فسق (تبهكارى)

پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ نسبت به سلاح گرفتن علیه مسلمانان به قصد ترساندن یا غارت کردن آنان هشدار می‌دهد و بیان می‌دارد که هرکس به ناحق چنین کند مرتکب جرمی بزرگ و یکی از گناهان کبیره شده است؛ و مستحق این وعید و تهدید شدید می‌باشد.

1. هشدار شدید نسبت به جنگیدن مسلمان با برادران مسلمانش.
2. یکی از بزرگ‌ترین منکرات و فسادهای بزرگ در زمین، سلاح برداشتن علیه مسلمانان و تباهی و فساد به پا کردن با کشتن است.
3. وعیدی که در این حدیث آمده، کشتن به حق را در بر نمی‌گیرد، مانند کشتن باغیان و مفسدان و افرادی از این قبیل.
4. حرام بودن ترساندن مسلمان با سلاح یا چیز دیگری، حتی اگر به قصد شوخی باشد.

صحيح البخاري (9/ 49) (7071). صحيح مسلم (1/ 98) (100). خلاصة الكلام شرح عمدة الأحكام، لفيصل آل مبارك (ص406). الإفهام في شرح عمدة الأحكام، لابن باز (ص815). الإلمام بشرح عمدة الأحكام، لإسماعيل الأنصاري (2/ 195). تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، لعبد الله البسام (ص752).

پیامبر صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم هشدار داده‌اند که هر کس به دیگری بگوید: «تو فاسق هستی» یا «تو کافر هستی»، اگر آن شخص آن‌گونه که گفته شده نباشد، خودِ گوینده سزاوار آن صفت مذکور خواهد بود و سخنش به خودش بازمی‌گردد. و اما اگر آن شخص همان‌گونه باشد که گفته شده، چیزی به گوینده بازنمی‌گردد؛ زیرا در آنچه گفته، راستگو بوده است.

1. تحریم متهم کردن مردم به کفر یا فسق، بدون مجوّز شرعی.
2. وجوب تحقیق و اطمینان‌یافتن، هنگام صادر کردن حکم دربارهٔ مردم.
3. ابن دقیق العید گفته است: این تهدیدی بزرگ برای کسی است که مسلمانی را تکفیر کند در حالی که آن شخص چنان نباشد، و این ورطه [و مهلکهٔ] بزرگی است.
4. ابن حجر عسقلانی گفته است: اما اینکه آن شخص [متهم]، با آن اتهام، فاسق یا کافر نمی‌شود، مستلزم این نیست که گوینده در حالتی که به او می‌گوید: «تو فاسق هستی»، گناهکار نباشد. بلکه در این حالت، تفصیل وجود دارد: اگر قصدش نصیحت خود او یا نصیحت دیگران از طریق بیان حالش باشد، جایز است. و اگر قصدش سرزنش کردن، مشهور ساختن او به آن گناه (رسواسازی) و آزار دادن محض باشد، جایز نیست؛ زیرا او مأمور است که [عیب] او را بپوشاند، او را تعلیم دهد و به نیکویی موعظه کند. پس تا زمانی که می‌تواند این کار را با نرمی انجام دهد، جایز نیست که با تندی و خشونت آن را انجام دهد؛ زیرا این کار ممکن است سببی برای تحریک او و پافشاری بر آن عمل شود، همان‌طور که در طبع بسیاری از مردم، حالت مناعت (و سرسختی در برابر تحقیر) وجود دارد. به‌ویژه اگر آنکه امر [به معروف] می‌کند، از نظر جایگاه پایین‌تر از کسی باشد که به او امر می‌شود.

صحيح البخاري (8/ 15) (6045). صحيح مسلم (1/ 79) (61). نزهة المتقين، لمجموعة من الباحثين (2/ 1073). كنوز رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (18/ 446). بهجة الناظرين، لسليم الهلالي (3/ 82). شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (6/ 220). التنوير شرح الجامع الصغير، للصنعاني (9/ 275).

هرکس سعی در به هم زدن ارتباط بین زن و شوهر داشته باشد، چه مرد باشد یا زن، چنانکه نزد زن از بدی های شوهرش و اخلاق بد او بگوید تا از شوهرش نفرت پیدا کند و در برابر او سرکش و گستاخ شود و تلاش کند با طلاق یا خلع از دست او رها شود؛ یا اینکه برده ی کسی را به فساد کشانده و علیه آقایش بشوراند تا با آقای خود رفتار بدی داشته باشد، بر راه و روش ما نیست، بلکه عمل او از اعمال شیطان است.

نزهة المتقين، تأليف: جمعٌ من المشايخ، الناشر: مؤسسة الرسالة، الطبعة الأولى: 1397 هـ الطبعة الرابعة عشر 1407 هـ. كنوز رياض الصالحين، تأليف: حمد بن ناصر بن العمار ، الناشر: دار كنوز أشبيليا، الطبعة الأولى: 1430 هـ. شرح سنن أبي داود، تأليف: عبد المحسن بن حمد بن عبد المحسن العباد، نسخة الإلكترونية. صحيح الجامع الصغير وزيادته، تأليف: محمد ناصر الدين الألباني، الناشر: المكتب الإسلامي. رياض الصالحين، تأليف : محيي الدين يحيى بن شرف النووي ، تحقيق: د. ماهر بن ياسين الفحل ، الطبعة: الأولى، 1428 هـ. سنن أبي داود، تأليف: سليمان بن الأشعث السَِّجِسْتاني، تحقيق: محمد محيي الدين عبد الحميد، الناشر: المكتبة العصرية، صيدا. دليل الفالحين، تأليف: محمد بن علان، الناشر: دار الكتاب. شرح رياض الصالحين، تأليف: محمد بن صالح العثيمين، الناشر: دار الوطن للنشر، الطبعة: 1426 هـ.