Al-Alaq
سورة العلقBu, Celâleddîn el-Mahallî ile Celâleddîn es-Süyûtî’nin Tefsîr-i Celâleyn’inin Arapça metnidir; OpenITI külliyatında bulunduğu hâliyle, Hamburg Üniversitesi’nin COBHUNI projesinin altafsir.com’dan aldığı nüshadan: yalnızca âyetlerin tefsiri, mukaddimeler, neşir bilgisi ve sayfa numaraları olmadan. Kimse bunu basılı bir kitapla veya bir yazmayla karşılaştırmadı ve hiçbir âlim gözden geçirmedi. Her bölüm, yorumladığı âyetlerin yanında durur; bu âyetler Tanzil’in Kur’ân metnidir, orada olduğu gibi gösterilir. Her bölümün altında Feras Hamza’nın İngilizce çevirisi yer alır; Tarteel’in Quranic Universal Library’sindeki nüshada bulunduğu hâliyle; bu nüshayı da kimse basılı kitapla karşılaştırmadı.
Metin kaynağı:OpenITICC BY-NC-SA 4.0altafsir.com2026-10-21 tarihinde alındıİngilizce çeviri: Feras Hamza, Tafsir al-Jalalayn (Fons Vitae, 2008); Royal Aal al-Bayt Institute for Islamic Thought’un altafsir.com’da yayımladığı hâliyle, Tarteel’in Quranic Universal Library nüshasından. altafsir.comQUL
ٱقْرَأْ بِٱسْمِ رَبِّكَ ٱلَّذِى خَلَقَ 1
{ اقرأ } أوجد القراءة مبتدئا { باسم ربك الذى خلق } الخلائق.
Recite, bring recitation into existence, beginning with: In the Name of your Lord Who created, all creatures;
خَلَقَ ٱلْإِنسَـٰنَ مِنْ عَلَقٍ 2
{ خلق الإنسن } الجنس { من علق } جمع علقة وهي القطعة اليسيرة من الدم الغليظ.
created man (al-insān: the generic) from a blood-clot (‘alaq is the plural of ‘alaqa, which is a small quantity of congealing blood).
ٱقْرَأْ وَرَبُّكَ ٱلْأَكْرَمُ 3
{ اقرأ } تأكيد للأول { وربك الأكرم } الذي لا يوازيه كريم حال من ضمير اقرأ.
Recite: (reiterating the first one) and your Lord is the Most Generous, having no counterpart in terms of His generosity (wa-rabbuka’l-akram is a circumstantial qualifier referring to the subject [of the verb] iqra’, ‘recite’),
ٱلَّذِى عَلَّمَ بِٱلْقَلَمِ 4
{ الذى علم } الخط { بالقلم } وأول من خط به إدريس عليه السلام.
Who taught, [the art of] script, by the pen — the first to write with it was [the prophet] Enoch (Idrīs), peace be upon him —
عَلَّمَ ٱلْإِنسَـٰنَ مَا لَمْ يَعْلَمْ 5
{ علم الإنسن } الجنس { ما لم يعلم } قبل تعليمه من الهدى والكتابة والصناعة وغيرها.
taught man (al-insān: the generic) what he did not know, before he was taught, in the way of guidance, [the art of] writing, crafts and so on.
كَلَّآ إِنَّ ٱلْإِنسَـٰنَ لَيَطْغَىٰٓ 6
{ كلا } حقا { إن الإنسن ليطغى }.
Nay, but verily man is [wont to be] rebellious,
أَن رَّءَاهُ ٱسْتَغْنَىٰٓ 7
{ أن رءاه } أي نفسه { استغنى } بالمال. نزل في أبي جهل و «رأى» علمية و «استغنى» مفعول ثان و «أن رآه» مفعول له.
when he sees it, that is to say, his own soul, to be self-sufficient, in terms of wealth — this was revealed regarding Abū Jahl (ra’ā, ‘sees’, means [to see] mentally; istaghnā, ‘self-sufficient’, is the second direct object; an ra’āhu, ‘when he sees it’, is an object denoting reason).
إِنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ ٱلرُّجْعَىٰٓ 8
{ إن إلى ربك } يا إنسان { الرجعى } أي الرجوع تخويف له فيجازى الطاغي بما يستحقه.
Surely to your Lord, O man, is the return — [meant as] a threat for him — and so He will requite the rebellious one with what he deserves.
أَرَءَيْتَ ٱلَّذِى يَنْهَىٰ 9
{ أرءيت } في مواضعها الثلاثة للتعجب { الذى ينهى } هو أبو جهل.
Have you seen (a-ra’ayta in all three instances [here and below] is an exclamation of wonder) him, namely, Abū Jahl, who forbids
عَبْدًا إِذَا صَلَّىٰٓ 10
{ عبدا } هو النبي صلى الله عليه وسلم { إذا صلى }.
a servant, namely, Muhammad (s), when he prays?
أَرَءَيْتَ إِن كَانَ عَلَى ٱلْهُدَىٰٓ 11
{ أرءيت إن كان } أي المنهي { على الهدى }.
Have you considered what if he, the one forbidden, should be upon [a path of] guidance,
أَوْ أَمَرَ بِٱلتَّقْوَىٰٓ 12
{ أو } للتقسيم { أمر بالتقوى }.
or (aw is for division) be bidding [others] to fear of God?