Adak adamanın kefareti, yeminin kefaretiyle aynıdır

Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- ne kastedildiği belirtilmeyen ve adı konulmayan mutlak adağın (nezir) kefaretinin, yemin kefareti olduğunu açıklamıştır.

1. Adak: Dini terim olarak; yükümlülük sahibi ve kendi iradesiyle hareket eden bir kimsenin, Allah Teâlâ için kendi kendisine bir şeyi yükümlü kılmasıdır.
2. Yemin kefareti: On fakiri doyurmak veya on fakiri giydirmek yahut bir köleyi özgürlüğüne kavuşturmaktır. Bunlardan hiçbirine gücü yetmeyen kimse ise üç gün oruç tutar.
3. Kefaretin hikmeti: Müslümanın adağına saygı göstermesi, ondan dönmemesi ve adağı diline dolamamasıdır.
4. Adak türleri: 1. Mutlak Adak: "Şayet hastalığımdan kurtulursam Allah için bir adakta bulunacağım.” demek gibi, herhangi bir belirli adağı niyet etmeksizin böyle söyleyip susmaktır. Hastalıktan kurtulduğunda yemin kefareti ödemesi gerekir. 2. Tartışma ve Öfke Adağı: Bir şeyi yapmaktan sakındırmak veya bir şeyi yapmaya zorlamak amacıyla adağı bir şarta bağlamaktır. Mesela, “Seninle konuşursam bir ay oruç tutmak üzerime borç olsun.” demek gibi. Hükmü, kendisiyle konuştuğunda ya adadığı şeyi yerine getirmesi ya da yemin kefareti ödemesi arasında tercih yapabilmesidir. 3. Mubah Olan Adak: “Allah için şu elbiseyi giymek üzerime borç olsun.” demek gibi. Hükmü, elbiseyi giymek veya yemin kefareti ödemek arasında tercih yapabilmesidir. 4. Mekruh Olan Adak: “Allah için eşimi boşamak üzerime borç olsun.” demek gibi. Hükmü, adağını yerine getirmemesi ve yemin kefareti ödemesinin müstehap olmasıdır. Şayet adağını yerine getirirse kendisine kefaret gerekmez. 5. Masiyet Olan Adak: “Allah için hırsızlık yapmak üzerime borç olsun.” demek gibi. Hükmü, bu adağı yerine getirmek haramdır ve yemin kefareti gerekir. Şayet bunu yaparsa günah işlemiş olur; ancak ayrıca kefaret gerekmez. 6. İtaat Olan Adak: Allah’a yakınlaşma amacıyla “Allah için şu kadar namaz kılmak üzerime borç olsun.” demek gibi. Eğer adağını hastanın iyileşmesi gibi bir şarta bağlarsa, şart gerçekleştiğinde adağını yerine getirmesi gerekir. Adağını herhangi bir şarta bağlamamışsa, mutlak olarak yerine getirmesi gerekir.

صحيح مسلم (3/ 1265) (1645). فتح ذي الجلال والإكرام شرح بلوغ المرام، لابن عثيمين (6/ 128). توضيح الأحكام من بلوغ المرام، لعبد الله البسام (7/ 135). منحة العلام شرح بلوغ المرام، لعبد الله الفوزان (5/ 98). سبل السلام، لمحمد الصنعاني (2/ 558).