پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ خبر میدهد که بلا و آزمایش از بندهی مومن (زن و مرد) جدا نمیشود؛ چنانکه در مورد جان و سلامتی و بدنش مورد آزمایش قرار میگیرد و همچنین در مورد فرزندانش با بیماری یا وفات یا نافرمانی یا به هر نوع دیگری؛ و در مالش نیز مورد امتحان و آزمایش قرار میگیرد، چنانکه دچار فقر یا از بین رفتن مال و تجارت و سرقت اموال و کسادی بازار و تنگی روزی خواهد شد، تا آنکه الله تعالی با این بلاها همهٔ گناهانش را پاک میکند و هنگامی که به دیدار پروردگارش میرود، از همهٔ گناهان و خطاهایی که مرتکب شده، پاک باشد.
- از مصادیق رحمت الله در حق بندگان مؤمنش این است که گناهانشان را با مصیبتهای دنیا و آفتهای آن در همین دنیا پاک میکند.
- صرف بلا، به شرط داشتن ایمان، گناهان را پاک میکند، حال اگر بنده صبر کند و بیتابی و نارضایتی نداشته باشد و خشمگین نگردد، اجر هم میبرد.
- تشویق به صبر در همهٔ امور، چه اموری که دوست دارد و چه در امور ناپسند. بنده صبر میکند تا آنچه را خداوند واجب نموده، ادا نماید؛ و صبر میکند تا از آنچه الله حرام کرده، دوری کند؛ و همهی این کارها را به امید اجر و پاداش پروردگار و ترس از مجازات او انجام میدهد.
- اینکه میفرماید: «برای مرد و زن مؤمن»؛ در اینجا اضافه شدن لفظ زن مؤمن برای تاکید روی زنان است؛ چون اگر فقط «مؤمن» هم گفته بود، این لفظ مرد و زن را شامل میشد، زیرا لفظ مؤمن خاصِ مردان نیست. بنابراین اگر بلایی برای زن مؤمن رخ دهد، او نیز وعدهٔ این پاداش و پاک شدن گناهان را دارد.
- آنچه باعث میشود دردها و رنجها و مصیبتهای پی در پی برای بنده آسان بگذرد، فضیلتی است که در پی بلا و آزمایش نصیب او میشود.
سنن الترمذي (4/ 204) (2399). مسند أحمد (13/ 248) (7859). بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (1/ 113). تطريز رياض الصالحين، لفيصل آل مبارك (ص51). شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (1/ 273). نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (1/ 80).