At-Tawba

إِنَّمَا ٱلصَّدَقَـٰتُ لِلْفُقَرَآءِ وَٱلْمَسَـٰكِينِ وَٱلْعَـٰمِلِينَ عَلَيْهَا وَٱلْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِى ٱلرِّقَابِ وَٱلْغَـٰرِمِينَ وَفِى سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱبْنِ ٱلسَّبِيلِ ۖ فَرِيضَةً مِّنَ ٱللَّهِ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ 60

Kisha Yeye Mtukufu akabainisha jinsi ya kugawanya sadaka za wajibu, kwa hivyo akasema:

{60} Yeye Mtukufu anasema: "Hakika sadaka;" yaani, zaka za wajibu, kwa ushahidi kwamba sadaka isiyokuwa ya wajibu ni ya kila mtu, wala siyo ya mtu yeyote maalumu bila ya wengine. [Yaani,] "hakika Sadaka" ni za hawa waliotajwa tu, bila ya wengineo. Kwa sababu alizifungia kwa hao tu, nao ni wa aina nane: Ya kwanza na ya pili ni fukara na maskini. Nao katika pahali hapa ni makundi mawili tofauti. Fukara ni mwenye haja zaidi ya maskini. Kwa sababu mwenyezi Mungu alianza nao, na wala haianzwi isipokuwa na kilicho muhimu zaidi, kisha kilicho muhimu. Na fukara alifasiriwa kuwa ni yule ambaye hapati kitu au anapata baadhi ya kinachoweza kumtosha lakini chini ya nusu yake. Naye masikini ni yule anayepata nusu yake au zaidi, lakini hapati cha kumtosheleza kikamilifu. Kwa sababu, ikiwa angekipata, basi angekuwa tajiri. Basi wanapewa katika zaka kile cha kuwaondolea ufukara wao na umasikini wao. Ya tatu ni wale wanaozitumikia zaka. Nao ni kila mwenye kazi na shughuli kuhusiana nayo, kama vile mlinzi wake, na mkusanyaji wake kutoka kwa wenyewe, au mchungaji, au mbebaji wake, au mwandishi au mfano wao. Kwa hivyo wanapewa kwa sababu ya kazi zao. Nayo ni malipo ya kazi wanazozifanyia. Na ya nne ni wa kutiwa nguvu nyoyo zao. Naye wenye kutiwa nguvu nyoyo zao bwana anayetiiwa katika kaumu yake miongoni mwa wale wanaotarajiwa kusilimu, au unahofiwa uovu wake au anatarajiwa kwa kupewa kwake kuipa imani yake nguvu au kusilimu kwa mwenzake, au kuichukua kutoka kwa yule asiyeitoa, kwa hivyo anapewa chenye kuleta uwiano na masilahi. Tano ni katika kukomboa watumwa. Nao ni wale walioandikiana na mabwana kujinunua wenyewe, nao wanajitahidi kutafuta kitakachowakomboa; kwa hivyo, wanasaidiwa juu ya hilo kutoka katika Zaka. Na pia kukomboa watumwa Waislamu ambao wamezuiliwa na makafiri kunaingia katika hili, bali ndilo linalofaa zaidi. Na inaingia katika hili kwamba inaruhusiwa kwayo kuwaacha huru watumwa ambao hawakuandikana na mabwana wao kujikomboa, kwa sababu ya kuingia kwake katika kauli yake: "Na katika kukomboa watumwa." Sita: Wadaiwa wa aina mbili: Mojawapo: Wadaiwa wa kusuluhisha mabishano, ambapo panapotokea shari na ugomvi baina ya makundi mawili ya watu, basi mtu huyo anasuluhisha ili kuwasuluhisha kwa fedha anayompa mmoja wa watu wao au wote, na anatengewa sehemu ya zaka; ili iwe kazi zaidi kwake na nguvu zaidi kwa uamuzi wake, hivyo angepewa kitu hata kama alikuwa tajiri. Ya pili: Mwenye kujilipa faini kisha akawa shoto; Anapewa kitakachomlipa deni lake. Na ya saba: Mwenye kupigana kwa ajili ya Mwenyezi Mungu, hao ni wapiganaji wa kujitolea wasio na mamlaka, wametolewa kutoka katika zaka itakayowasaidia katika vita vyao, kama bei ya silaha au mnyama, au gharama ya nafsi yake na familia yake. Ili aweze kujishughulisha na jihadi na kuutuliza moyo wake, na mafaqihi wengi wakasema: Ikiwa mtu mwenye uwezo wa kupata pesa anajishughulisha kutafuta elimu; anapewa kutoka zakat kwa sababu elimu inajumuishwa katika jihadi kwa ajili ya Mungu. Pia wakasema: inajuzu kumpa masikini kwa ajili ya Hijja yake ya faradhi. Na kuna mtazamo. Wa nane: Ibn al-Sabil, ambaye ni mgeni ambaye amekwama katika nchi isiyokuwa nchi yake, basi anapewa zaka ya kumpeleka katika nchi yake. Haya ni makundi nane ambayo zakat inalipwa peke yake. "Wajibu utokao kwa Mwenyezi Mungu." Akaiweka na akaiweka kwa elimu yake na hekima yake, "Na Mwenyezi Mungu ni Mjuzi, Mwenye hekima." Jueni kwamba makundi haya manane yanatokana na mambo mawili: Moja wapo: yule anayetolewa kwa ajili ya haja na manufaa yake; Kama vile fukara, masikini, na kadhalika. Ya pili: Hutolewa kwa mwenye kuhitaji na kuunufaisha Uislamu. Kwa hivyo, Mwenyezi Mungu akawajibisha sehemu hii katika mali ya matajiri ili kukidhi mahitaji ya faragha na ya umma ya Uislamu na Waislamu.Ikiwa matajiri walitoa zaka juu ya mali zao kwa mujibu wa sheria ya Sharia; Hakutakuwa na Mwislamu yeyote masikini aliyeachwa nyuma, na angepata pesa za kutosha kujaza mipaka, ambayo makafiri wangepigana nayo, na ambayo maslahi yote ya kidini yangepatikana.