عن أبي سعيد الخدري أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: «لا تكتبوا عني، ومَن كتب عني غيرَ القرآن فَلْيَمْحُه، وحدِّثوا عنِّي ولا حَرَج، ومَن كذب عليَّ -قال همام: أحسِبه قال: مُتعمِّدًا- فَلْيَتَبوَّأ مَقْعَدَه مِن النار».
Ebû Said el-Hudrî'den rivayet edildiğine göre, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: "Benden (Kur'an dışında bir şey) yazmayın. Kim, Kur'an'dan başka bir şey yazmış ise, onu imha etsin. Benden rivayet etmenizde bir sakınca yoktur. Kim benim adıma yalan söylerse, cehennemdeki yerine hazırlansın!
Müslim rivayet etmiştirDereceSahih Hadis
Açıklama
Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- ashabının kendisinden birşeyler yazmasını yasaklamıştır. Kim, Kur'an'dan başka bir şey yazmış ise, onu imha etsin. Sonra kendisinden rivayet etmelerine izin vermiştir. Bunda onlar için bir günah yoktur. Ancak Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-'den doğru olanı araştırıp aktarma şartı vardır. Kim kasıtlı olarak onun adına yalan söylerse cezasının cehennem ateşi olacağını söyleyerek ashabını bundan kasındırmıştır. Hadislerin yazılmasının yasaklanması nesh edilmiştir. Çünkü Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- İslam'ın ilk yıllarında bunu yasaklamıştır. Çünkü hadisler çoğalıyor ve ondan bazılarının ezberlenmesi kaçıyordu. Bu yüzden yazılmasına izin verdi. Çünkü Ebû Şâh denilen sahabi Rasûlullah'tan verdiği hutbeyi yazmasını isteyince, Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- hutbesinde şöyle buyurmuştur: “Bunları Ebû Şâh için yazın”.Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-'den rivayet edildiğine göre Abdullah b. Amr'a yazması için izin vermiştir. Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- ümmetine tebliğ etmeyi emretmiştir. Eğer yazılmazsa ilim gider. Şöyle denilmiştir: Bu yasak Kur'an ile hadisin aynı sayfaya yazılıp karışmaması içindir. Okuyan kimse Kur'an mı hadis mi olduğunu karıştırabilir. Kura'ın nazil olduğu vakitle başkasıyla karışmasından korkulduğu için o zamanla sınırlı olduğu da söylenmiştir. Daha sonra buna izin verilmiştir. Birinci ihtimal olan nesh edilmiş olması doğruya daha yakındır.
Kaynakça
- صحيح مسلم، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي، نشر: دار إحياء التراث العربي - بيروت.
- مختار الصحاح، لزين الدين أبو عبد الله محمد بن أبي بكر بن عبد القادر الحنفي الرازي، تحقيق: يوسف الشيخ محمد، نشر: المكتبة العصرية - الدار النموذجية، بيروت – صيدا، لطبعة: الخامسة، 1420هـ - 1999م.
- النهاية في غريب الحديث والأثر، لابن الأثير، نشر: المكتبة العلمية - بيروت، 1399هـ - 1979م، تحقيق: طاهر أحمد الزاوى - محمود محمد الطناحي.
- إكمال المعلم بفوائد مسلم لعياض بن موسى بن عياض بن عمرون اليحصبي السبتي، المحقق: الدكتور يحيى إسماعيل، الناشر: دار الوفاء للطباعة والنشر والتوزيع، مصر، الطبعة: الأولى، 1419 هـ - 1998 م.
- شرح سنن النسائي المسمى «ذخيرة العقبى في شرح المجتبى»، المؤلف: محمد بن علي بن آدم الإثيوبي الوَلَّوِي، الناشر: دار المعراج الدولية للنشر - دار آل بروم للنشر والتوزيع, الطبعة الأولى, 1416- 1424.
- كشف المشكل من حديث الصحيحين، لجمال الدين أبي الفرج عبد الرحمن بن علي بن محمد الجوزي، المحقق: علي حسين البواب، الناشر: دار الوطن - الرياض.
Ebû Hureyre'den rivayet edildiğine göre; Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Ahir zamanda ne kendinizin ne de babalarınızın işitmediği şeyleri anlatan kimseler gelecektir. Onlardan uzak durun ve onları da kendinizden uzak tutun.»
Müslim rivayet etmiştirDereceSahih Hadis
Açıklama
Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- ahir zamanda yalan uyduracak, kendilerinden önce kimsenin söylemediğini söyleyecek, yalan ve uydurma hadis rivayet edecek kişilerin çıkacağını haber vermiştir. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- onlardan uzak durup onlarla oturmamayı ve onların sözünü dinlememeyi emretmiştir. Yoksa bu uydurma sözler insanların zihnine yerleşir de, biz de bundan kurtulamayız.
Faydalar
Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'in ümmetinin başına gelecekleri haber vermesi ve bunların anlattığı gibi çıkması peygamberlik alametlerinden birisidir.
İslam dini ve Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in adına yalan uyduran kimselerden uzak durmak ve sözlerine itibar etmemek gerekir.
Hadislerin sahihliği ve ispatı teyit edilmedikçe kabul edilip yayılması yasaklanmıştır.
Kaynakça
صحيح مسلم (1/ 12) (6)، قرة عين المحتاج في شرح مقدمة صحيح مسلم بن الحجاج (2/ 8).
عن عبدِ الله بن عمرو رضي الله عنهما قال: كنتُ أكتبُ كلَّ شيءٍ أسمعُه من رسولِ الله صلَّى الله عليه وسلم أُريدُ حفْظَه، فنهتْني قريشٌ، وقالوا: أتكْتبُ كلَّ شيءٍ تَسمَعُه من رسول الله صلَّى الله عليه وسلم، ورسولُ الله صلَّى الله عليه وسلم بَشَرٌ يتكلَّمُ في الغضَبِ والرِّضا؟ فأمسَكتُ عن الكتاب، فذكرتُ ذلك لرسول الله صلَّى الله عليه وسلم، فأومأ بإصبَعِه إلى فيه، فقال: «اكتُبْ، فوالذي نفسي بيدِه، ما يَخرُجُ منه إلا حقٌّ».
Abdullah b. Amr -radıyallahu anhuma-'dan rivayet edildiğine göre o şöyle demiştir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den duyduğum, ezberlemek istediğim her şeyi yazıyordum. Kureyş bana yazmamı yasakladı ve şöyle dedi: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den her duyduğun şeyi yazıyorsun musun?! Halbuki o da bir beşerdir, sakin ve öfkeli anında konuşur. Ben de yazmayı bıraktım. Sonra bunu Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'e anlattım: Parmağı ile ağzını işaret ederek şöyle buyurdu: «Yaz, nefsim elinde olan Allah'a yemin olsun ki, bu ağızdan hak olandan başkası çıkmaz.»
Ebû Dâvûd rivayet etmiştirDereceSahih Hadis
Açıklama
Abdullah b. Amr -radıyallahu anhuma- şöyle demiştir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den duyduğum her şeyi yazıyordum ki, yazdıklarımı kolay ezberleyeyim. Kureyşli bazı kimseler bunu yapmamı bana yasakladı. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- bir beşerdir, sakin ve öfkeli anında konuşur ve hata edebilir dediler. Bunu duyunca ben de yazmayı bıraktım.
Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-'e onların dediği şeyi haber verdiğimde, parmağı ile ağzını işaret ederek şöyle dedi: Yaz, nefsim elinde olan Allah'a yemin olsun ki, her durumda kızgın olduğumda da sakin olduğumda da ağzımdan sadece hak söz çıkar.
Allah Teâlâ, peygamberi hakkında şöyle buyurmuştur: {O kendi hevasından konuşmaz. Ancak kendisine vahyedileni söyler.} [Necm Suresi: 3-4].
Faydalar
Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- ister sakin olsun, ister öfkeli olsun, Allah -Azze ve Celle-'den tebliğ ettiği şeylerde masumdur.
Sahabeler -radıyallahu anhum- sünneti ezberleme ve aktarma hususunda hırslı oldukları aktarılmıştır.
Bir şeyi vurgulamak gibi yemin etmeyi gerektirmeyen şeyler hakkında yemin etmek caizdir.
İlmin korunmasındaki en büyük sebeplerden birisi de yazılmasıdır.
Kaynakça
سنن أبي داود (5/ 489) (3646)، شرح سنن أبي داود للعباد (412/ 21).
Buradaki her hadis, derece, açıklama ve fayda, HadeethEnc.com’un yayımladığı şekliyle, yeniden yayım şartlarına uygun olarak gösterilir. Derece, hükmü vereni belirtmez. Çeviriler ve açıklamalar yazarlarına aittir ve bazıları hüküm bildirir; Sabīl’in inceleyenleri bunları gözden geçirmemiştir. Asıl metin Arapça hadistir. Kaynak: HadeethEnc.com