صفية دختر حُيی بن اخطب دختر یکی از بزرگان بنی نضیر و همسر کنانه بن ابی الحقیق بود که کنانه در روز خیبر کشته شد و رسول الله صلی الله علیه وسلم خیبر را فتح کرد و زنان و کودکان شان بردگان مسلمانان شدند و صفیه هم در میان آنها بوده و سهم دِحْيه بن خليفه كلبی رضی الله عنه شده بود. رسول الله صلی الله علیه وسلم زن دیگری از اسیران خیبر را به او داد و صفیه را برای خود برگزید تا دلش را به دست آورد و رحمت و لطفی باشد در حق صفیه و تعزیه و ناراحتی وی از بین برود. و این از بزرگی رسول الله صلی الله علیه وسلم بود که به استمتاع از وی به عنوان یک کنیز اکتفا نکرد، بلکه جایگاه و منزلت وی را رفعت بخشید و او را از ذلت بردگی نجات داده و در میان امهات المومنین جای داد؛ چنانکه صفیه را آزاد کرد و با وی ازدواج نمود و آزادی وی را مهریه اش قرار داد.
- صحيح البخاري –الجامع الصحيح-؛ للإمام أبي عبد الله محمد بن إسماعيل البخاري، عناية محمد زهير الناصر، دار طوق النجاة، الطبعة الأولى، 1422هـ. - صحيح مسلم؛ للإمام مسلم بن الحجاج، حققه ورقمه محمد فؤاد عبد الباقي، دار عالم الكتب-الرياض، الطبعة الأولى، 1417هـ. - الإلمام بشرح عمدة الأحكام للشيخ إسماعيل الأنصاري-مطبعة السعادة-الطبعة الثانية 1392ه. - تيسير العلام شرح عمدة الأحكام-عبد الله البسام-تحقيق محمد صبحي حسن حلاق- مكتبة الصحابة- الشارقة- الطبعة العاشرة- 1426ه.