Nerede olursan ol, Allah’a karşı gelmekten sakın! Yaptığın kötülüğün arkasından bir iyilik yap ki, bu onu yok etsin. İnsanlara karşı güzel ahlakın gereğine göre davran

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- şu üç şeyi emretmektedir: Birincisi: Allah’a karşı takvâlı olmaktır. Bu, mekân ve zaman fark etmeksizin, her durumda; gizlide ve açıkta, bollukta ve sıkıntıda farzları yerine getirmek ve haramlardan kaçınmakla gerçekleşir. İkincisi: Eğer bir günah işlersen; sonrasında namaz, sadaka, iyilik, sıla-i rahim, tövbe gibi bir iyilik yap. Çünkü bunlar günahı siler. Üçüncüsü: İnsanlara güzel ahlâkla muamele etmektir; onlara karşı güler yüzlü olmak, iyilik ve şefkat ile davranmak, iyilik yapmak ve kötülük yapmaktan kaçınmaktır.

1. Allah -Azze ve Celle-'nin kullarına olan lütfu, rahmeti, mağfireti ve bağışlaması ifade edilmiştir.
2. Bu hadis üç hakkıda ihtiva eder: Takvâ ile Allah’ın hakkı, günahlardan sonra iyilikler yapmak suretiyle nefsin hakkı ve insanlarla güzel ahlâk üzere muamele etmekle insanların hakkı.
3. Günahlardan sonra iyilikler yapmaya teşvik edilmiştir. Güzel ahlâk ise takvânın özelliklerindendir. Ancak, açıklanmasına duyulan ihtiyaç sebebiyle ayrıca zikredilmiştir.

الأربعون النووية (ص100) (ح18). سنن الترمذي (3/ 526) (1987). التحفة الربانية في شرح الأربعين حديثًا النووية، لإسماعيل الأنصاري (ص40). شرح الأربعين النووية، لابن عثيمين (ص195). فتح القوي المتين في شرح الأربعين وتتمة الخمسين، لعبد المحسن البدر (ص67).