عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رضي الله عنهما أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ: ««إذَا أَكَلَ أَحَدُكُمْ طَعَامًا فَلا يَمْسَحْ يَدَهُ حَتَّى يَلْعَقَهَا، أَوْ يُلْعِقَهَا».
İbn Abbâs -radıyallahu anhuma-'dan rivayet edildiğine göre Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Sizden birisi yemek yediği zaman elini yalamadıkça veya yalatmadıkça onu silmesin.»
Muttefekun AleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- yemek yiyen kimsenin elini yalamadan ya da yalatmadan yıkamamasını ve silmemesini emretmiştir. Çünkü o kimse, bereketin yemeğin neresinde olduğunu bilemez. Bundan dolayı Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- parmakların yalanmasını emretmiştir. Belki de yemekteki bereket parmakta kalanlardadır.
Kaynakça
صحيح البخاري، تحقيق: محمد زهير بن ناصر الناصر، ط1، دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم: محمد فؤاد عبد الباقي)، 1422هـ.
صحيح مسلم، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي، دار إحياء التراث العربي، بيروت، 1423هـ.
الإلمام بشرح عمدة الأحكام، لإسماعيل الأنصاري، ط1، دار الفكر، دمشق، 1381هـ.
تأسس الأحكام للنجمي، ط2، دار علماء السلف، 1414هـ.
عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم، لعبد الغني المقدسي، دراسة وتحقيق: محمود الأرناؤوط، مراجعة وتقديم: عبد القادر الأرناؤوط، ط2، دار الثقافة العربية، دمشق، بيروت، مؤسسة قرطبة، 1408هـ.
تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، للبسام، حققه وعلق عليه وخرج أحاديثه وصنع فهارسه: محمد صبحي بن حسن حلاق، ط10، مكتبة الصحابة، الإمارات - مكتبة التابعين، القاهرة، 1426هـ.
عن عائشة رضي الله عنها: «أَنَّ رسول الله صلى الله عليه وسلم سُئِل عن الْبِتْعِ؟ فقال: كل شَرَابٍ أَسْكَر فهو حَرَامٌ».
Âişe -radıyallahu anhâ-'dan rivayet edildiğine göre:Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'e, bal şerbetinden yapılan içkinin hükmü soruldu. Bunun üzerine Rasûlullah : Sarhoşluk verici her içki haramdır'' buyurdu.
Muttefekun AleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-e, bal şerbetinden yapılan içkinin hükmü soruldu.Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- genel kapsamlı bir cevap verdi.Bundan istifade edilen şey şudur manası ve hakikati bir ise isimlerin farklı olmasına bakılmaz.Sarhoşluk veren her içki ne çeşitten elde edilirse edilsin haramdır.O hadis Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in az söz ile çok manayı ifade eden edebî vecizelerindendir.Rabbinden gelenleri güzel bir şekilde açıkladı.Bunun için peygamberliği müddetince insanlığı dünya ve ahirette mutlu edecek ilim ile geldi.
Kaynakça
- صحيح البخاري، تحقيق: محمد زهير بن ناصر الناصر، ط1، دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم: محمد فؤاد عبد الباقي)، 1422ه.
- صحيح مسلم، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي، دار إحياء التراث العربي، بيروت، 1423 هـ
- عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم لعبد الغني المقدسي، دراسة وتحقيق: محمود الأرناؤوط، مراجعة وتقديم: عبد القادر الأرناؤوط، ط2، دار الثقافة العربية، دمشق ، بيروت، مؤسسة قرطبة، 1408 هـ
- تأسيس الأحكام للنجمي، ط2، دار علماء السلف، 1414هـ.
- الإلمام بشرح عمدة الأحكام لإسماعيل الأنصاري، ط1، دار الفكر، دمشق، 1381ه
- تيسير العلام شرح عمدة الأحكام للبسام، حققه وعلق عليه وخرج أحاديثه وصنع فهارسه: محمد صبحي بن حسن حلاق، ط10، مكتبة الصحابة، الإمارات - مكتبة التابعين، القاهرة، 1426 هـ.
عن عَبْدُ الله بن عمر رضي الله عنهما أن عمر قال -على منبر رسول الله- صلى الله عليه وسلم : "أما بعد، أيها الناس، إنه نزل تحريم الخمر وهي من خمسة: مِنَ العنب، والتمر، والعسل، والحنطة، والشعير. والخمر: مَا خَامَرَ العَقْلَ. ثَلاثٌ وَدِدْتُ أَنَّ رَسُولَ الله صلى الله عليه وسلم كَانَ عَهِدَ إلَيْنَا فِيهَا عَهْداً نَنْتَهِي إلَيْهِ: الجَدُّ، والكَلالَةُ، وأَبْوَابٌ مِنَ الرِّبَا".
Abdullah b. Ömer -radıyallahu anuma- dedi ki: Ömer -radıyallahu anh-, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-’in minberinde şu açıklamayı yaptı: "Ey insanlar! İçkinin haram olduğu hükmü inmiştir. Bilesiniz ki bu içki beş şeyden; üzümden, hurmadan, baldan, buğdaydan ve arpadan yapılmaktadır. (Oysa) hamr (içki), aklı örten şeydir. Üç şey vardır ki, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- bu üç şey hakkında üzerinde karar kılacağımız bir açıklama yapmadan bizden ayrılıp (öbür âleme) gitmemesini ne kadar isterdim. Dedenin mirası, kelâle (çocuğu ve babası olmayıp ölen kişinin mirası) ve ribâ bölümünden bazısı.
Muttefekun AleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Ömer -radıyallahu anh- Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in mescidindeki minberinde bu hutbeyi vermiştir. Bu hutbesinde içkinin aklı örten şey olduğunu, sadece üzümden değil, aynı zamanda hurma, bal, buğday ve arpadan elde edilen sarhoş edici içkiler de olduğunu açıklamıştır. Bu hutbesinde Ömer -radıyallahu anh- üç mesele hakkında sorun yaşadıklarını, bu üç meselenin Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve selem- hayatta iken açıklanmasının gerçekleşmesini ve ona sorup çözmeyi temenni etmiştir. Bunlar dedenin mirası, (kelâle) çocuğu ve babası olmayıp ölen kişinin mirası ve faiz ile alakalı bazı meselelerdir. Allah'a hamd olsun bu üç meseledeki hüküm bilinmektedir. Burada kastedilen Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- bu meseleleri açıklamadan vefat ettiği değildir. Risaleti tamamlamış, emaneti yerine getirmiş ve Allah Teâlâ'dan bu meselelerden daha gizli ve daha önemi az olan meseleleri aktarmıştır. Ancak Ömer -radıyallahu anh- içtihada gerek kalmadan bu konuda apaçık delil olmasını istemiştir.
Kaynakça
صحيح البخاري، محمد بن إسماعيل البخاري الجعفي، تحقيق: محمد زهير الناصر، دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم: محمد فؤاد عبد الباقي)، الطبعة: الأولى 1422هـ.
صحيح مسلم، مسلم بن الحجاج القشيري النيسابوري، تحقيق محمد فؤاد عبد الباقي، دار إحياء التراث العربي، بيروت، الطبعة: 1423هـ.
تأسيس الأحكام، أحمد بن يحيى النجمي، دار علماء السلف، الطبعة: الثانية 1414هـ.
تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، عبد الله بن عبد الرحمن البسام، تحقيق: محمد صبحي حلاق، مكتبة الصحابة، الإمارات، مكتبة التابعين، القاهرة، الطبعة: العاشرة 1426هـ.
عمدة الأحكام من كلام خير الأنام -صلى الله عليه وسلم- لعبد الغني المقدسي، دراسة وتحقيق: محمود الأرناؤوط، مراجعة وتقديم: عبد القادر الأرناؤوط، دار الثقافة العربية، دمشق، بيروت، مؤسسة قرطبة، الطبعة: الثانية 1408هـ.
المعجم الوسيط، مجمع اللغة العربية بالقاهرة، (إبراهيم مصطفى، أحمد الزيات، حامد عبد القادر، محمد النجار)، الناشر: دار الدعوة.
عَنْ أَبِي قَتَادَةَ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا يُمْسِكَنَّ أَحَدُكُمْ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِ وَهُوَ يَبُولُ، وَلَا يَتَمَسَّحْ مِنَ الْخَلَاءِ بِيَمِينِهِ، وَلَا يَتَنَفَّسْ فِي الْإِنَاءِ».
Ebû Katâde -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre, dedi ki: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Biriniz idrarını yaparken zekerini (erkeklik organını) sağ eliyle tutmasın, sağ eliyle istinca etmesin ve (bir şey içerken) kabın içine solumasın.»
Muttefekun aleyhDereceSahih Hadis
Açıklama
Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- bazı adap kurallarını şöyle açıklamıştır: Erkeğin idrar yaparken sağ eliyle penisini tutmasını, sağ eliyle penis veya makattaki pisliği izale etmesini yasaklamıştır. Çünkü sağ el güzel işler için kullanılır. Ayrıca bir insanın bir şeyler içerken içtiği kabın içine solumasını da yasaklamıştır.
Faydalar
- İslam'ın ahlak ve temizlikteki üstünlüğünü anlatmaktadır.
- Pis şeylerden kaçınmak gerekmektedir. Eğer bir insan mecbur kalırsa sol eliyle yapar (taharetlenir).
- Sağ elin sol el üzerindeki üstünlüğü beyan edilmiştir.
- İslam hukukunun mükemmelliği ve öğretilerinin kapsamlılığı ifade edilmiştir.
Kaynakça
صحيح البخاري (1/ 42) (154).
صحيح مسلم (1/ 225) (267).
تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، للبسام (ص41).
تنبيه الأفهام شرح عمدة الأحكام، لابن عثيمين (1/ 45).
عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ رضي الله عنه: أَنَّ رَجُلًا أَكَلَ عِنْدَ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشِمَالِهِ، فَقَالَ: «كُلْ بِيَمِينِكَ»، قَالَ: لَا أَسْتَطِيعُ، قَالَ: «لَا اسْتَطَعْتَ»، مَا مَنَعَهُ إِلَّا الْكِبْرُ، قَالَ: فَمَا رَفَعَهَا إِلَى فِيهِ.
Seleme b. Ekva' -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre şöyle demiştir: Bir adam, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in yanında sol eliyle yemek yedi. Allah Rasûlü -sallallahu aleyhi ve sellem- adama: «Sağ elinle ye!» diye buyurdu. Adam: "Yiyemiyorum/Yapamıyorum!" diye cevap verdi. Bunun üzerine de Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-: «Yiyemez/yapamaz ol!» dedi ve «Onu böyle demeye kibri sevk etti!» diye buyurdu. Bundan sonra (o adam) elini ağzına (bir daha) kaldıramadı.
Müslim rivayet etmiştirDereceSahih Hadis
Açıklama
Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- sol eliyle yemek yiyen bir adam gördü, ona sağ eliyle yemesini emretti. Bu adam kibirli davranıp yalan söyleyerek yapamadığını söyledi. Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- de sağ eliyle bir daha yiyememesi için o kişiye beddua etti. Yüce Allah, peygamberinin duasına icabet etti ve bu adamın sağ eli felç oldu. Bundan sonra sağ elini yeme içmede bir daha kullanamadı.
Faydalar
- Sağ elle yemek yemek vacip, sol elle yemek yemek haramdır.
- Kibirlenerek dini hükümleri uygulamayan kimse cezalandırılmayı hak eder.
- Yüce Allah, Peygamberi Muhammed -sallallahu aleyhi ve sellem-'in duasına icabet ederek ona değer vermiştir.
- Her durumda hatta yemek esnasında bile iyiliği emredip kötülüğü yasaklamak dinen meşru kılınmıştır.
Kaynakça
صحيح مسلم (3/ 1599) (2021).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (1/ 239).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (1/ 183).
كنوز رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (3/ 396).
عَنْ حُذَيْفَةَ رَضيَ اللهُ عنه قَالَ: كُنَّا إِذَا حَضَرْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَعَامًا لَمْ نَضَعْ أَيْدِيَنَا حَتَّى يَبْدَأَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَضَعَ يَدَهُ، وَإِنَّا حَضَرْنَا مَعَهُ مَرَّةً طَعَامًا، فَجَاءَتْ جَارِيَةٌ كَأَنَّهَا تُدْفَعُ، فَذَهَبَتْ لِتَضَعَ يَدَهَا فِي الطَّعَامِ، فَأَخَذَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهَا، ثُمَّ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ كَأَنَّمَا يُدْفَعُ فَأَخَذَ بِيَدِهِ، فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ الشَّيْطَانَ يَسْتَحِلُّ الطَّعَامَ أَنْ لَا يُذْكَرَ اسْمُ اللهِ عَلَيْهِ، وَإِنَّهُ جَاءَ بِهَذِهِ الْجَارِيَةِ لِيَسْتَحِلَّ بِهَا فَأَخَذْتُ بِيَدِهَا، فَجَاءَ بِهَذَا الْأَعْرَابِيِّ لِيَسْتَحِلَّ بِهِ فَأَخَذْتُ بِيَدِهِ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، إِنَّ يَدَهُ فِي يَدِي مَعَ يَدِهَا».
Huzeyfe -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre şöyle demiştir: "Biz, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- ile birlikte bir yemeğe oturduğumuzda, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- yemeğe başlamadan ve elini yemeğe uzatmadan biz ellerimizi yemeğe uzatmazdık.
Bir gün yine onunla birlikte bir yemekte bulunuyorduk. Derken, sanki birisi onu itiyormuş gibi aceleyle gelen bir genç kız, elini yemeğe uzatmak istedi. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- hemen onun elini tuttu.
Ardından yine sanki birisi onu itiyormuş gibi aceleyle gelen bir bedevî geldi ve elini yemeğe uzatmak istedi. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- onun da elini tuttu. Sonra şöyle buyurdu: «Şüphesiz Şeytan, üzerine Allah'ın adı anılmayan yemeği kendisine helâl kılmaya çalışır. Bu genç kızı da o yemeği kendisine helâl kılmak için getirdi; ben onun elini tuttum. Ardından bu bedevîyi de aynı maksatla getirdi; ben onun da elini tuttum. Nefsim elinde olan Allah'a yemin ederim ki, Şeytanın eli, bu ikisinin eliyle birlikte benim elimin içindeydi.»
Müslim rivayet etmiştirDereceSahih Hadis
Açıklama
Huzeyfe -radıyallahu anh- şöyle aktarmaktadır: "Biz, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- ile birlikte bir yemekte bulunduğumuz zaman, o yemeğe başlamadan ve elini uzatmadan biz de ellerimizi yemeğe uzatmazdık.
Bir defasında yine onunla birlikte bir yemekte bulunuyorduk. Derken, çok hızlı geldiğinden sanki birisi onu itiyormuş gibi görünen genç bir kız geldi ve elini yemeğe uzatmak istedi. Bunun üzerine Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- onun elini tuttu.
Ardından, yine sanki birisi tarafından itiliyormuş gibi aceleyle gelen bir bedevî geldi. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-, yemeğe dokunmasına fırsat vermeden onun da elini tuttu.
Sonra Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: Şüphesiz Şeytan, bir kimse yemeğe Allah'ın adını anmadan başladığında o yemeğe ortak olup ondan yeme imkânı bulur. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle demiştir: Bu genç kızı da o yemeği kendisine helâl kılmak için getirdi; ben onun elini tuttum. Sonra bu bedevîyi de aynı maksatla getirdi; ben onun elini de tuttum. Nefsim elinde olan Allah'a yemin ederim ki, Şeytanın eli, o kızın eliyle birlikte benim elimin içindeydi. Daha sonra Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Allah'ın adını anarak (besmele çekerek) yemeğe başladı.
Faydalar
- Sahabelerin Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'e duydukları saygı ve ona karşı gösterdikleri üstün edep ve nezaketi ortaya koymaktadır.
- Yemek yeme adabının kurallarından biri de, küçüklerin büyük ve fazilet sahibi kişilerin yemeye başlayana kadar beklemeleridir.
- Şeytan, bazı gaflet içindeki kimseleri kendi hoşuna giden davranışlara yönlendirerek amaçlarına ulaşmaya çalışır. Bu hadiste anlatılan olay da bunun örneklerinden biridir.
- İmam Nevevî -rahimehullah- şöyle demiştir: Âlimler şöyle demişlerdir: Besmeleyi, başkalarının da işitip hatırlaması ve ona dikkat kesilmesi için açıktan söylemek müstehaptır.
- Yemek yemek isteyen bir kimsenin besmele çektiği duyulmamışsa, besmele çekinceye kadar elini nazikçe tutup yemeğe başlamasına engel olmak uygun bir davranıştır.
- Haram ve yanlış olan bir işi bilen kimsenin ona engel olması farzdır. Gücü yeten kimsenin ise münkeri eliyle değiştirmesi dinen emredilmiştir.
- Bu hadis, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in peygamberliğini gösteren delillerden (mucizelerden) biridir. Çünkü Allah Teâlâ, bu olayda meydana gelenleri kendisine bildirmiştir.
- Şeytan, Müminlerin yemeğine ancak yemeğe başlarken Allah'ın adı anılmadığı takdirde ortak olabilir.
- İnsanlara, İslâm'ın yemek ve içmekle ilgili edep kurallarını öğretmek müstehaptır.
- Dinleyicinin zihninde sözü pekiştirmek ve önemini vurgulamak için gerektiğinde yemin etmek müstehaptır.
- Nevevî -rahimehullah- şöyle demiştir: Su, süt, bal şerbeti, çorba, ilaç ve diğer bütün içecekleri içerken besmele çekmek de, yemek yerken besmele çekmek gibidir.
- İmam Nevevî -rahimehullah- şöyle demiştir: Bir kimse yemeğin başında besmeleyi; kasten, unutarak, bilmeyerek, zorlandığı için veya başka bir mazeret sebebiyle söylememiş olursa, yemek esnasında besmele çekme imkânı bulduğunda besmele çekmesi müstehaptır ve şöyle demesi tavsiye edilir: 'Bismillâhi evvelehu ve âhirehu (Başında da sonunda da Allah'ın adıyla).' Çünkü Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Sizden biri yemek yiyeceği zaman Allah'ın adını ansın (besmele çeksin). Eğer yemeğin başında Allah'ın adını anmayı unutursa, "Bismillâhi evvelehu ve âhirehu (Başında da sonunda da Allah'ın adıyla)" desin.» Ebû Dâvûd ve Tirmizî rivayet etmiştir.
Kaynakça
صحيح مسلم (3/ 1597) (2017).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (2/ 51).
شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (4/ 192).
كنوز رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (10/ 202).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (1/ 600).
عن عائشة رضي الله عنها كان رسولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم يَأْكُلُ طَعَامًا في سِتَّةٍ مِنْ أَصْحَابِهِ، فَجَاءَ أَعْرَابِيٌّ، فَأَكَلَهُ بِلُقْمَتَيْنِ، فقال رسولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم : «أَمَا إِنَّهُ لَوْ سَمَّى لَكَفَاكُمْ».
Aişe -radıyallahu anhâ anlatıyor: "Allah Rasûlü -sallallahu aleyhi ve sellem- bir defasında ashâbından altı kişi ile birlikte yemek yiyordu. Bir bedevî gelerek yemeği iki lokmada yiyip bitirdi. Bunun üzerine Allah Rasûlü -sallallahu aleyhi ve sellem-: «Eğer bu kimse bismillah deseydi yemek hepinize yeterdi.» diye buyurdu.
İbn Mâce rivayet etmiştir - Tirmizî rivayet etmiştir - Ahmed rivayet etmiştirDereceSahih Hadis
Açıklama
Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- bir defasında ashâbından altı kişi ile birlikte yemek yiyordu. Bir bedevî gelerek yemeğin geri kalan kısmını iki lokmada yiyip bitirdi. Bunun üzerine Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-: «Eğer bu kimse bismillah deseydi yemek hepinize yeterdi.» diye buyurdu. Ancak bu adam yemeğe başlamadan önce besmele çekmediği için yemeğin geri kalan kısmını iki lokmada bitiriverdi ve doymadı. Bu hadis yemekten önce besmele çekilmez ise bereketin kalkacağına dair bir delildir.
Kaynakça
- سنن الترمذي لمحمد بن عيسى الترمذي، تحقيق وتعليق: أحمد محمد شاكر ومحمد فؤاد عبد الباقي وإبراهيم عطوة عوض -شركة مكتبة ومطبعة مصطفى البابي الحلبي، مصر الطبعة: الثانية، 1395 هـ - 1975 م
- سنن ابن ماجه لابن ماجه أبو عبد الله محمد بن يزيد القزويني، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي- دار إحياء الكتب العربية - فيصل عيسى البابي الحلبي.
- مسند الإمام أحمد بن حنبل المحقق: شعيب الأرنؤوط - عادل مرشد، وآخرون إشراف: د عبد الله بن عبد المحسن التركي مؤسسة الرسالة الطبعة: الأولى، 1421 هـ - 2001 م.
- شرح رياض الصالحين؛ للشيخ محمد بن صالح العثيمين، مدار الوطن، الرياض، 1426هـ.
- نزهة المتقين بشرح رياض الصالحين، تأليف مصطفى سعيد الخن-مصطفى البغا-محي الدين مستو-علي الشربجي-محمد أمين لطفي-مؤسسة الرسالة-بيروت –لبنان-الطبعة الرابعة عشرة 1407.
- بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين لسليم بن عيد الهلالي دار ابن الجوزي، الطبعة الأولى 1418.
- دليل الفالحين لطرق رياض الصالحين -المؤلف: محمد علي بن محمد بن علان الصديقي-اعتنى بها: خليل مأمون شيحا-دار المعرفة للطباعة والنشر والتوزيع، بيروت – لبنان-الطبعة: الرابعة، 1425 هـ - 2004 م.
-المعجم الوسيط-المؤلف: مجمع اللغة العربية بالقاهرة- (إبراهيم مصطفى / أحمد الزيات / حامد عبد القادر / محمد النجار)-الناشر: دار الدعوة.
- مختصر الشمائل المحمدية- محمد بن عيسى الترمذي، الناشر: المكتبة الإسلامية - عمان – الأردن- اختصره وحققه محمد ناصر الدين الألباني.
عَنْ وَحْشِيِّ بْنِ حَرْبٍ رَضيَ اللهُ عنه: أَنَّهُمْ قَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّا نَأْكُلُ وَلَا نَشْبَعُ، قَالَ: «فَلَعَلَّكُمْ تَأْكُلُونَ مُتَفَرِّقِينَ؟» قَالُوا: نَعَمْ. قَالَ: «فَاجْتَمِعُوا عَلَى طَعَامِكُمْ، وَاذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِ، يُبَارَكْ لَكُمْ فِيهِ».
Vahşî b. Harb -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre: Sahâbîler: "Ey Allah'ın Rasûlü! Biz yemek yiyoruz ama doymuyoruz." dediler. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-"Herhâlde yemeği ayrı ayrı yiyorsunuz?" diye buyurdu. Onlar: "Evet." dediler. Bunun üzerine Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: "Yemeğinizi birlikte yiyin ve üzerine Allah'ın adını (besmeleyi) anın. Böyle yaparsanız yemeğinize bereket verilir."
Ebû Dâvûd, İbn Mâce ve Ahmed rivayet etmiştirDereceHasen hadis
Açıklama
Sahâbeden bazıları Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-'e şöyle dediler: “Biz yemek yiyoruz; fakat bir türlü doymuyoruz.”
Bunun üzerine Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- onlara şöyle buyurdu: «Herhâlde yemeği ayrı ayrı yiyorsunuz; herkes tek başına mı yemek yiyor?» Sahâbeler: Evet, dediler. Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: «“Öyleyse bir araya gelerek, ayrı ayrı değil birlikte yiyin. Yemeğe başlarken ‘Bismillah’ diyerek Allah'ın adını anın. Böyle yaparsanız yemeğinize bereket verilir ve doyarsınız.»
Faydalar
- Yemek için bir araya gelmek ve yemeğe başlarken besmele çekmek, yemeğe bereket verilmesine ve o yemekten doyulmasına vesile olur.
- Ayrılık ve dağınıklık bütünüyle şerdir; birlik ve beraberlik ise bütünüyle hayırdır.
- Yemek yerken bir araya gelmeye ve yemeğe besmele ile başlamaya teşvik vardır.
- Sindî -rahimehullah- şöyle demiştir: Bir araya gelmekle rızıklara bereket iner. Allah Teâlâ'nın adını anmakla (besmele çekmekle) ise Şeytan'ın yemeğe ortak olması ve ona ulaşması engellenmiş olur.
Kaynakça
سنن أبي داود (5/ 588) (3764).
سنن ابن ماجه (4/ 418) (3286).
مسند أحمد (25/ 485) (16078).
شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (4/ 217).
نزهة المتقين بشرح رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (1/ 607).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (2/ 59).
Buradaki her hadis, derece, açıklama ve fayda, HadeethEnc.com’un yayımladığı şekliyle, yeniden yayım şartlarına uygun olarak gösterilir. Derece, hükmü vereni belirtmez. Çeviriler ve açıklamalar yazarlarına aittir ve bazıları hüküm bildirir; Sabīl’in inceleyenleri bunları gözden geçirmemiştir. Asıl metin Arapça hadistir. Kaynak: HadeethEnc.com