عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ، مَوْلَى ابْنِ أَزْهَرَ، قَالَ: شَهِدْتُ العِيدَ مَعَ عُمَرَ بْنِ الخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، فَقَالَ: هَذَانِ يَوْمَانِ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صِيَامِهِمَا: يَوْمُ فِطْرِكُمْ مِنْ صِيَامِكُمْ، وَاليَوْمُ الآخَرُ تَأْكُلُونَ فِيهِ مِنْ نُسُكِكُمْ.
از ابوعبید، آزاد شدهٔ ابن ازهر، روایت است که گفت: در روز عید همراه با عمر بن خطاب رضی الله عنه حاضر بودم، پس ایشان گفتند: این دو، روزهایی هستند که رسول خدا صلی الله علیه و سلم از روزه گرفتن در آنها نهی کردند: روزِ افطارتان از روزه‌تان (عید فطر)، و روز دیگر که در آن از قربانی‌هایتان می‌خورید (عید قربان).
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارنددرجهصحیح است
شرح
پیامبر صلی الله علیه و سلم از روزه گرفتن در روز عید فطر و عید قربان نهی کردند؛ عید فطر، روز افطار کردن از روزهٔ ماه رمضان است، و اما روز عید قربان، روز خوردن از قربانی‌هاست.
فواید
- حرام بودنِ روزهٔ روزهای عید فطر و قربان و ایام تشریق؛ زیرا این ایام - یعنی ایام تشریق - تابع روز قربان هستند، مگر برای کسی که [در حج] قربانی (هَدْی) نیافته باشد که برای او روزه گرفتن در ایام تشریق جایز است.
- ابن حجر گفته است: گفته شده: فایدهٔ توصیف این دو روز، اشاره به علت واجب بودن افطار در آنهاست؛ و آن، جدا شدن از روزه و مشخص شدنِ مرز و حدِّ پایانیِ آن با افطار کردن در روز بعد از آن است، و [علت حرمت] روز دیگر، به خاطر قربانی‌ای است که با ذبح آن به خدا نزدیکی جسته می‌شود تا از آن خورده شود.
- برای خطیب مستحب است که در خطبه‌اش احکام مربوط به آن زمان را ذکر کند و مناسبت‌ها را در نظر بگیرد.
- مشروعیت خوردن از قربانی.
مرجع
صحيح البخاري (3/ 42) (1990). صحيح مسلم (2/ 799) (1137). تيسير العلام، لعبد الله البسام (ص344). تنبيه الأفهام شرح عمدة الإحكام، لابن عثيمين (3/ 461). الإفهام في شرح عمدة الأحكام، لابن باز (ص426). خلاصة الكلام شرح عمدة الأحكام، لفيصل آل مبارك (ص161).