İçeriğe geç
Açıklamalı hadisler

Ey Allah’ın Rasûlü! Kendisine en iyi davranılması gereken kimdir? diye sordu. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-: «Annen, sonra annen, daha sonra yine annen, sonra baban, sonra da sana en yakın olan akraban.» buyurdu.

عن أبي هريرة رضي الله عنه قال: جاء رجل إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم فقال: يا رسول الله، مَنْ أحقُّ الناس بِحُسن صَحَابَتِي؟ قال: «أمك» قال: ثم مَنْ ؟ قال: «أمك»، قال: ثم مَنْ؟ قال: «أمك»، قال: ثم مَنْ؟ قال: «أبوك». متفق عليه. وفي رواية: يا رسول الله، مَنْ أحقُّ بحُسْنِ الصُّحْبَةِ؟ قال: «أمك، ثم أمك، ثم أمك، ثم أباك، ثم أدْنَاك أدْنَاك».
Ebu Hureyre -radıyallahu anh- şöyle dedi: Bir adam Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-’e gelerek: Kendisine en iyi davranmam gereken kimdir? diye sordu. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-: «Annen!» buyurdu. Adam: Ondan sonra kimdir? diye sordu. «Annen!» buyurdu. Adam tekrar sordu: Ondan sonra kim gelir? diye sordu. «Annen!» buyurdu. Adam tekrar: Sonra kim gelir? diye sordu. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-: «Baban!» cevabını verdi. Muttefakun aleyhtir. Bir rivayete göre o adam: "Ey Allah’ın Rasûlü! Kendisine en iyi davranılması gereken kimdir? diye sordu. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-: «Annen, sonra annen, daha sonra yine annen, sonra baban, sonra da sana en yakın olan akraban.» buyurdu. Es-Sahabenin manası: Arkadaşlık ‘’Sonra baban’’ sözü hazfedilmiş bir fiil ile mansuptur. Yani sonra babana iyilik yapmandır. Başka bir rivayette: ‘’Sonra baban’’ bu açık bir ifadedir.
Müslim rivayet etmiştir - Muttefekun AleyhDereceSahih Hadis
Açıklama

Bu hadis anne-babanın güzel ünsiyetten hakları olduğuna, işlerinde de tam bir özen göstermek gerektiğine delildir. "Onlarla dünyada iyi geçin". Ancak annenin hakkı babanın hakkından mertebe olarak daha yukarıdadır. Babanın hakkını, annenin hakkında olduğu gibi üç kere vurgulamadan zikretmiştir. Anne baba ile birlikte çocuklarının terbiyesinde ortak olmasına rağmen derecesi üstün kılınmıştır. Öyle ki; baba malıyla ve gözetmesiyle, anne de yemesinde, içmesinde, giyiminde, yatağındaki ve tüm hizmetlerinde çocuk hizmetinde ortaktırlar. Anne çocuğu için babadan daha fazla sıkıntılara katlanmıştır. Onu dokuz ay güçlük üzere güçlük çekerek taşımıştır. Onu zorlukla doğurup, dünyaya getirmiştir. Neredeyse sıkıntıdan dolayı ölüm onu yakalayıverecekti. Ve yine onu iki yıl emzirmiştir. Onun rahatı için uykusuz kalmıştır. Vahyin konuştuğu gibi onun için çok acılar çekmiştir: (Biz insana, ana babasına iyilik etmesini tavsiye ettik. Annesi onu zahmetle taşıdı ve zahmetle doğurdu. Taşıması ile sütten kesilmesi, otuz ay sürer.) Gördüğün gibi insana, ana-babasına iyilik yapmasını tavsiye etmektedir. Annenin hakkının büyüklüğüne işaret etmek için sebeplerden sadece annenin çektiği sıkıntılardan bahsetmektedir. Anne-baba muhtaç iseler onlara yeme, içme, barınma, giyim ve yaşamaları için diğer ihtiyaçları konusunda infak etmek iyilikten ve güzel davranmak olup, onlara sahip çıkmak anlamına gelir. Eğer onlar düşük ya da orta seviyede bir hayat yaşıyorlarsa, sen de daha üst seviyede rahat bir durumda isen, onların da refah seviyesini kendi seviyene ya da daha üstüne getirerek yükselt ki, bu da onlara olan güzel bir davranışın olsun. Anne-babası hükmettiği beldeye getirildiklerinde Yusuf’un yaptığını hatırla, onları çölden getirince kendi tahtına oturtturdu. Bütün işlerde onlara sahip çıkmanın güzel davranmanın kapsamlı olarak zikredildiği Allah Teâlâ’nın buyruğu şöyledir: "Rabbin, sadece kendisine kulluk etmenizi, ana babanıza da iyi davranmanızı kesin bir şekilde emretti. Onlardan biri veya her ikisi senin yanında yaşlanırsa, kendilerine ‘’of!’’ bile deme; onları azarlama; ikisine de güzel söz söyle. Onları esirgeyerek alçak gönüllülükle üzerilerine kanat ger ve : ’’Rabbim küçüklüğümde onlar beni nasıl yetiştirmişlerse, şimdi de sen onlara (öyle) rahmet et!’’ diyerek dua et". Onları her türlü eziyetten koru/uzak tut ve diline onlara edepsizce söz söylemekten engel ol. Onlara karşı yumuşak konuş, onlara kanat ger, nefsini onlara itaat için alçalt. Dilini onlara dua ile ıslat ve kalbinin derinliklerinden ve içinden gelerek: ’’Rabbim küçüklüğümde onlar beni nasıl yetiştirmişlerse, şimdi de sen onlara (öyle) rahmet et!’’ de. Vahyin işaret ettiğiyle amel etmek ve hadisin de mantığına uyarak annene daha fazla önem göstermeyi unutma.

Kaynakça

- شرح صحيح البخارى لابن بطال - تحقيق: أبو تميم ياسر بن إبراهيم مكتبة الرشد - السعودية، الرياض الطبعة: الثانية، 1423هـ - 2003م. - الأدب النبوي لمحمد الخَوْلي، ط4، دار المعرفة - بيروت، 1423 هـ. - بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين لسليم الهلالي، ط1، دار ابن الجوزي، الدمام، 1415ه. - رياض الصالحين للنووي، ط1، تحقيق: ماهر ياسين الفحل، دار ابن كثير، دمشق، بيروت، 1428 هـ. - رياض الصالحين، تحقيق: عصام هادي، وزارة الأوقاف والشؤون الإسلامية القطرية، دار الريان، بيروت، ط4، 1428هـ. - شرح رياض الصالحين للشيخ ابن عثيمين، دار الوطن للنشر، الرياض، 1426هـ. - شرح صحيح البخارى لابن بطال، تحقيق: أبو تميم ياسر بن إبراهيم، ط2، مكتبة الرشد - السعودية، الرياض، 1423هـ. - صحيح البخاري، تحقيق: محمد زهير بن ناصر الناصر دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم: محمد فؤاد عبد الباقي)، ط1، 1422ه. - صحيح مسلم، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي، دار إحياء التراث العربي، بيروت. - نزهة المتقين شرح رياض الصالحين لمجموعة من الباحثين، ط14، مؤسسة الرسالة، 1407هـ.

Bu hadis HadeethEnc.com’da
Ana-Babaya İyilik Yapmanın Faziletleri

Buradaki her hadis, derece, açıklama ve fayda, HadeethEnc.com’un yayımladığı şekliyle, yeniden yayım şartlarına uygun olarak gösterilir. Derece, hükmü vereni belirtmez. Çeviriler ve açıklamalar yazarlarına aittir ve bazıları hüküm bildirir; Sabīl’in inceleyenleri bunları gözden geçirmemiştir. Asıl metin Arapça hadistir. Kaynak: HadeethEnc.com