پیامبر صلی الله علیه وسلم بیان کرد که خون مسلمان حرام است، مگر اینکه یکی از سه کار را انجام دهد: اول: کسی که مرتکب عمل زشت زنا شود، درحالیکه با عقد صحیح ازدواج کرده است؛ پس کشتن او با سنگسار حلال میشود. دوم: کسی که انسانی بیگناه را عمداً و به ناحق بکشد، با وجود شرایط (قصاص)، کشته میشود. سوم: کسی که از جماعت مسلمانان خارج شود؛ یا با ترک کامل دین اسلام از طریق ارتداد، یا با جدا شدن بدون ارتداد از طریق ترک بخشی از آن، مانند اهل بغی (شورشگران)، راهزنان و جنگجویان از خوارج و غیر ایشان.
- حرام بودن انجام این سه خصلت، و اینکه هر کس یکی از آنها را انجام دهد مستحق مجازات قتل میشود: یا به دلیل کفر، که همان برگشتن از اسلام (ارتداد) است، و یا به عنوان حد، که آن دو عبارتند از: شخص همسردار زناکار و قاتل عمد.
- واجب بودن حفظ آبرو و پاکی آن.
- واجب بودن احترام به مسلمان، و اینکه خون او محفوظ (و محترم) است.
- تشویق به همراهی با جماعت مسلمانان و جدا نشدن از آنها.
- نیکوییِ آموزش پیامبر صلی الله علیه وسلم، زیرا سخن ایشان گاهی بهصورت تقسیمبندی شده میآید؛ چرا که تقسیمبندی، مسائل را محدود و جمعبندی میکند و حفظ آن سریعتر است.
- خداوند حدود را برای بازداشتن جنایتکاران و برای حمایت و پیشگیری جامعه از جرایم، تشریع کرده است.
- اجرای این حدود از اختیارات حاکم است.
- دلایل قتل بیش از سه مورد است، اما از این سه مورد خارج نیست. ابن عربی مالکی گفته است: و به هیچ وجه از این سه مورد خارج نمیشود، زیرا هر کس جادو کند یا به پیامبر خدا دشنام دهد، کافر شده و در زمرهٔ «ترککننده دینش» قرار میگیرد.
صحيح البخاري (9/ 5) (6878). صحيح مسلم (3/ 1302) (1676). التحفة الربانية في شرح الأربعين حديثًا النووية، لإسماعيل الأنصاري (ص32). شرح الأربعين النووية، لابن عثيمين (ص165). تاج العروس من جواهر القاموس، للزبيدي (2/ 115).