عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رضي الله عنهما قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِامْرَأَةٍ مِنَ الْأَنْصَارِ سَمَّاهَا ابْنُ عَبَّاسٍ فَنَسِيتُ اسْمَهَا: «مَا مَنَعَكِ أَنْ تَحُجِّي مَعَنَا؟» قَالَتْ: لَمْ يَكُنْ لَنَا إِلَّا نَاضِحَانِ فَحَجَّ أَبُو وَلَدِهَا وَابْنُهَا عَلَى نَاضِحٍ وَتَرَكَ لَنَا نَاضِحًا نَنْضِحُ عَلَيْهِ، قَالَ: «فَإِذَا جَاءَ رَمَضَانُ فَاعْتَمِرِي، فَإِنَّ عُمْرَةً فِيهِ تَعْدِلُ حَجَّةً».
از ابن عباس ـ رضی الله عنهما ـ روایت است که گفت: رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ به زنی از انصار که ابن عباس از او نام برد اما نامش را فراموش کردم فرمود: «مَا مَنَعَكِ أَنْ تَحُجِّي مَعَنَا؟»: «چه چیزی تو را از حج کردن با ما بازداشته است؟» گفت: ما تنها دو شتر داشتیم که شوهرم و فرزندش با یکی از آنها به حج رفتند و یکی را برای ما باقی گذاشتند که با آن برای خود آب بیاوریم. رسول خدا فرمود: «فَإِذَا جَاءَ رَمَضَانُ فَاعْتَمِرِي، فَإِنَّ عُمْرَةً فِيهِ تَعْدِلُ حَجَّةً»: «چون رمضان فرا رسید عمره را به‌جا بیاور زیرا عمره‌ای در آن، معادل یک حج است».
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارنددرجهصحیح است
شرح
هنگامی که رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ از حجة الوداع بازگشت، خطاب به زنی از انصار که حج نکرده بود فرمود: چه تو را از حج کردن با ما بازداشت؟ آن زن چنین عذر آورد که آنان دو شتر داشتند که شوهر و فرزندش بر یکی از آنها به حج رفته‌اند و دیگری را برای آنان باقی گذاشتند تا به وسیله‌ی آن از چاه آب تهیه کنند. پس پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ به او خبر داد که پاداش ادای عمره در ماه رمضان، همانند یک حج است.
فواید
- فضیلت عمره در ماه رمضان.
- عمره در ماه رمضان، از نظر پاداش برابر با حج است، اما در ادای فریضه همانند حج نیست (یعنی نمی‌تواند جایگزین حج فرض باشد).
- ثواب اعمال با افزایش شرف و جایگاه اوقات، بیشتر می‌شود؛ یکی از نمونه‌های آن، انجام اعمال در ماه رمضان است.
مرجع
صحيح البخاري (3/ 19) (1863). صحيح مسلم (2/ 917) (1256). بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (2/ 403). نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، لمصطفى الخِن وغيره (2/ 896). المنهاج شرح صحيح مسلم بن الحجاج، للنووي (9/ 2).