عرض کردم: ای رسول خدا، حق همسر یکی از ما بر او چیست؟ فرمودند: «أَنْ تُطْعِمَهَا إِذَا طَعِمْتَ، وَتَكْسُوَهَا إِذَا اكْتَسَيْتَ، أَوِ اكْتَسَبْتَ، وَلَا تَضْرِبِ الْوَجْهَ، وَلَا تُقَبِّحْ، وَلَا تَهْجُرْ إِلَّا فِي الْبَيْتِ» یعنی: «اینکه هرگاه خودت غذا خوردی، به او نیز غذا بدهی، و هرگاه خودت لباس پوشیدی، یا [مالی] به دست آوردی، او را نیز بپوشانی، و به صورتش نزنی، و به او دشنام ندهی (و نگویی: خدا رویت را زشت کند)، و جز در خانه از او دوری نکنی (و قهر نکنی)
از معاویه قُشَیری رضیاللهعنه روایت است که گفت: عرض کردم: ای رسول خدا، حق همسر یکی از ما بر او چیست؟ فرمودند: «أَنْ تُطْعِمَهَا إِذَا طَعِمْتَ، وَتَكْسُوَهَا إِذَا اكْتَسَيْتَ، أَوِ اكْتَسَبْتَ، وَلَا تَضْرِبِ الْوَجْهَ، وَلَا تُقَبِّحْ، وَلَا تَهْجُرْ إِلَّا فِي الْبَيْتِ» یعنی: «اینکه هرگاه خودت غذا خوردی، به او نیز غذا بدهی، و هرگاه خودت لباس پوشیدی، یا [مالی] به دست آوردی، او را نیز بپوشانی، و به صورتش نزنی، و به او دشنام ندهی (و نگویی: خدا رویت را زشت کند)، و جز در خانه از او دوری نکنی (و قهر نکنی)».
به روایت ابوداوود و ابنماجه و احمددرجهحسن است
شرح
از پیامبر صلیاللهعلیهوسلم پرسیده شد که حق همسر بر شوهرش چیست؟ پس پیامبر صلیاللهعلیهوسلم اموری را ذکر کردند، از جمله:
اولاً: خودت را به غذا اختصاص ندهی و او را محروم نکنی؛ بلکه هرگاه خوردی و غذا داشتی، به او نیز غذا بدهی.
ثانیاً: خودت را به پوشاک و لباس اختصاص ندهی، بلکه هرگاه خودت پوشیدی، و هرگاه [مالی] به دست آوردی و توانستی، او را نیز بپوشانی (برای او نیز لباس بخری).
ثالثاً: [همسر] زده نمیشود مگر به دلیلی و در صورت نیاز، و هرگاه برای تأدیب یا به خاطر ترک برخی از واجبات نیاز به زدن او باشد، باید زدنی غیر شدید (و غیر آسیبرسان) باشد؛ و به صورت زده نمیشود؛ زیرا صورت، شریفترین و نمایانترین عضو است و شامل اجزاء ارزشمند و اعضای ظریفی است.
رابعاً: دشنام ندهی و نگویی: خدا رویت را زشت کند؛ پس نه چهره و نه هیچیک از اعضای بدن او را به زشتی که ضد زیبایی است، نسبت ندهی؛ زیرا خداوند متعال است که چهره و جسم انسان را صورت بخشیده و هر چیزی را که آفریده، نیکو آفریده است. و نکوهشِ آفرینش، به نکوهشِ آفریدگار بازمیگردد، والعياذ بالله.
خامساً: جز در بستر از او دوری نکنی، و از او روی برنگردانی و او را به خانهای دیگر منتقل نکنی؛ و شاید این مربوط به قهر کردنی است که معمولاً میان زن و شوهر رخ میدهد.
فواید
حرص اصحاب بر شناختن حقوقی که باید برای دیگران ادا کنند، و شناختن حقوقی که برای خودشان است.
نفقه (هزینهٔ خوراک)، پوشاک و مسکن زن بر عهدهٔ شوهرش است و بر او واجب است.
نهی از زشت شمردنِ معنوی و حسی.
از جمله زشت شمردنهای نهیشده این است که [مرد] بگوید: تو از قبیلهای پست هستی، یا از خانوادهای بد هستی، یا مانند آن.
مرجع
سنن أبي داود (3/ 476) (2142).
سنن ابن ماجه (3/ 56) (1850).
مسند أحمد (33/ 213) (20011).
فتح ذي الجلال والاكرام بشرح بلوغ المرام، لابن عثيمين (5/ 184).
سبل السلام، للصنعاني (2/ 322).
توضِيحُ الأحكَامِ مِن بُلوُغ المَرَام، للبسام (6/ 44).
تطريز رياض الصالحين، لفيصل آل مبارك (ص204).
منحة العلام في شرح بلوغ المرام، لعبد الله الفوزان (8/ 169).
التَّنويرُ شَرْحُ الجَامِع الصَّغِيرِ، للأمير الصنعاني (5/ 369).
هر حدیث، درجه، شرح و فایده در اینجا دقیقاً همانگونه که HadeethEnc.com منتشر میکند، بر پایهٔ شرایط بازنشر آن، نشان داده شده است. درجه نام کسی را که حکم داده است نمیآورد. ترجمهها و شرحها از نویسندگان خودِ آن است و برخی احکامی را بیان میکنند؛ بازبینان سبیل آنها را بررسی نکردهاند. حدیث عربی، متن اصلی است. منبع: HadeethEnc.com