Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- Mümin kimseyi acele etmeye, pek çok salih amelleri yapmak imkânsız hale gelmeden önce yapmaya ve onları engelleyen, onlardan alıkoyan fitnelerin ve şüphelerin gelmesinden önce dikkatini toplamaya teşvik etmektedir. O, zor dönem; gecenin karanlığı kadar karanlık olan, hakikatin batılla karıştığı, insanların bunları birbirinden ayırmasının zor olduğu ve şiddeti nedeniyle insanın kafasının karıştığı, öyle ki Mümin olarak sabahladığı, kâfir olarak akşamladığı, Mümin olarak akşamladığı kâfir olarak sabahladığı, geçici dünya zevkleriyle dinini terk ettiği bir dönemdir.
- Engeller ortaya çıkmadan, sımsıkı bir şekilde dine sarılmak ve salih ameller işlemeye başlamak gerekir.
- Ahir zamanda yoldan çıkaran fitnelerin art arda geldiğine ve bir fitnenin ortadan kalkmasıyla onu başka bir fitnenin takip edeceğine işaret edilmiştir.
- Bir kimsenin dini zayıf olup, para veya başka şeyler karşılığında dininden vazgeçmesi, onun sapmasına, dini terk etmesine, fitnelere sürüklenmesine sebep olur.
- Hadislerde salih amellerin fitnelerden kurtuluşa vesile olduğuna dair deliller vardır.
- İki çeşit fitne vardır: Şüpheler fitnesi ve bunun ilacı/çaresi ilimdir, şehvetler fitnesi ve bunların ilacı/çaresi iman ve sabırdır.
- Hadiste, ameli az olanın fitneden daha çabuk etkileneceğine; ameli çok olanın ise amelleriyle yetinmemesi ve aldanmaması, daha fazla amel yapması gerektiğine işaret edilmektedir.
صحيح مسلم (1/ 110) (118). بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (1/ 169). شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (2/ 16). نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (1/ 122).