گام‌به‌گام

نماز جنازه

بازبینی علمی: هنوز انجام نشده

این متن از کتابخانهٔ چاپی سبیل است. بازبینی علمی آن هنوز در جریان است؛ پس از آنکه دو عالِم آن را امضا کنند، هر مورد نام بازبینان خود و تاریخ را همراه خواهد داشت.

۱ از ۸

۰۱

دست‌ها را بالا ببرید، تکبیر بگویید، سپس فاتحه بخوانید

اللَّهُ أَكْبَرُ

Allāhu akbar

آهسته خوانده می‌شود. برخی پس از آن بخشی کوتاه می‌افزایند.

بخاری · صحیح

بکشید، یا از کلیدهای جهت‌نما استفاده کنید.

۰۱
دست‌ها را بالا ببرید، تکبیر بگویید، سپس فاتحه بخوانید
اللَّهُ أَكْبَرُ
Allāhu akbar
آهسته خوانده می‌شود. برخی پس از آن بخشی کوتاه می‌افزایند.
بخاری · صحیح
۰۲
تکبیر، سپس صلوات بر پیامبر ﷺ
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَعَلَىٰ آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ وَعَلَىٰ آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ. اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَعَلَىٰ آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ وَعَلَىٰ آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ
Allāhumma ṣalli ‘alā Muḥammadin wa ‘alā āli Muḥammad, kamā ṣallayta ‘alā Ibrāhīma wa ‘alā āli Ibrāhīm, innaka Ḥamīdun Majīd. Allāhumma bārik ‘alā Muḥammadin wa ‘alā āli Muḥammad, kamā bārakta ‘alā Ibrāhīma wa ‘alā āli Ibrāhīm, innaka Ḥamīdun Majīd
یا الله، بر محمد و بر آل محمد درود فرست، چنان‌که بر ابراهیم و بر آل ابراهیم درود فرستادی — همانا تو ستوده و بزرگواری. یا الله، بر محمد و بر آل محمد برکت ده، چنان‌که بر ابراهیم و بر آل ابراهیم برکت دادی — همانا تو ستوده و بزرگواری.
متن کامل، از اذکار نمازها. در نسخهٔ چاپی این متن کوتاه‌تر آمده است.
همان کلماتی که در تشهدِ هر نماز گفته می‌شود.
۰۳
تکبیر، سپس برای میت دعا کنید
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ وَارْحَمْهُ، وَعَافِهِ وَاعْفُ عَنْهُ، وَأَكْرِمْ نُزُلَهُ، وَوَسِّعْ مُدْخَلَهُ، وَاغْسِلْهُ بِالْمَاءِ وَالثَّلْجِ وَالْبَرَدِ، وَنَقِّهِ مِنَ الْخَطَايَا كَمَا يُنَقَّى الثَّوْبُ الْأَبْيَضُ مِنَ الدَّنَسِ
Allāhumma-ghfir lahu wa-rḥamh, wa ‘āfihi wa-‘fu ‘anh, wa akrim nuzulah, wa wassi‘ mudkhalah, wa-ghsilhu bil-mā’i wath-thalji wal-barad, wa naqqihi minal-khaṭāyā kamā yunaqqath-thawbul-abyaḍu minad-danas
یا الله، او را بیامرز و بر او رحم کن، او را عافیت ده و از او درگذر، ورودش را گرامی دار، درآمدگاهش را فراخ گردان، او را با آب و برف و تگرگ بشوی، و از گناهان پاکش کن، چنان‌که جامهٔ سفید از چرک پاک می‌شود. برای زن، «لها» به‌جای «له»؛ برای بیش از یک نفر، «لهم».
مسلم · صحیح. این قلبِ نماز است — همهٔ این ایستادن برای همین دعاست.
۰۴
تکبیر، درنگی کوتاه، سپس سلام
السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ
As-salāmu ‘alaykum wa raḥmatullāh
رو به راست، و رو به چپ. نماز تمام است.
۰۵
برای کودکی که به بلوغ نرسیده است
اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ فَرَطًا وَذُخْرًا لِوَالِدَيْهِ، وَشَفِيعًا مُجَابًا
Allāhumma-j‘alhu faraṭan wa dhukhran li-wālidayh, wa shafī‘an mujāban
یا الله، او را پیشرو و اندوخته‌ای برای پدر و مادرش قرار ده، و شفاعت‌کننده‌ای که شفاعتش پذیرفته است.
متن کامل، از جنازه. در نسخهٔ چاپی این متن کوتاه‌تر آمده است.
یا الله، او را پیشرو و اندوخته‌ای برای پدر و مادرش قرار ده. برای کسی که گناهی بر دوش نداشته آمرزش‌خواهی نیست.
۰۶
بر سر قبر
بِسْمِ اللَّهِ وَعَلَىٰ سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ
Bismillāhi wa ‘alā sunnati rasūlillāh
هنگامی گفته می‌شود که بدن پایین برده و بر پهلوی راست رو به قبله خوابانده می‌شود. از هر یک از حاضران سه مشت خاک. سپس اندکی بایستید و برایش آمرزش بخواهید — او هم‌اکنون مورد پرسش است.
ابوداوود · صحیح
۰۷
اگر پس از خاک‌سپاری رسیدید
نماز از دست نرفته است. بر سرِ خودِ قبر، با همان چهار تکبیر، ایستاده خوانده می‌شود — چنان‌که آن حضرت ﷺ بر زنی که مسجد را جارو می‌کرد نماز خواند، پس از آنکه او را شبانه به خاک سپرده و به ایشان خبر نداده بودند.
کسی که بدون نماز به خاک سپرده شده، بر هر که از آن آگاه شود حقی دارد. تا یک ماه پس از خاک‌سپاری بر سر قبر خوانده می‌شود، و برخی بیش از آن را نیز جایز می‌دانند.
بخاری، مسلم · صحیح
۰۸
نماز غایب — برای کسی که در جای دیگر درگذشته است
هر گاه مسلمانی در سرزمینی بمیرد که کسی در آن بر او نماز نخوانده است، در غیابش، رو به قبله، با همان چهار تکبیر بر او نماز خوانده می‌شود — چنان‌که آن حضرت ﷺ در روزی که نجاشی در حبشه درگذشت بر او نماز خواند.
هر گاه نماز جنازه در سرزمینی که در آن درگذشته پیش‌تر خوانده شده باشد، علما اختلاف دارند؛ روشِ محتاطانه‌تر آن است که برایش دعا شود، نه آنکه نماز تکرار شود.
در مسجد یا در محل خاک‌سپاری خوانده می‌شود. ساعت معینی ندارد، و برای گرد آمدن جماعتی بزرگ‌تر به تأخیر انداخته نمی‌شود.
بخاری، مسلم · صحیح
هر کس بر جنازه‌ای نماز بخواند یک قیراط دارد، و هر کس تا خاک‌سپاری بماند دو قیراط — هر یک همانند کوه احد.
بخاری، مسلم · صحیح

دست‌ها را بالا ببرید، تکبیر بگویید، سپس فاتحه بخوانید

دست‌ها را بالا ببرید، تکبیر بگویید، سپس فاتحه بخوانید

تکبیر، سپس صلوات بر پیامبر ﷺ

تکبیر، سپس برای میت دعا کنید

تکبیر، درنگی کوتاه، سپس سلام

برای کودکی که به بلوغ نرسیده است

بر سر قبر

اگر پس از خاک‌سپاری رسیدید

نماز غایب — برای کسی که در جای دیگر درگذشته است