وقتی این آیه نازل شد که: {ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ} [تکاثر: ۸] (آنگاه قطعاً در آن روز، از [تمام] نعمتها بازخواست خواهید شد) یعنی دربارهٔ آنکه آیا شکر نعمتهایی را که الله به شما ارزانی داشته، انجام دادهاید یا نه، از شما پرسیده خواهد شد؛ زبیر بن عوام ـ رضی الله عنه ـ پرسید: یا رسول الله، دربارهٔ کدام نعمت پرسیده خواهیم شد؟! تنها دو نعمت است که جایی برای پرسش ندارند و آنها خرما و آب است! پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمود: شما با وجود این وضعیتی که دارید، دربارهٔ نعمتها پرسیده خواهید شد، زیرا این دو از نعمتهای بزرگ الله تعالی هستند.
- تاکید بر شکر الله تعالی برای نعمتهایش.
- نعمتها از جمله چیزهایی هستند که در روز قیامت دربارهٔ آنها پرسیده خواهد شد، کم باشند یا زیاد.
سنن الترمذي (5/ 375) (3356)، سنن ابن ماجه (5/ 262) (4158)، شرح سنن ابن ماجه للسيوطي (ص: 307)، تحفة الأحوذي (9/203)، مرشد ذوي الحجا والحاجة إلى سنن ابن ماجه والقول المكتفى على سنن المصطفى (25/ 251).