عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ المُؤمنينَ رضي الله عنها قَالَتْ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْجِبُهُ التَّيَمُّنُ، فِي تَنَعُّلِهِ، وَتَرَجُّلِهِ، وَطُهُورِهِ، وَفِي شَأْنِهِ كُلِّهِ.
از ام المؤمنین عایشه ـ رضی الله عنها ـ روایت است که گفت: پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ آغاز نمودن از سمت راست را در کفش پوشیدن و شانه زدن و وضو گرفتن و همهٔ امور خود دوست داشتند.
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارنددرجهصحیح است
شرح
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ دوست داشت و ترجیح میداد که در همهٔ امور شایستهی تکریم، از سمت راست شروع کند، از جمله: اینکه در پوشیدن کفش از پای راست شروع کند و همچنین در شانه زدن سر و ریش و روغن زدن به آن؛ و اینکه در وضو گرفتن نیز دست و پای راست را بر چپ مقدم بشمارد.
فواید
- نووی میگوید: این قاعدهٔ مستمری در شرع است؛ اینکه هر آنچه از باب تکریم و بزرگداشت باشد مانند پوشیدن لباس و شلوار و کفش و موزه و وارد شدن به مسجد و مسواک زدن و سرمه کشیدن و کوتاه کردن ناخن و سبیل و شانه زدن مو و کندن موی زیر بغل و تراشیدن موی سر و سلام دادن از نماز و شستن اعضای وضو و خارج شدن از دستشویی و خوردن و نوشیدن و دست دادن (مصافحه) و لمس کردن حجر الاسود و کارهایی از این دست، از راست شروع کردن در آنها مستحب است؛ اما هر چه با این موارد در تضاد باشد مانند وارد شدن به دستشویی و خروج از مسجد و گرفتن بینی و استنجا و بیرون آوردن لباس و شلوار و کفش و مانند آنها، از چپ شروع کردن مستحب است؛ و این به سبب کرامت و شرافت سمت راست است.
- «تَیَمّن - از راست آغاز کردن - را دوست میداشت». شامل شروع کردن کارها با دست راست و پای راست و سمت راست و گرفتن با دست راست میشود.
- نووی میگوید: بدانید که از آغاز نمودن از راست در برخی از اعضای وضو مستحب نیست؛ مثل گوشها و دو کف دست و گونهها که یک باره شسته میشوند. اما اگر این امکان وجود نداشته باشد، مثلا کسی یک گوش نداشته باشد، در این صورت سمت راست مقدم میشود.
مرجع
صحيح البخاري (1/ 45) (168). صحيح مسلم (1/ 226) (268).