پرش به محتوا
احادیث با شرح

هرگاه کسی از شما به مسجد آمد، دقت کند اگر پلیدی و نجاستی در کفش هایش ديد، باید آن را بر زمين بمالد و سپس در آنها نماز بخواند.

عن أبي سعيد الخُدْري رضي الله عنه قال: بَينما رسول الله صلى الله عليه وسلم يصلِّي بأصحابه إذ خَلع نَعْلَيه فوضَعَهُما عن يساره، فلمَّا رأى ذلك القوم أَلْقَوْا نِعَالَهُمْ، فلمَّا قَضى رسول الله صلى الله عليه وسلم صلاته، قال: «ما حَمَلَكُمْ على إِلقَاءِ نِعَالِكُم»، قالوا: رأيْنَاك أَلقَيْت نَعْلَيْك فَأَلْقَيْنَا نِعَالَنَا، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : إن جبريل صلى الله عليه وسلم أتَانِي فأخْبَرنِي أن فيهما قَذَرًا -أو قال: أَذًى-، وقال: إذا جاء أحدكم إلى المسجد فلينظر: فإن رَأى في نَعْلَيه قَذَرا أو أَذًى فَلْيَمْسَحْه وليُصَلِّ فيهما.
از ابوسعید خدری رضی الله عنه روایت است که می گوید: درحالی که رسول الله صلی الله علیه وسلم با اصحابش نماز می خواند، ناگاه کفش هايش را از پا درآورد و آنها را در سمت چپش گذاشت. چون مردم اين صحنه را ديدند، آنها نيز کفش های شان را از پا درآوردند. وقتی رسول الله صلی الله علیه وسلم نمازش را تمام نمود، فرمود: «ما حَمَلَكُمْ على إِلقَاءِ نِعَالِكُم»: «چرا کفش های تان را درآورديد؟» گفتند: ديديم که کفش هايت را درآوردی، ما هم آنها را درآورديم. پس رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «إن جبريل -صلى الله عليه وسلم- أتَانِي فأخْبَرنِي أن فيهما قَذَرًا -أو قال: أَذًى-»: «جبرئيل صلی الله علیه وسلم نزد من آمد و به من خبر داد که بر کفش های من نجاست و پليدی است». سپس فرمود: «إذا جاء أحدكم إلى المسجد فلينظر: فإن رَأى في نَعْلَيه قَذَرا أو أَذًى فَلْيَمْسَحْه وليُصَلِّ فيهما»: «هرگاه کسی از شما به مسجد آمد، دقت کند اگر پلیدی و نجاستی در کفش هایش ديد، باید آن را بر زمين بمالد و سپس در آنها نماز بخواند».
به روایت ابوداوود - به روایت احمد - به روایت دارمیدرجهصحیح است
شرح

روزی رسول الله صلی الله علیه وسلم برای اصحابش امامت می داد؛ ناگهان در اثنای نماز کفش هایش را درآورد و آنها را در سمت چپ خود قرار داد. وقتی صحابه رضی الله عنهم این صحنه را مشاهده نمودند، آنها نیز به پیروی از رسول الله صلی الله علیه وسلم کفش های شان را درآوردند؛ زمانی که رسول الله صلی الله علیه وسلم از نماز فارغ شد و رو به اصحابش نمود، آنها را در حالت و وضعیتی مشاهده نموده که به هنگام وارد شدن به نماز نداشتند؛ در نتیجه دلیل درآوردن کفش های شان را سؤل نمود. آنها در پاسخ گفتند: «دیدیم شما کفش های تان را درآوردید، ما نیز چنین کردیم». یعنی: به پیروی از شما چنین کردیم؛ چون گمان می کردند نماز خواندن با کفش نسخ شده است. این بود که رسول الله صلی الله علیه وسلم دلیل درآوردن کفش هایش را برای آنان بیان کرده و فرمود: «جبرئیل علیه السلام نزد من آمد و به من خبر داد که بر کفش هایم نجاست و یا پلیدی است»؛ یعنی: درحالی که رسول الله صلی الله علیه وسلم نماز می خواند، جبریل نزد ایشان آمده و به ایشان خبر می دهد که نماز خواندن در کفش هایی که به پا دارد صحیح نیست، زیرا بر کفش های ایشان نجاست یا پلیدی است - شک از راوی است -؛ آنگاه رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «هرگاه کسی از شما به مسجد آمد، دقت کند اگر پلیدی و نجاستی در کفش هایش ديد، باید آن را بر زمين بمالد و سپس در آنها نماز بخواند»؛ یعنی هرکس می خواهد با کفش وارد مسجد شود و با کفش نماز بخواند، باید به زیر آنها نگاه کند، اگر نجاست و یا پلیدی در آن مشاهده نمود، آن را به زمین یا چیز دیگری بمالد تا از بین برود؛ سپس با آنها نماز بخواند. و به این معنا نیست که حتما باید در کفش نماز بخواند، بلکه می تواند گاه در کفش و گاه بدون کفش نماز بخواند، اما چنانچه می خواست با کفش نماز بخواند، باید ابتدا از نظافت و تمیزی آنها مطمئن شود، سپس اگر خواست در آنها نماز بخواند. و اگر کسی نمازش را شروع نمود اما متوجه نجاست موجود در کفش، دستار، عرقچین یا لباسش نبود و در اثنای نماز متوجه آن شد، بلافاصله آن را درآورد؛ و اگر پیراهن یا شلوارش نجس بود و امکان درآوردن آن با حفظ پوشیدگی عورت وجود داشت، چنین کرده و به نمازش ادامه دهد و نیازی به اعاده نماز نیست، اما چنانچه درآوردن آن لباس یا شلوار با کشف عورتش همراه بود، در این صورت باید نمازش را قطع نموده و عورتش را بپوشاند و دوباره نماز بخواند.

مرجع

سنن أبي داود، تأليف: سليمان بن الأشعث السِّجِسْتاني، تحقيق: محمد محيي الدين عبد الحميد، الناشر: المكتبة العصرية، صيدا. مسند الإمام أحمد، تأليف: أحمد بن محمد بن حنبل، تحقيق: شعيب الأرناؤوط وغيره، الناشر: الناشر: مؤسسة الرسالة، الطبعة: الأولى، 1421هـ. سنن الدارمي، تأليف: عبد الله بن عبد الرحمن بن الفضل الدارمي، تحقيق: حسين سليم أسد الداراني الناشر: دار المغني للنشر والتوزيع، الطبعة: الأولى، 1412 هـ - 2000 م. مشكاة المصابيح، تأليف: محمد بن عبد الله التبريزي، تحقيق: محمد ناصر الدين الألباني، الناشر: المكتب الإسلامي، الطبعة الثالثة، 1985م. توضيح الأحكام مِن بلوغ المرام، تأليف: عبد الله بن عبد الرحمن بن صالح البسام، الناشر: مكتبة الأسدي، مكة المكرّمة الطبعة: الخامِسَة، 1423 هـ - 2003 م. مرقاة المفاتيح شرح مشكاة المصابيح، تأليف: علي بن سلطان القاري، الناشر: دار الفكر، الطبعة الأولى، 1422هـ. تسهيل الإلمام بفقه الأحاديث من بلوغ المرام، تأليف: صالح بن فوزان بن عبد الله الفوزان، الطبعة: الأولى، 1427 هـ - 2006 م. بلوغ المرام من أدلة الأحكام، لابن حجر، دار القبس للنشر والتوزيع، الرياض، المملكة العربية السعودية الطبعة الأولى، 1435 هـ - 2014 م. شرح سنن أبي داود، تأليف: عبد المحسن بن حمد بن عبد المحسن العباد، نسخة الإلكترونية.

این حدیث در HadeethEnc.com
شروط نماز

هر حدیث، درجه، شرح و فایده در اینجا دقیقاً همان‌گونه که HadeethEnc.com منتشر می‌کند، بر پایهٔ شرایط بازنشر آن، نشان داده شده است. درجه نام کسی را که حکم داده است نمی‌آورد. ترجمه‌ها و شرح‌ها از نویسندگان خودِ آن است و برخی احکامی را بیان می‌کنند؛ بازبینان سبیل آن‌ها را بررسی نکرده‌اند. حدیث عربی، متن اصلی است. منبع: HadeethEnc.com