عن أبي ثَعْلبة الخُشني رضي الله عنه قال: «أَتَيْتُ رسول الله صلى الله عليه وسلم فقلت: يا رسول الله، إنا بأرض قوم أهل كتاب، أَفَنَأْكُلُ في آنِيَتِهِم؟ وفي أرض صيد، أَصِيدُ بِقَوْسِي وبِكَلْبِي الذي ليس بِمُعَلَّمٍ، وبِكَلْبِي المُعَلَّمِ، فما يَصلح لي؟ قال: أمَّا مَا ذَكَرْتَ- يعني من آنية أهل الكتاب-: فإِنْ وجدْتُمْ غيرها فلا تأكلوا فيها، وإِنْ لم تَجِدُوا فاغسِلوهَا، وكلوا فِيهَا، وما صدتَ بِقَوْسِكَ، فذَكَرْتَ اسمَ الله عَلَيه فَكُلْ، وما صِدْتَ بِكَلْبِكَ المُعَلَّمِ، فَذَكَرْتَ اسْمَ الله عليه فَكُلْ، وما صِدْتَ بِكَلْبِكَ غيرِ المُعَلَّمِ فَأَدْرَكْتَ ذَكَاتَهُ فَكُلْ».
Ya kuDaga Abu Tha`ulaah Al-Khashni - Allah ya yarda da shi - ya ce: “Na zo wurin Manzon Allah - Salatin Allah da amincin Allah su tabbata a gare shi - na ce: Ya Manzon Allah, muna cikin kasar mutanen Ahlul Kitabi, shin za mu ci a lokacinsu? A cikin wurin farauta, zan yi kifi da bakina da karen da ba malami ba, da kuma kare na wanda ake koya wa, to me ya amfane ni? Ya ce: abin da Zkrt- ke nufi da tasoshin mutane Ketab-: idan kun sami wasu ba sa cin su, amma ba za ku iya samun Vagsloha ba, ku ci su, kuma ku tunkuɗe Bqosk, ya bayyana a kan sunan kowane, kuma ya tunkuɗe Bkbak malami, na ambaci sunan Allah a kansa kowane, Ka tuba da karen da bai koyar ba, don haka ka gane hankalinsa, sai ka ci. Mutane kada ku rika burin gamuwa da Abokan gaba ku roki Allah zaman lafiya
Bukhari da Muslim suka Rawaito shiDarajaIngantacce ne
Madogara
-صحيح البخاري، تحقيق: محمد زهير بن ناصر الناصر، ط1، دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم: محمد فؤاد عبد الباقي)، 1422ه.
-صحيح مسلم، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي، دار إحياء التراث العربي، بيروت، 1423ه.ـ
-تيسير العلام شرح عمدة الأحكام للبسام، حققه وعلق عليه وخرج أحاديثه وصنع فهارسه: محمد صبحي بن حسن حلاق، ط10، مكتبة الصحابة، الأمارات، مكتبة التابعين، القاهرة، 1426ه.
-عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم لعبد الغني المقدسي، دراسة وتحقيق: محمود الأرناؤوط، مراجعة وتقديم: عبد القادر الأرناؤوط، ط2، دار الثقافة العربية، دمشق، بيروت، مؤسسة قرطبة، 1408هـ.
Wannan hadisi a HadeethEnc.comعن أنس رضي الله عنه قال: «أَنْفَجْنَا أَرْنَباً بِمَرِّ الظَّهْرَانِ، فَسَعَى الْقَوْمُ فَلَغَبُوا، وَأَدْرَكْتُهَا فَأَخَذْتُهَا، فَأَتَيْتُ بِهَا أَبَا طَلْحَةَ، فَذَبَحَهَا وَبَعَثَ إلَى رَسُولِ الله صلى الله عليه وسلم بِوَرِكِهَا وَفَخِذَيْهَا فَقَبِلَهُ».
Daga Anas -Allah ya yada da shi- ya ce: "Mun ta so Zomo a kwarin Zahran sai Mutane suka bishi a guje sai suka ka kasa, sai na na cimmasa sai na kama shi, sai na zo da shi wajen Abu Xalha sai ya yanka shi kuma ya aikawa da Manzon Allah SAW da cinyarsa kuma ya karva"
Bukhari da Muslim suka Rawaito shiDarajaIngantacce ne
Madogara
صحيح البخاري، محمد بن إسماعيل البخاري الجعفي، تحقيق: محمد زهير الناصر، دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم: محمد فؤاد عبد الباقي)، الطبعة: الأولى 1422هـ.
الإلمام بشرح عمدة الأحكام، إسماعيل بن محمد الأنصاري، دار الفكر، دمشق، الطبعة: الأولى 1381هـ.
تأسيس الأحكام، أحمد بن يحيى النجمي، دار علماء السلف، الطبعة: الثانية 1414هـ.
تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، عبد الله بن عبد الرحمن البسام، تحقيق: محمد صبحي حلاق، مكتبة الصحابة، الأمارات، مكتبة التابعين، القاهرة، الطبعة: العاشرة 1426هـ.
عمدة الأحكام من كلام خير الأنام صلى الله عليه وسلم لعبد الغني المقدسي، دراسة وتحقيق: محمود الأرناؤوط، مراجعة وتقديم: عبد القادر الأرناؤوط، دار الثقافة العربية، دمشق، بيروت، مؤسسة قرطبة، الطبعة: الثانية 1408هـ.
Wannan hadisi a HadeethEnc.comعَنْ ابنِ عُمَرَ رَضيَ اللهُ عنهما عَنْ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنِ اقْتَنَى كَلْبًا إِلَّا كَلْبَ ضَارٍ أَوْ مَاشِيَةٍ نَقَصَ مِنْ عَمَلِهِ كُلَّ يَوْمٍ قِيرَاطَانِ»، قَالَ سَالِمٌ: وَكَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ يَقُولُ: «أَوْ كَلْبَ حَرْثٍ»، وَكَانَ صَاحِبَ حَرْثٍ.
Daga Ɗan Umar - Allah Ya yarda da su - daga Manzon Allah - tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi - ya ce: "Wanda ya riƙi wani kare saidai karen farauta ko kiwo ƙiradi biyu zai ragu daga aikinsa kowace rana", Salim ya ce: Abu Huraira ya kasance yana cewa: "Ko karen noma", kuma ya kasance manomi ne.
Bukhari da Muslim ne suka rawaito shiDarajaIngantacce ne
Sharhi
Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - ya yi gargaɗi daga riƙon karnuka, saidai dan buƙatar farauta, ko gadin dabbobi da shuka, wanda ya riƙe kare ga wanin haka kowace rana ƙiraɗi biyu zai ragu daga ladan aikinsa; kuma shi wani gwargwado ne sananne a wurin Allah - Maɗaukakin sarki -.
Fa’idoji
- Ba ya halatta ga musulmi ya riƙi kare, sai dai abinda aka togance.
- Hana riƙon karnuka; dan abinda ke cikinsu na ɓarnace-ɓarnace da cutukka masu yawa, haƙiƙa ya tabbata daga Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - cewa mala'iku ba sa shiga gidan da a cikinsa akwai kare; dan kuma abinda ke cikinsa na najasa mai kauri wacce babu abinda ke gusar da ita sai maimaita wankewar da ruwa da kuma turɓaya.
Madogara
صحيح البخاري (7/ 87) (5480).
صحيح مسلم (3/ 1202) (1574).
تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، لعبد الله البسام (ص720).
Wannan hadisi a HadeethEnc.comعن عديّ بن حاتم رضي الله عنه قال: قلتُ: يا رسول الله، إني أُرسلُ الكلاب المعلَّمة، فيُمسِكنَ عليّ، وأذكرُ اسم الله؟ فقال: "إذا أرسلتَ كلبَكَ المعلَّمَ، وذكرتَ اسمَ الله، فكُلْ ما أمسكَ عليك"، قلت: وإن قتلنَ؟ قال: "وإن قَتلْنَ، ما لم يَشْرَكْها كلبٌ ليس منها"، قلتُ له: فإني أرمي بالمِعْراض الصيدَ فأُصُيبُ؟ فقال: "إذا رميتَ بالمعراضِ فخزَقَ فكلْهُ، وإن أصابَه بعَرْضٍ فلا تأكلْهُ".
وحديث الشعبي، عن عدي نحوه، وفيه: "إلا أن يأكل الكلب، فإن أكل فلا تأكل؛ فإني أخاف أن يكون إنما أمسك على نفسه، وإن خالطها كلاب من غيرها فلا تأكل؛ فإنما سميت على كلبك، ولم تسم على غيره".
وفيه: "إذا أرسلت كلبك المكلب فاذكر اسم الله، فإن أمسك عليك فأدركته حيا فاذبحه، وإن أدركته قد قتل ولم يأكل منه فكله، فإنَّ أخْذَ الكلبِ ذَكَاته".
وفيه أيضا: "إذا رميت بسهمك فاذكر اسم الله".
وفيه: "فإن غاب عنك يوما أو يومين -وفي رواية: اليومين والثلاثة- فلم تجد فيه إلا أثر سهمك، فكل إن شئت، فإن وجدته غريقا في الماء فلا تأكل؛ فإنك لا تدري الماء قتله، أو سهمك؟
Daga Adiyyu Dan Hatim ya ce nace: Ya manzon Allah ni ina cuna kare na na farauta, sai ya kamo mun farauta, kuma in ambaton sunan Allah ? sai ya ce: "Idan ka aika karanka na farauta kuma ka ambaci sunan Allah, to abinda duk abinda ya kamo maka" sai nace to idan ya kashe fa? sai ya ce: "kuma koda sun kashe indai ba wani karen ne ya taya shi ba" sai nace da shi: to ni wani lokaci ina jifansa da Mashi kuma in same shi? sai ya ce idan ka jefeshi idan ya same shi da tsinin to kaci in kuma da gorar ne kada kaci, kuma a Hadisin Sha'abi daaga Adiyyu kwatankwacinsa a cikinsa: "sai dai idan karen yaci, idan yaci kada kaci; domin ina tsoron ko yakamawa kansa ne, kuma idan wani karen ya tayata kada kai, domin Bisimillarka ta karenka ce, bakayi akan waninsa ba" kuma a cikin wani Hadisin: "Idan ka aika karanka na farauta kuma ka ambaci sunan Allah, to abinda duk abinda ya kamo maka" acikin wani kuma: "Idan ka jefa kibiyarka to ka ambaci Allah" kuma a cikinsa: "kuma idan ya bace maka kwana daya ko biyu-kuma a cikin wata Riwayar: kwana biyu ko uku- baka samu komai a jikinsa ba sai miki kibiyarka, to kaci idan kaga dama, idan kuma kaganshi ya nitse a ruwa kada kaci; domin baka sani ba ruwa ne ya kashe ba ko mashinka"
Bukhari da Muslim suka Rawaito shiDarajaIngantacce ne
Sharhi
Adiyyu Dan Hatim ya tambayi Annabi dangane da farauta da karnukan farauta, kuma wanda mai shi ya koyar da shi, sai ya ce: kuma duk abinda suka kama maka idan dai ka ambai Allah akansa matukar dai baka samu wani karen tare da shi ba, idan ka sami wani karen tare da shi to kada ka ci domin kai ka yi bisimillah ne akan karenka kawai bakayi a daya karen ba, haka idan kai jifa da Mashi sai ya soki dabbar kuma jini ya futa duk wannan sabida yin Bisimillah, kuma idan gorar ce ta same shi ba tsini ba to kada ka ci, domin ya Mutu da bigewa ne sai ya zamo kamar wanda ya gangaro daga sama ko aka tunkuye shi, kuma idan ya cuna karensa kuma ya same shi da ransa to ya wajaba ya ranka shi a lokacin kuma ya zamanto halak ne kuma koda tare da wani karen suka kama, kuma ya tambaye shi game da farautar dabba da jifa da Mashi idan aka ambaci sunan Allah, sai ya Umarce shi daya ci kuma idan ya gudu ya kai kwana daya ko biyu kuma da yaganshi babu komai a jikinsa sa tabon Mashinka to ya halatta yaci kuma idan ya same shi ya nutse a ruwa to kada ya ci domin bai san mai ya kashe shi ba Mashinka ne ko kuma ruwan ne?
Madogara
صحيح البخاري، تحقيق محمد زهير الناصر، دار طوق النجاة، ط 1422هـ.
صحيح مسلم، ط دار إحياء التراث العربي، تحقيق محمد فؤاد عبد الباقي.
الإلمام بشرح عمدة الأحكام، لإسماعيل الأنصاري، ط دار الفكر بدمشق، الطبعة الأولى، 1381هـ.
تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، للبسام، ط دار الميمان، 1426هـ.
تأسيس الأحكام للنجمي، ط دار المنهاج، 1427هـ.
Wannan hadisi a HadeethEnc.comKowane hadisi, daraja, sharhi da fa’ida a nan an nuna su daidai yadda HadeethEnc.com ke wallafa su, bisa sharuɗɗansa na sake wallafawa. Darajar ba ta ambaci wanda ya yanke hukuncin ba. Fassarorin da sharhohin na mawallafansu ne, kuma wasu suna bayyana hukunce-hukunce; masu bitar Sabīl ba su duba su ba. Hadisin Larabci shi ne nassin. Tushe: HadeethEnc.com