عَنِ البَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ رضي الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «المُسْلِمُ إِذَا سُئِلَ فِي القَبْرِ: يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ»، فَذَلِكَ قَوْلُهُ: {يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الآخِرَةِ} [إبراهيم: 27].
از بَراء بن عازِب ـ رضی الله عنه ـ روایت است که رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «المُسْلِمُ إِذَا سُئِلَ فِي القَبْرِ: يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ»: «وقتی مسلمان در قبر سوال می‌شود، گواهی می‌دهد که معبود به حقی جز الله نیست و محمد فرستادهٔ الله است». و این همان کلام حق تعالی است که می‌فرماید: {يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الآخِرَةِ} [إبراهيم: ۲۷] (الله کسانی را که ایمان آورده‌اند با سخن ثابت در زندگی دنیا و در آخرت استوار می‌گرداند).
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارنددرجهصحیح است
شرح
مؤمن در قبرش سوال می‌شود و دو فرشتهٔ موکل یعنی منکر و نکیر از او سوال می‌پرسند. نام این دو فرشته در چند روایت آمده است. پس او شهادت می‌دهد که معبود به حقی جز الله نیست و محمد فرستادهٔ الله است (شهادتین را بر زبان می‌آورد). پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند که این همان قول ثابت (سخن استوار) است که الله تعالی دربارهٔ آن می‌فرماید: {يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الآخِرَةِ} [إبراهيم: ۲۷] (الله کسانی را که ایمان آورده‌اند با سخن ثابت در زندگی دنیا و در آخرت استوار می‌گرداند).
فواید
- پرسش قبر، حق است.
- فضل و محبت الله بر بندگان مؤمنش در زندگی دنیا و آخرت که آنان را در گفتن سخن ثابت استوار می‌سازد.
- فضیلت گواهی توحید و مردن بر آن.
- الله متعال مومن را در دنیا با ثبات و پایداری بر ایمان و طی کردن مسیر مستقیم و راه راست استوار و ثابت‌قدم می‌دارد و به هنگام مرگ با مردن بر توحید و در قبر به هنگام سوال کردن دو فرشته.
مرجع
صحيح البخاري (6/ 80) (4699). صحيح مسلم (4/ 2201) (2871). بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (1/ 498). نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (1/ 386).