در روز قیامت، گام‌های بنده‌ای از جای خود حرکت نخواهد کرد تا آنکه دربارهٔ عمرش از او پرسیده شود که چگونه آن را به سر کرده است و دربارهٔ علمش که چگونه به آن عمل کرده است و دربارهٔ مالش که آن را از کجا به دست آورده و در چه راهی خرجش کرده است، و دربارهٔ بدنش که در چه راهی آن را پیر کرده است

پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ خبر داده است که کسی از مردم در روز قیامت، از جای خود به سوی بهشت یا دوزخ جابجا نمی‌شود تا آنکه دربارهٔ اموری از آنان پرسیده شود: نخست: زندگی‌اش که آن را در چه راهی به سر برده و تمام کرده است؟ دوم: دربارهٔ علمش که آیا آن را برای رضای الله طلب کرده است؟ و آیا به آن عمل کرده است؟ و آیا آن را به مستحقش رسانده است؟ سوم: مالش که آن را از کجا کسب کرده است؟ ‌از راه حلال یا از راه حرام؟ و در چه راهی خرج کرده است؟‌ در راهی که رضایت الله را در پی دارد یا مسیری که باعث خشم او می‌شود؟ چهارم: بدنش، نیرویش، سلامتی‌اش و جوانی‌اش که در چه راهی آن را مصرف کرده و در چه راهی از آن بهره برده است؟

1. تشویق به غنیمت شمردن زندگی در مسیری که باعث خشنودی الله است.
2. نعمت‌های الله بر بندگانش بسیار است و از او دربارهٔ نعمت‌هایی که در آن بوده پرسش خواهد کرد، بنابراین باید نعمت‌های الله را در راه و مسیری صرف کند که باعث خشنودی اوست.

سنن الترمذي (4/ 217) (2417). نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (1/ 371). بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (1/ 478). المعجم الوسيط (2/ 704).