İçeriğe geç
Açıklamalı hadisler

Müslümanın Müslüman üzerinde altı hakkı vardır.» ''Ya Rasûlallah! Bunlar nelerdir?'' diye sorulunca şöyle buyurdu: «Onunla karşılaştığında ona selam ver, seni davet ettiğinde davetine icabet et, senden nasihat istediğinde ona nasihat et, hapşırıp Allah'a hamdettiğinde ona ''Yarhamukallah/Allah sana rahmet etsin'' de, hastalandığında onu ziyaret et, öldüğünde cenazesine katıl

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «حَقُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ سِتٌّ» قِيلَ: مَا هُنَّ يَا رَسُولَ اللهِ؟، قَالَ: «إِذَا لَقِيتَهُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ، وَإِذَا دَعَاكَ فَأَجِبْهُ، وَإِذَا اسْتَنْصَحَكَ فَانْصَحْ لَهُ، وَإِذَا عَطَسَ فَحَمِدَ اللهَ فَسَمِّتْهُ، وَإِذَا مَرِضَ فَعُدْهُ وَإِذَا مَاتَ فَاتَّبِعْهُ».
Ebû Hureyre -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Müslümanın Müslüman üzerinde altı hakkı vardır.» ''Ya Rasûlallah! Bunlar nelerdir?'' diye sorulunca şöyle buyurdu: «Onunla karşılaştığında ona selam ver, seni davet ettiğinde davetine icabet et, senden nasihat istediğinde ona nasihat et, hapşırıp Allah'a hamdettiğinde ona ''Yarhamukallah/Allah sana rahmet etsin'' de, hastalandığında onu ziyaret et, öldüğünde cenazesine katıl.»
Müslim rivayet etmiştirDereceSahih Hadis
Açıklama

Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-, Müslümanın Müslüman kardeşi üzerindeki altı hakkı olduğunu bildirmiştir: Birincisi: Karşılaştığı zaman ona 'Es-selâmu aleykum' diyerek selam verir, o da 'Ve aleykumu's-selâm' diyerek selama karşılık verir. İkincisi: Onu bir düğün yemeğine veya başka bir şeye davet ettiğinde davetine icabet eder. Üçüncüsü: Müslüman kardeşin senden öğüt ve görüş istediğinde ona samimiyetle nasihat etmendir. Bu konuda ona hoş görünmek için gerçeği gizleyip onu kandırma. Dördüncüsü: Eğer hapşırır ve “Elhamdulillah” derse, ona “Yerhamukallah/Allah sana rahmet etsin” der. O da buna “Yehdîkumullah ve yuslihu bâlekum/Allah sana hidayet etsin ve işlerini düzeltsin” diye karşılık verir. Beşincisi: Hasta olduğu zaman onu ziyaret eder. Altıncısı: Öldüğünde cenaze namazını kılar ve defnedilinceye kadar cenazesini takip eder.

Faydalar
  1. Şevkânî -rahimehullah- şöyle demiştir: Hadiste geçen ‘Müslümanın hakkı’ ifadesinden maksat, terk edilmemesi gereken bir haktır. Bu hakkın yerine getirilmesinin bir kısmı vacip, bir kısmı ise vacip derecesine yakın kuvvette olan ve terk edilmesi uygun olmayan müekked sünnetlerdir.
  2. Selamın alınması, kendisine selâm verilen kişi tek başınaysa farz-ı ayndır. Eğer selam verilenler bir topluluk ise, içlerinden birinin selâmı alması diğerleri adına yeterlidir. Selama başlamak ise asıl itibarıyla sünnettir.
  3. Hasta ziyareti, hastanın Müslüman kardeşleri üzerindeki haklarından biridir. Çünkü bu, hastanın gönlüne mutluluk ve ferahlık verir. Hasta ziyareti farz-ı kifâyedir.
  4. Davette günah içeren bir husus bulunmadığı sürece davete icabet etmek gerekir. Eğer davet düğün yemeğine (velîme) ise, cumhura göre şer‘î bir mazeret bulunmadıkça buna icabet etmek vaciptir. Ancak düğün yemeği dışındaki davetlere icabet etmenin hükmü konusunda cumhur, bunun müstehap olduğu görüşündedir.
  5. Hapşıranın Allah'a hamt ettiğini duyan kişinin, ona "Yerhamukallah/Allah sana rahmet etsin" demesi vaciptir.
  6. Şeriatın mükemmelliği ve toplum fertleri arasındaki toplumsal bağları, iman kardeşliğini ve sevgi bağlarını güçlendirmeye verdiği önem ifade edilmiştir.
  7. Hadiste geçen “(فَسَمِّتْهُ) lafzı bazı nüshalarda ‘فَشَمِّتْهُ’ şeklinde geçmektedir. Buradaki kelime, noktasız sîn (س) veya noktalı şîn (ش) ile okunur ve hayır ile bereket duasında bulunmak anlamına gelir. ‘Teşmît (التشميت)’in anlamı hakkında şöyle denilmiştir: ‘Allah seni başkalarının musibetine sevinmekten (şemâtetten) uzak tutsun ve düşmanının senin yüzünden sevinmesine sebep olacak şeylerden seni korusun.’ ‘Tesmît (التسميت)’ ise: ‘Allah seni doğru yola ve düzgün hâl üzere olmaya iletsin’ anlamındadır.
Kaynakça

صحيح مسلم (4/ 1705) (2162). منحة العلام في شرح بلوغ المرام، لعبد الله الفوزان (10/ 7). توضيح الأحكام من بلوغ المرام، للبسام (3/ 128). بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (1/ 327).

Bu hadis HadeethEnc.com’da
Velâ ve Berâ'ya Dair Hükümler

Buradaki her hadis, derece, açıklama ve fayda, HadeethEnc.com’un yayımladığı şekliyle, yeniden yayım şartlarına uygun olarak gösterilir. Derece, hükmü vereni belirtmez. Çeviriler ve açıklamalar yazarlarına aittir ve bazıları hüküm bildirir; Sabīl’in inceleyenleri bunları gözden geçirmemiştir. Asıl metin Arapça hadistir. Kaynak: HadeethEnc.com