«تا پايان مدت عده در خانه ات بمان». فُرَيْعَة می گوید: پس چهارماه و ده روز در خانه ام ماندم.
عن الفُرَيْعَةَ بنت مالك بن سنان، وهي أخت أبي سعيد الخدري رضي الله عنهما أنها جاءت إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم تسأله أن ترجع إلى أهلها في بني خُدْرَةَ، فإن زوجها خرج في طلب أَعْبُدٍ له أَبَقُوا، حتى إذا كانوا بِطَرَفِ الْقَدُومِ لحقهم فقتلوه، فسألت رسول الله صلى الله عليه وسلم : أن أرجع إلى أهلي، فإني لم يتركني في مسكن يملكه، ولا نفقة؟ قالت: فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : «نعم»، قالت: فخرجت حتى إذا كنت في الحُجْرَةِ، أو في المسجد، دعاني، أو أمر بي، فَدُعِيتُ له، فقال: «كيف قلت؟»، فرددت عليه القصة التي ذكرت من شأن زوجي، قالت: فقال: «امْكُثِي في بيتك حتى يبلغ الكتاب أَجَلَهُ»، قالت: فاعتددت فيه أربعة أشهرٍ وعشرًا، قالت: فلما كان عثمان بن عفان أرسل إِلَيَّ فسألني عن ذلك، فأخبرته فَاتَّبَعَهُ، وقضى به.
از فُرَيْعَة دختر مالک بن سنان که خواهر ابوسعید خدری رضی الله عنهما می باشد، روایت است که وی نزد رسول الله صلی الله علیه وسلم آمده و از ایشان سوال می کند: آیا نزد خانواده اش در بنی خُدْرَه بازگردد، چون شوهرش در جستجوی بردگان فراری اش خارج شده بود و بردگان در طرف القَدوم او را کشتند؛ و از رسول الله صلی الله علیه وسلم سوال می کند نزد خانواده ام باز گردم چون شوهرم خانه و نفقه ای از خودش به جای نگذاشته است؟ وی می گوید: رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «بله، نزد خانواده ات باز گرد». فُرَيْعَة در ادامه می گوید: پس قصد خارج شدن نمودم و هنوز در خانه ی رسول الله صلی الله علیه وسلم یا در مسجد بودم که ایشان مرا صدا زد یا کسی را به دنبال من فرستاد و فرمود: «كَيْفَ قُلْتِ؟»: «چه گفتی؟». بنابراین اتفاقی که برای من و شوهرم رخ داده بود، ذکر نمودم که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «امْكُثِي فِي بَيْتِكِ حَتَّى يَبْلُغَ الْكِتَابُ أَجَلَهُ»: «تا پايان مدت عده در خانه ات بمان». فُرَيْعَة می گوید: پس چهارماه و ده روز در خانه ام ماندم. عثمان بن عفان در زمان خلافت خود به دنبال من فرستاد و در این مورد از من سوال کرد و من پاسخش را دادم که بر مبنای آن قضاوت نمود.
به روایت ابن ماجه - به روایت ترمذی - به روایت نسائی - به روایت ابوداوود - به روایت احمد - به روایت دارمیدرجهصحیح است
شرح
در این حدیث آمده که شوهر فُرَيْعة رضی الله عنها فوت می کند و می خواهد عده ی خود را در خانه ای جز خانه ای سپری کند که با شوهرش در آن زندگی می کرده است؛ پس رسول الله صلی الله علیه وسلم به وی خبر می دهد که الله متعال بر وی فرض نموده عده اش را در خانه ی خودش بگذراند تا مدتش به پایان برسد.
این حدیث اصلی در این مساله است که چون شوهر زنی فوت شود، این زن باید عده اش را در خانه ای سپری کند که در حال فوت شوهرش در آن ساکن بوده است. و برای این زن حلال نیست که از آن منتقل شود تا اینکه مدت عده به پایان برسد. و در صورت حامله بودن، مدت عده ای که باید بگذراند تا وضع حمل می باشد و در غیر این صورت مدت آن چهار ماه و ده روز است.
مرجع
- فتح ذي الجلال والاكرام بشرح بلوغ المرام، للشيخ ابن عثيمين، المكتبة الإسلامية - الطبعة الأولى 1427 - 2006م
- توضِيحُ الأحكَامِ مِن بُلوُغ المَرَام، للبسام، مكتَبة الأسدي، مكّة المكرّمة. الطبعة: الخامِسَة، 1423 هـ - 2003 م
- بلوغ المرام من أدلة الأحكام، لابن حجر، دار القبس للنشر والتوزيع، الرياض - المملكة العربية السعودية، الطبعة: الأولى، 1435 هـ - 2014 م
- سنن ابن ماجه، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي. الناشر: دار إحياء الكتب العربية - فيصل عيسى البابي الحلبي
- سنن أبي داود، المحقق: محمد محيي الدين عبد الحميد، الناشر: المكتبة العصرية، صيدا - بيروت.
- سنن الترمذي، تحقيق بشار عواد، دار الغرب الإسلامي – بيروت، 1998 م
- مسند أحمد، تحقيق شعيب الأرنؤوط. الناشر : مؤسسة الرسالة الطبعة: الأولى، 1421 هـ - 2001 م
- سنن النسائي، مكتب المطبوعات الإسلامية - حلب، الطبعة الثانية، 1406
- منحة العلام في شرح بلوغ المرام، لعبد الله الفوزان، دار ابن الجوزي. ط1 1428ه
- سنن الدارمي، دار الكتاب العربي، بيروت، الطبعة الأولى، 1407 ه
- التعليقات الحسان على صحيح ابن حبان، للشيخ الألباني، دار با وزير للنشر والتوزيع، جدة - المملكة العربية السعودية. الطبعة: الأولى، 1424 هـ - 2003 م
- موطأ الإمام مالك، المحقق: بشار عواد معروف - محمود خليل، الناشر: مؤسسة الرسالة. سنة النشر: 1412 هـ
- شرح مصابيح السنة للإمام البغوي، لابن الملك. الناشر: إدارة الثقافة الإسلامية، الطبعة: الأولى، 1433 هـ - 2012 م
- حاشية السندي على سنن النسائي (مطبوع مع السنن)، لنور الدين السندي، الناشر: مكتب المطبوعات الإسلامية - حلب، الطبعة: الثانية، 1406 - 1986.
هر حدیث، درجه، شرح و فایده در اینجا دقیقاً همان‌گونه که HadeethEnc.com منتشر می‌کند، بر پایهٔ شرایط بازنشر آن، نشان داده شده است. درجه نام کسی را که حکم داده است نمی‌آورد. ترجمه‌ها و شرح‌ها از نویسندگان خودِ آن است و برخی احکامی را بیان می‌کنند؛ بازبینان سبیل آن‌ها را بررسی نکرده‌اند. حدیث عربی، متن اصلی است. منبع: HadeethEnc.com