منش پيامبر صلى الله عليه و سلم در ازدواج و معاشرت با همسرانش

عبدالله بن عمر ـ رضی الله عنهما ـ بیان نموده که از جمله نمازهای نفلی که از پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ به یاد دارد، ده رکعت است که سنت‌های رواتب نامیده شدند: دو رکعت قبل از ظهر و دو رکعت بعد از آن؛ و دو رکعت پس از مغرب در خانه‌اش؛ و دو رکعت بعد از عشاء در خانه‌اش؛ و دو رکعت قبل از فجر؛ و این ده رکعتِ کامل است. اما پس از نماز جمعه، دو رکعت ادا می‌کردند.

1. مستحب بودن این رواتب و مواظبت بر آنها.
2. مشروعیت ادای سنت‌ها در خانه.

صحيح البخاري (2/ 58-59) (1180، 1181). صحيح مسلم (2/ 601) (882). تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، للبسام (ص112).

پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ درحالی نزد زینب بنت جحش ـ رضی الله عنها ـ می‌رود که می‌ترسد و بیم دارد و در همین حال می‌گويد: «لا اله الا الله» و این اعلان و انتظار امری ناپسند بود كه رخ خواهد داد و نجاتی از آن نیست مگر با پناه بردن به الله. سپس رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ می‌فرماید: وای بر عرب از شری که وقوعش نزدیک است. امروز از سد یاجوج و ماجوج به مانند این باز شده است. و با انگشت شست و انگشت کناری‌اش حلقه‌ای ايجاد نمود. و این همان سدی است که ذوالقرنین ساخته است. پس زینب ـ رضی الله عنها ـ گفت: چگونه درحالی‌که مؤمنان نیکوکار در بین ما هستند، خداوند هلاکت و نابودی را سهم ما می‌کند؟ پس پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: زمانی که ناپاکی‌های مثل فسق و فجور و گناهان و زنا و مصرف مسکرات و دیگر نافرمانی‌ها زیاد شود، هلاکت و نابودی همه را دربرمی‌گیرد.

1. ترس دل مؤمن را از یاد الله غافل نمی‌کند، زیرا با یاد الله دل‌ها آرام می‌گیرند.
2. تشویق به محکوم نمودن و ابراز انزجار از گناهان و جلوگیری از وقوع آنها.
3. هلاکت عمومی به سبب زیاد شدن گناهان و انتشار آنها و محکوم نکردن‌ و بی‌تفاوتی نسبت به آنها رخ می‌دهد، حتی اگر صالحان زیاد باشند.
4. مصیبت‌ها گریبان همه را می‌گیرد، هم نیکوکاران و هم فاسدان را؛ اما در قیامت بر اساس نیت خودشان برانگیخته می‌شوند.
5. در اینکه پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ می‌فرماید: «وای بر عرب از شری که نزدیک است» از این جهت به صورت مشخص از عرب نام برده شده که بیشترین مسلمانان آن زمان را تشکیل می‌دادند.

صحيح البخاري (4/ 138) (3346). صحيح مسلم (4/ 2208) (2880). بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (1/ 280). كنوز رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (4/ 54). شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (2/ 437). نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (1/ 212).

ام المؤمنین عایشه ـ رضی الله عنها ـ از برخی حالات خصوصی‌شان با رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ خبر می‌دهد، از جمله آنکه: ایشان همراه با رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ از یک ظرف آب غسل جنابت می‌کردند و همراه هم از آن آب برمی‌داشتند. و هرگاه پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ قصد مباشرت با ایشان در حال حیض داشت، امر می‌کرد که بدن خود را از ناف تا زانو بپوشاند و سپس با کمتر از جماع، با ایشان مباشرت می‌کرد. و ایشان ـ صلی الله علیه وسلم ـ در مسجد به اعتکاف می‌نشست و سرش را به سوی عایشه که در خانه‌اش بود می‌برد و ایشان درحالی‌که حیض بود، سر پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ را می‌شست.

1. جایز بودن غسل مرد و زن از یک ظرف.
2. جایز بودن مباشرت با زنِ حیض در غیر شرمگاه و اینکه بدن او پاک است.
3. مستحب بودن پوشیدن ازار (پوشاندن مابین ناف و زانو) در هنگام مباشرت.
4. اتخاذ اسبابی که مانع از وقوع در حرام می‌شود.
5. ممنوعیت ماندن زن حایض در مسجد.
6. مباح بودن تماس زن حایض با چیزهای خیس یا خشک، از جمله شستن مو و شانه زدن آن.
7. معاشرت نیکوی پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ با خانواده‌اش.

صحيح البخاري (1/ 67) (299 - 301). صحيح مسلم (1/ 244) (297)، (1/ 255) (319). الإلمام بشرح عمدة الأحكام، لإسماعيل الأنصاري (1/ 66). تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، للبسام (ص79). تنبيه الأفهام شرح عمدة الأحكام، لابن عثيمين (1/ 76).