پرش به محتوا
احادیث با شرح

وقتی رسول الله صلی الله علیه وسلم بیمار بود، نشسته در خانه اش نماز خواند.

عن عائشة رضي الله عنها قالت: صلى رسول الله صلى الله عليه وسلم في بيته وهو شَاكٍ، صلى جالسا، وصلى وراءه قوم قِيَامًا، فأشار إليهم: أنِ اجْلِسُوا، لما انْصَرَفَ قال: إنما جُعِلَ الإمامُ لِيُؤْتَمَّ به: فإذا ركع فاركعوا، وإذا رفع فارفعوا، وإذا قال: سمع الله لمن حمده فقولوا: ربنا لك الحمد، وإذا صلى جالسا فصلوا جلوسا أجمعون».
از عایشه رضی الله عنها روایت است که می گوید: وقتی رسول الله صلی الله علیه وسلم بیمار بود، نشسته در خانه اش نماز خواند و افرادی ایستاده پشت سر ایشان به نماز ایستادند که رسول الله صلی الله علیه وسلم به آنها اشاره نمود تا بنشینند؛ و زمانی که نمازش را به پایان برد، فرمود: «إنَّمَا جُعِلَ الإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ، فَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا، وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا، وَإِذَا قَالَ: سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ، فَقُولُوا: رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ، وَإِذَا صَلَّى جَالِساً فَصَلُّوا جُلُوساً أَجْمَعُونَ»: «امام برای این قرار داده شده که به او اقتدا شود؛ بنابراین چون به رکوع رفت، رکوع کنید و آنگاه که سر از رکوع برداشت، سر از رکوع بردارید و زمانی که "سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ" گفت، "رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ" بگویید؛ و چون نشسته نماز خواند، همگی نشسته نماز بخوانید».
متفق علیهدرجهصحیح است
شرح

چنانکه در حدیث مذکور وارد شده، رسول الله صلی الله علیه وسلم به سبب بیماری نشسته نماز می خوانْد؛ و حدیث مذکور بیانگر اقتدای ماموم به امام و پیروی از او می باشد. رسول الله صلی الله علیه وسلم مقتدی ها را متوجه حکمت از وجود امام می کند، اینکه به وی اقتدا شده و از وی پیروی گردد؛ و در هیچیک از اعمال نماز با وی مخالفت صورت نگیرد؛ و انتقالات وی در نماز با نظم مشخصی رعایت گردد؛ چنانکه وقتی برای آغاز نماز تکبیر گفت، تکبیر بگویید و چون رکوع کرد، بعد از او رکوع کنید؛ و چون با "سمع الله لمن حمده" متذکر شد که الله متعال اجابت کننده ی کسی است که حمد و ستایش او را می گوید، الله متعال را با گفتن "ربنا لك الحمد" ستایش کنید. و چون سجده کرد، از وی پیروی نموده و به سجده بروید؛ و زمانی که از روی ناتوانی نشسته نماز خواند، جهت پیروی از او نشسته نماز بخوانید هرچند بر ایستادن قادر بودید. عایشه رضی الله عنها ذکر می کند که رسول الله صلی الله علیه وسلم از بیماری اش درد می کشید و به همین دلیل نشسته نماز خواند؛ و صحابه گمان می کردند چون قادر به ایستادن هستند، باید بایستند؛ بنابراین ایستاده پشت سر ایشان نماز را آغاز نمودند که رسول الله صلی الله علیه وسلم به آنان اشاره نمود، بنشینند؛ و زمانی که نمازش را به پایان برد، آنان را متوجه نمود که نباید با امام مخالفت صورت بگیرد؛ بلکه باید موافق با او عمل شود تا پیروی از او کاملا محقق گردد و اقتدای کامل صورت بگیرد؛ تا جایی که ماموم با وجود توانایی ایستادن، به سبب نشستن امامِ ناتوانش می نشیند؛ و این زمانی است که امام نماز را در حال نشسته آغاز کند، در این صورت باید نماز را پشت سر وی نشسته خواند. اما اگر امام ایستاده نماز را آغاز کند و در حین نماز دچار مشکل شود و بنشیند، بر کسانی که پشت سر او هستند واجب است نماز را ایستاده ادامه دهند، تا به حدیث نماز رسول الله صلی الله علیه وسلم بر ابوبکر و مردم به هنگام بیماری وفاتش، عمل کرده باشند.

مرجع

تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، عبد الله بن عبد الرحمن البسام، تحقيق: محمد صبحي حلاق، مكتبة الصحابة، الأمارات، مكتبة التابعين، القاهرة، الطبعة: العاشرة 1426هـ. الإلمام بشرح عمدة الأحكام، إسماعيل بن محمد الأنصاري، دار الفكر، دمشق، الطبعة: الأولى 1381هـ. عمدة الأحكام من كلام خير الأنام -صلى الله عليه وسلم- لعبد الغني المقدسي، دراسة وتحقيق: محمود الأرناؤوط، مراجعة وتقديم: عبد القادر الأرناؤوط، دار الثقافة العربية، دمشق، بيروت، مؤسسة قرطبة، الطبعة: الثانية 1408هـ. منحة العلام في شرح بلوغ المرام، عبد الله صالح الفوزان، دار ابن الجوزي، الطبعة: الأولى 1428هـ. صحيح البخاري، محمد بن إسماعيل البخاري الجعفي، تحقيق: محمد زهير الناصر، دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم: محمد فؤاد عبد الباقي)، الطبعة: الأولى 1422هـ. صحيح مسلم، مسلم بن الحجاج القشيري النيسابوري، تحقيق محمد فؤاد عبد الباقي، دار إحياء التراث العربي، بيروت، الطبعة: 1423هـ.

این حدیث در HadeethEnc.com
نماز صاحب عذر

هر حدیث، درجه، شرح و فایده در اینجا دقیقاً همان‌گونه که HadeethEnc.com منتشر می‌کند، بر پایهٔ شرایط بازنشر آن، نشان داده شده است. درجه نام کسی را که حکم داده است نمی‌آورد. ترجمه‌ها و شرح‌ها از نویسندگان خودِ آن است و برخی احکامی را بیان می‌کنند؛ بازبینان سبیل آن‌ها را بررسی نکرده‌اند. حدیث عربی، متن اصلی است. منبع: HadeethEnc.com