üzerine sahabiler de parmaklarındaki yüzükleri çıkarıp attılar. Bir lafızda ''Yüzüğü sağ eline taktı.'' şeklinde gelmiştir.
Muttefekun AleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- kendisine altından bir yüzük yapılmasını emretti. Yüzüğü taktığı zaman taşını avucunun içine doğru yapardı. Sahabe -radıyallahu anhum- O'na tabi olarak O'nun yaptığını yaptılar. Biraz zaman geçtikten sonra Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- insanların kendisini görmesi için minberin üzerine oturdu. Sonra; «Ben bu yüzüğü takıyor, taşını da avucumun içine doğru takıyordum» dedi ve sonra yüzüğü çıkarıp attı ve şöyle buyurdu: «Allah'a yemin olsun ki bundan sonra hiçbir zaman altın yüzük takmayacağım.» Bu da altın takmanın haram kılınmasından sonra oldu. Sahabe -radıyallahu anhum- Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'e uyarak yüzüklerini attılar.
Kaynakça
تأسيس الأحكام للنجمي، ط2، دار علماء السلف، 1414هـ.
تيسير العلام شرح عمدة الأحكام للبسام، حققه وعلق عليه وخرج أحاديثه وصنع فهارسه: محمد صبحي بن حسن حلاق، ط10، مكتبة الصحابة، الإمارات - مكتبة التابعين، القاهرة، 1426هـ.
عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم لعبد الغني المقدسي، دراسة وتحقيق: محمود الأرناؤوط، مراجعة وتقديم: عبد القادر الأرناؤوط، ط2، دار الثقافة العربية، دمشق ، بيروت، مؤسسة قرطبة، 1408هـ.
صحيح البخاري، تحقيق: محمد زهير بن ناصر الناصر، ط1، دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم: محمد فؤاد عبد الباقي)، 1422هـ.
صحيح مسلم، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي، دار إحياء التراث العربي، بيروت، 1423 هـ.
الإلمام بشرح عمدة الأحكام، لإسماعيل الأنصاري، نشر: مطبعة السعادة، الطبعة: الثانية 1392هـ 1972م.
عَن عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى أَنَّهُمْ كَانُوا عِنْدَ حُذَيْفَةَ، فَاسْتَسْقَى فَسَقَاهُ مَجُوسِيٌّ، فَلَمَّا وَضَعَ القَدَحَ فِي يَدِهِ رَمَاهُ بِهِ، وَقَالَ: لَوْلاَ أَنِّي نَهَيْتُهُ غَيْرَ مَرَّةٍ وَلاَ مَرَّتَيْنِ -كَأَنَّهُ يَقُولُ: لَمْ أَفْعَلْ هَذَا-، وَلَكِنِّي سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «لاَ تَلْبَسُوا الحَرِيرَ وَلاَ الدِّيبَاجَ، وَلاَ تَشْرَبُوا فِي آنِيَةِ الذَّهَبِ وَالفِضَّةِ، وَلاَ تَأْكُلُوا فِي صِحَافِهَا، فَإِنَّهَا لَهُمْ فِي الدُّنْيَا وَلَنَا فِي الآخِرَةِ».
Abdurrahman b. Ebî Leyla'dan rivayet edildiğine göre, Huzeyfe -radıyallahu anh-'ın yanında bulundukları bir vakit, Huzeyfe -radıyallahu anh- su istedi ve bir Mecûsi ona su getirdi. Bardağı eline verince onu attı ve şöyle dedi: Daha öncesinde onu bir iki kereden fazla bunu yapmaması için uyardım -Sanki: Ben bunu yapmadım diyor. Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in şöyle dediğini duydum: «Saf ipek ve atlas elbise giymeyiniz. Altın ve gümüş kaptan bir şey içmeyiniz. Altın ve gümüş tabaklardan da yemek yemeyiniz! Bunlar dünyada kâfirler için, ahirette ise bizler içindir.»
Muttefekun aleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- erkeklerin bütün ipek çeşitlerini giymesini yasaklamıştır. Erkeklerin ve kadınların altın ve gümüş kap kacak, tabak ve tencerelerden yemelerini ve içmelerini de yasaklamıştır. Kıyamet gününde bunun sadece Müminlere mahsus olduğunu söylemiştir. Çünkü onlar bu dünyada Allah'a itaat ederek bundan kaçınmışlardır. Kâfirlere gelince, bunlar ahirette onlara ait değildir. Çünkü onlar, dünya hayatındaki iyiliklerini, Allah'ın emrine uymayarak, onları edinerek acele etmişlerdir.
Faydalar
- Erkeklerin ipek ve ince atlas saf ipek giymesi haram kılınmış ve bunları giyenler ağır şekilde tehdit edilmiştir.
- Kadınların ipek ve ince atlas saf ipek giymeleri caizdir.
- Erkeklerin ve kadınların altın, gümüş tabak ve kaplarda yeme ve içmeleri haram kılınmıştır.
- Huzeyfe -radıyallahu anh-'ın inkârında sert davranmasının sebebi; bu kişiye defalarca altın ve gümüş kapları kullanmayı yasaklamasına rağmen kullanmayı bırakmamasıdır.
Kaynakça
صحيح البخاري (7/ 77) (5426).
صحيح مسلم (3/ 1638) (2067).
تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، عبد الله البسام (ص729).
عَنْ عُمَرَ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ لَبِسَ الحَرِيرَ فِي الدُّنْيَا لَمْ يَلْبَسْهُ فِي الآخِرَةِ».
Ömer -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre şöyle demiştir: Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Dünya'da ipek giyen ahirette giyemez.»
Muttefekun aleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Peygamber Efendimiz-sallallahu aleyhi ve sellem- dünyada ipek giyen bir erkeğin, tövbe etmemesi halinde ceza olarak ahirette onu giyemeyeceğini bildirmiştir.
Faydalar
- İpekten kastedilen saf tabii ipektir, fakat hadis suni ipeği kapsamamaktadır.
- Erkeklerin ipek giymesi haramdır.
- İpek giyme yasağı; ipek giymeyi de onu yere halı gibi sermeyi de kapsamaktadır.
- Erkeklerin elbiselerinde işleme ve kenarlarda genişliği iki ya da dört parmağı geçmeyecek şekilde ipekten olmasına izin verilmiştir.
Kaynakça
صحيح البخاري (7/ 150) (5834).
صحيح مسلم (3/ 1641) (2069).
منحة العلام في شرح بلوغ المرام، لعبد الله الفوزان (4/ 207).
عن عمر بن الخطاب رضي الله عنه أَنَّ رَسُولَ الله صلى الله عليه وسلم «نهى عن لُبُوسِ الحَرِيرِ إلا هكذا، ورَفَعَ لنا رسول الله صلى الله عليه وسلم أُصْبُعَيْهِ: السَّبَّابَةَ، والوُسْطَى».
ولمسلم «نهى رسول الله صلى الله عليه وسلم عن لُبْس ِالحَرِيرِ إلا مَوْضِعَ أُصْبُعَيْنِ، أو ثلاثٍ، أو أربعٍ».
Ömer b. Hattâb -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre, "Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- (erkeklere) ipek giymeyi yasakladı. Şu kadarı müstesna diyerek iki parmağını kaldırdı. İşaret parmağı ve orta parmak. Müslimdeki rivayette: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- ipeği (erkeklere) yasaklamıştır. İki, üç ve dört parmak kadarı olanı müstesnadır, buyrulmuştur."
Muttefekun AleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- erkeklere ipek giymeyi yasakladı. Ancak bir miktarı istisna etti. Hadiste ittifak edilen istisna kısmı iki parmaktır. Müslim'deki rivayette, üç ve dört parmak olarak da zikredilmiştir. Çok olan alınır. Dört parmak kadar ipeğin elbisede bulunmasında bir beis yoktur. Bkz: Te'sîsu'l'Ahkâm.
Kaynakça
1- صحيح البخاري، محمد بن إسماعيل البخاري الجعفي، تحقيق: محمد زهير الناصر، دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم: محمد فؤاد عبد الباقي)، الطبعة: الأولى 1422هـ.
2- صحيح مسلم، مسلم بن الحجاج القشيري النيسابوري، تحقيق محمد فؤاد عبد الباقي، دار إحياء التراث العربي، بيروت، الطبعة: 1423هـ.
3- تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، عبد الله بن عبد الرحمن البسام، تحقيق: محمد صبحي حلاق، مكتبة الصحابة، الأمارات، مكتبة التابعين، القاهرة، الطبعة: العاشرة 1426هـ.
4- تأسيس الأحكام، أحمد بن يحيى النجمي، دار علماء السلف، الطبعة: الثانية 1414هـ.
عن أبي هريرة رضي الله عنه مرفوعًا: «إِذَا لَبِسْتُم، وَإِذَا تَوَضَّأتُم، فَابْدَأُوا بَأَيَامِنُكُم».
Ebû Hureyre -radıyallahu anh-’dan merfû olarak rivayet edildiğine göre, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: «Elbise giydiğiniz ve abdest aldığınız zaman sağ tarafınız ile başlayınız.»
İbn Mâce rivayet etmiştir - Tirmizî rivayet etmiştir - Ebû Dâvûd rivayet etmiştir - Ahmed rivayet etmiştirDereceSahih Hadis
Açıklama
Ebu Hureyre -radıyallahu anh-'ın rivayet ettiği bu hadis, güzel işlerde sağ ile başlama hususuna vurgu yapmaktadır. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in şöyle dediği rivayet edilmiştir: «Elbise giydiğinizde» yani giymek istediğinizde demektir. «Abdest aldığınızda» abdest aldığınız esnada demektir. «Sağ tarafınız ile başlayınız» Solun zıddı olan sağ taraftır. Gömleği giyerken sağ kolunu, soldan önce giyer. Abdest alırken de sağ el ve ayağını solun önüne geçirir, yani önce yıkar. Sonra şunu iyi bil ki, abdest azalarında sağdan başlamanın müstehap olmadığı yerler vardır. Kulaklara mesh etmek, elleri ve yanakları yıkamak gibi. Çünkü bunlar bir seferde ve birlikte yıkanır. Kolu olmayan ve benzerleri kimselerde olduğu gibi sağı öne geçirir.
Kaynakça
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي، ط1، دار ابن الجوزي، الدمام، 1415هـ.
تطريز رياض الصالحين، للشيخ فيصل المبارك، ط1، تحقيق: عبد العزيز بن عبد الله آل حمد، دار العاصمة، الرياض، 1423هـ.
جامع الترمذي، تحقيق وتعليق: أحمد محمد شاكر وآخرون، ط2، شركة مكتبة ومطبعة مصطفى البابي الحلبي ، مصر، 1395هـ.
دليل الفالحين لطرق رياض الصالحين لمحمد علي بن محمد بن علان، ط4، اعتنى بها: خليل مأمون شيحا، دار المعرفة، بيروت، 1425هـ.
رياض الصالحين للنووي، ط1، تحقيق: ماهر ياسين الفحل، دار ابن كثير، دمشق، بيروت، 1428هـ.
رياض الصالحين، ط4، تحقيق: عصام هادي، وزارة الأوقاف والشؤون الإسلامية القطرية، دار الريان، بيروت، 1428هـ.
سنن أبي داود ،تحقيق: محمد محيي الدين عبد الحميد، المكتبة العصرية، بيروت.
سنن ابن ماجه، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي، دار إحياء الكتب العربية، فيصل عيسى البابي الحلبي.
الشرح الممتع على زاد المستقنع، لمحمد بن صالح بن محمد العثيمين، ط1، دار ابن الجوزي، 1422 - 1428هـ.
كنوز رياض الصالحين، مجموعة من الباحثين برئاسة حمد بن ناصر العمار، ط1، كنوز إشبيليا، الرياض، 1430هـ.
مسند الإمام أحمد بن حنبل، تحقيق: شعيب الأرنؤوط و عادل مرشد، وآخرون، تحت إشراف: د عبد الله بن عبد المحسن التركي، ط1، مؤسسة الرسالة، 1421هـ.
مشكاة المصابيح للتبريزي، تحقيق: محمد ناصر الدين الألباني، ط3، المكتب الإسلامي، بيروت، 1985م.
المنهاج شرح صحيح مسلم بن الحجاج، للنووي، ط2، دار إحياء التراث العربي - بيروت، 1392هـ.
شرح رياض الصالحين، للشيخ ابن عثيمين، دار الوطن للنشر، الرياض، 1426هـ.
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين، ط14، مؤسسة الرسالة، 1407هـ.
عَنْ أبي سَعيدٍ الخُدريَّ رضي الله عنه قال: قال رسولُ الله صلَّى الله عليه وسلم ِ: «إزْرَةُ المُسْلمِ إلى نصفِ السَّاق، وَلَا حَرَجَ -أو لا جُنَاحَ- فيما بينَهُ وبينَ الكعبينِ، وما كان أسفلَ منَ الكعبين فهو في النار، مَن جرَّ إزارَهُ بطرًا لم يَنْظُرِ اللهُ إليه».
Ebû Saîd el-Hudrî -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre o şöyle demiştir. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Müslümanın izârı (belden aşağı giydiği elbise) baldırın yarısına kadar olmalıdır. Elbisesini aşık kemiklerine kadar uzatmasında bir sıkıntı -bir günah- yoktur. Aşık kemiklerinden aşağıda olan kısım ise ateştedir. Kim de elbisesini kibirlenerek yerde sürürse, Allah kıyamet günü ona bakmaz.»
Ebû Dâvûd, İbn Mâce ve Ahmed rivayet etmiştirDereceSahih Hadis
Açıklama
Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- bir Müslüman erkeğin izârı (belden aşağı giydiği elbise), hakkında üç durum (hüküm) olduğunu beyan etmiştir. Birincisi: Baldırın yarısına kadar olması müstehaptır. İkincisi: Elbisenin aşık kemiklerine kadar uzatılması kerih görülmeksizin caizdir. Aşık kemeiği; bacak ve ayağın birleşim yerindeki iki belirgin kemiktir. Üçüncüsü: Elbiseyi aşık kemiklerinden aşağı doğru uzatmak haramdır, Cehennem ateşinde bu kısmın azap görmesinden korkulur. Kibir, kendini beğenme ve azgınlıktan dolayı elbise aşık kemiklerinin altına kadar uzatılırsa giyilirse Allah o kimsenin yüzüne bakmaz.
Faydalar
- Bu özellik ve tehdit sadece erkeklere mahsustur; kadınlar ise bundan muaftır. Çünkü onlara bütün vücutlarını örtmeleri emredilmiştir.
- Erkeklerin bedenin alt kısmını örten pantolon, entari ve benzeri her şeye izâr adı verilir ve ve bunlar bu hadiste zikredilen şer'î hükümlerin kapsamına dahildir.
Kaynakça
سنن أبي داود (6/ 191) (4093).
سنن ابن ماجه (4/ 583) (3573).
مسند أحمد (17/ 52) (11010).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (1/ 637).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (2/ 95).
كنوز رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (10/ 582).
المعجم الوسيط، (1/ 16).
عن علي بن أبي طالب رضي الله عنه مرفوعاً: «إذا انْتَعَل أحدكم فليبدأ باليمين، وإذا نَزَعَ فليبدأ بالشمال، ولْتَكُن اليُمنى أولَهُما تُنْعَل، وآخِرَهُما تُنْزَع».
Ali b. Ebî Talip -radıyallahu anh-'dan merfû olarak rivâyet edildiğine göre, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Biriniz ayakkabısını giyeceği zaman sağdan başlasın, çıkaracağı zaman da soldan başlasın. Sağ (ayağ)ı, giyerken ayakların ilki, çıkarırken de sonuncusu olsun.»
Muttefekun AleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Ayakkabılar giyilirken öncelikle sağ ayaktan başlanması müstehap olandır. Çıkarırken müstehap olan da bunun aksidir. O da sağ ayağa verilen değerden dolayı ayakkabıları çıkarmaya soldan başlamaktır.
Kaynakça
منحة العلام في شرح بلوغ المرام، لعبد الله الفوزان، دار ابن الجوزي. ط1، 1428هـ.
توضِيحُ الأحكَامِ مِن بُلوُغ المَرَام، للبسام. مكتَبة الأسدي، مكّة المكرّمة، الطبعة: الخامِسَة، 1423 هـ - 2003 م.
صحيح البخاري, تأليف: محمد بن إسماعيل البخاري, تحقيق: محمد زهير بن ناصر الناصر, دار طوق النجاة ترقيم محمد فؤاد عبدالباقي, ط 1422هـ.
صحيح مسلم, تأليف: مسلم بن حجاج النيسابوري, تحقيق: محمد فؤاد عبدالباقي, دار إحياء التراث العربي.
عن أبي هريرة رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «لا يمش أحدكم في نعل واحدة، لِيُنْعِلهما جميعًا، أو لِيَخْلَعْهُمَا جميعًا».
Ebû Hureyre -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: "Sizden birisi, bir tek ayakkabıyla yürümesin. (Giymek istediğinde,) ya ikisini birden giysin yada (çıkarmak istediğinde,) ikisini birden çıkarsın!
Muttefekun AleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- tek ayakkabı ile yürümeyi yasaklamıştır. Kişi ya ayakkabılarının ikisini birden giyer yada ikisini birden çıkartıp yalın ayak kalır. Bu edep, İslam dininin, hayatın çeşitli yönlerinde en ince ayrıntısına kadar açıklama yaptığının ve eksiksiz olduğunun göstergesidir.
Kaynakça
صحيح البخاري، المحقق: محمد زهير بن ناصر الناصر، الناشر: دار طوق النجاة، الطبعة: الأولى 1422هـ.
صحيح مسلم بن الحجاج، المحقق: محمد فؤاد عبد الباقي، الناشر: دار إحياء التراث العربي، بيروت.
شرح رياض الصالحين، محمد بن صالح العثيمين، الناشر: دار الوطن للنشر، الطبعة: 1426 هـ.
فتح ذي الجلال والإكرام شرح بلوغ المرام،محمد بن صالح بن محمد العثيمين، تحقيق: صبحي بن محمد رمضان، وأُم إسراء بنت عرفة، المكتبة الإسلامية، القاهرة، الطبعة الأولى، 1427هـ.
توضيح الأحكام من بلوغ المرام، عبد الله بن عبد الرحمن البسام، مكتبة الأسدي، مكة، الطبعة الخامسة، 1423.
رياض الصالحين، للنووي، الطبعة الأولى، تحقيق: ماهر ياسين الفحل، دار ابن كثير، دمشق، بيروت، 1428 هـ.
Buradaki her hadis, derece, açıklama ve fayda, HadeethEnc.com’un yayımladığı şekliyle, yeniden yayım şartlarına uygun olarak gösterilir. Derece, hükmü vereni belirtmez. Çeviriler ve açıklamalar yazarlarına aittir ve bazıları hüküm bildirir; Sabīl’in inceleyenleri bunları gözden geçirmemiştir. Asıl metin Arapça hadistir. Kaynak: HadeethEnc.com