عَنْ أَبِي مُوسَى رضي الله عنه قَالَ: سُئِلَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ الرَّجُلِ يُقَاتِلُ شَجَاعَةً، وَيُقَاتِلُ حَمِيَّةً، وَيُقَاتِلُ رِيَاءً، أَيُّ ذَلِكَ فِي سَبِيلِ اللهِ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ قَاتَلَ لِتَكُونَ كَلِمَةُ اللهِ هِيَ الْعُلْيَا، فَهُوَ فِي سَبِيلِ اللهِ».
از ابوموسی اشعری ـ رضی الله عنه ـ روایت است که: از رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ دربارهٔ مردی پرسیده شد که از روی شجاعت می‌جنگد و از روی تعصب می‌جنگد و از روی ریا می‌جنگد، اینکه کدام‌یک در راه الله است؟ رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ پرسید: «مَنْ قَاتَلَ لِتَكُونَ كَلِمَةُ اللهِ هِيَ الْعُلْيَا، فَهُوَ فِي سَبِيلِ اللهِ»: «هرکه برای آن بجنگد که کلمهٔ الله برتر باشد، او در راه الله [جنگیده] است».
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارنددرجهصحیح است
شرح
از پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ دربارهٔ اختلاف نیت مردم در جنگ پرسیده شد؛ کسی که از روی شجاعت یا تعصب و غیرت یا برای خودنمایی کردن در برابر مردم و دیگر اهداف می‌جنگد؛ اینکه کدام‌یک از این نیت‌ها در راه الله است؟ پس پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ خبر می‌دهد که کسی وصف جنگجوی در راه الله را می‌گیرد که برای برتری و اعلای کلمهٔ الله بجنگد.
فواید
- اصل در درستی یا تباهی اعمال، نیت و خالص بودن عمل برای الله متعال است.
- اگر قصد اصلی از جهاد، اِعلای کلمة الله باشد و هدف مشروع دیگری مانند به دست آوردن غنیمت هم به آن افزوده شود، به اصل نیت آسیب نمی‌زند.
- دور کردن دشمنان از سرزمین و حریم خود، از مصادیق نبرد در راه الله است.
- فضیلت وارد شده دربارهٔ مجاهدان، ویژهٔ کسی است که برای اِعلای کلمة الله بجنگد.
مرجع
صحيح البخاري (9/ 136) (7458). صحيح مسلم (3/ 1513) (1904). تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، لعبد الله البسام (ص753). الإعلام بفوائد عمدة الأحكام، لابن الملقن (10/ 380).