عَنْ وَائِل بن حُجرٍ رضي الله عنه قَالَ: صَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَكَانَ يُسَلِّمُ عَنْ يَمِينِهِ: «السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ»، وَعَنْ شِمَالِهِ: «السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ».
از وائل بن حُجرٍ رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت: با پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم نماز خواندم، پس ایشان به سمت راست خود اینگونه سلام می‌دادند: «السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ»، و به سمت چپ خود: «السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ».
به روایت ابوداووددرجهحسن است
شرح
پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم هرگاه می‌خواستند از نمازشان خارج شوند (آن را به پایان برسانند)، به سمت راست و چپ خود سلام می‌دادند؛ به این صورت که چهرهٔ خود را به سمت راست برمی‌گرداندند و می‌فرمودند: «السلام عليكم ورحمة الله وبركاته»، و به سمت چپ خود نیز با برگرداندن چهره به سمت چپ سلام می‌دادند و می‌فرمودند: «السلام عليكم ورحمة الله».
فواید
- مشروعیت دو سلام در پایان نماز، و اینکه آن از ارکان نماز است.
- مستحب بودن اضافه کردن عبارت «وبركاته» در برخی اوقات؛ زیرا پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم بر آن مداومت نمی‌کردند.
- گفتن دو سلام در نماز، رکنی واجب است، اما عملِ برگرداندن چهره هنگام گفتن آن دو، مستحب است.
- شایسته است که گفتن «السلام علیکم و رحمة الله» در حین عملِ برگرداندن چهره باشد، نه قبل و نه بعد از آن.
مرجع
سنن أبي داود (2/ 239) (997). المجموع شرح المهذب (مع تكملة السبكي والمطيعي) النووي (3/ 479). المنهاج شرح صحيح مسلم بن الحجاج، النووي (4/ 153). توضيح الأحكام شرح بلوغ المرام، لعبد الله البسام (2/ 291).