نماز را بین خود و بنده‌ام به دو نیم کرده‌ام و برای بنده‌ام هر آن چیزی است که بخواهد

پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ خبر داده است که الله تعالی در حدیث قدسی می‌فرماید: سورهٔ فاتحه در نماز را بین خود و بنده‌ام دو نیم کرده‌ام، نصف آن برای من و نصف آن برای او. نصف اول آن حمد و ثنا و بزرگداشت الله است که برای آن بهترین پاداش را به بنده‌ام می‌دهم. و نصف دوم آن تضرع و دعاست و دعایش را استجابت می‌کنم و آنچه خواسته را به او عطا می‌کنم. پس چون نمازگزار بگوید: {الحمد لله رب العالمین} (ستایش مخصوص الله پروردگار جهانیان است)، الله می‌فرماید: بنده‌ام مرا حمد و ستایش گفت؛ و چون بگوید: {الرحمن الرحیم} (آن رحمت‌گستر مهربان)، الله می‌فرماید: بنده‌ام مرا ثنا گفت و مرا ستود و به رحمتی که بر همهٔ خلق گسترده‌ام اعتراف کرد؛ و چون بگوید: {مالك یوم الدین} (مالک روز جزاست)، الله می‌فرماید: بنده‌ام مرا تمجید کرد و آن شرف وسیع است. پس چون بگوید: {إياك نعبد وإياك نستعین}، الله متعال می‌فرماید: این میان من و بنده‌ام است. نصف اول از این آیه برای الله است یعنی: {إیاك نعبد} که به معنای اعتراف به الوهیت برای الله است و استجابت او با عبادت است و با این بخش، نیمهٔ مخصوص الله به پایان می‌رسد. و نیمهٔ دوم آیه برای بنده است یعنی: {إیاك نستعین} که درخواست یاری از الله و وعدهٔ یاری اوست. پس چون بگوید: {إهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ، صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلا الضَّالِّينَ} الله می‌فرماید: این تضرع و دعایی است از سوی بنده‌ام و بنده‌ام آنچه بخواهد را خواهد داشت و دعایش را اجابت کردم.

1. بزرگی شان و منزلت سورهٔ فاتحه که الله تعالی آن را «نماز» نامیده است.
2. بیان عنایت الله تعالی به بنده‌اش چنانکه او را به سبب حمد و ثنا و تمجیدش ستوده و وعده داده که آنچه را بخواهد به او عطا خواهد کرد.
3. این سورهٔ گرانقدر شامل حمد و ستایش الله و یاد آخرت و دعا به درگاه خداوند و اخلاص در عبادت برای او و درخواست هدایت به راه راست و هشدار نسبت به راه‌های باطل می‌باشد.
4. چنانچه نمازگزار این حدیث را به هنگام خواندن سوره فاتحه به یاد داشته باشد، باعث افزایش خشوع در نماز می‌شود.

صحيح مسلم (1/ 296) (395)، إكمال المعلم (2/275)، المفهم لما أشكل من تلخيص كتاب مسلم (2/ 27)، شرح النووي على مسلم (4/103)، البحر المحيط الثجاج في شرح صحيح الإمام مسلم بن الحجاج (9/ 232) (9/ 253).