عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لاَ يُصَلِّي أَحَدُكُمْ فِي الثَّوْبِ الوَاحِدِ لَيْسَ عَلَى عَاتِقَيْهِ شَيْءٌ».
از ابوهریره رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت: پیامبر صلیاللهعلیهوسلم فرمودند: «لاَ يُصَلِّي أَحَدُكُمْ فِي الثَّوْبِ الوَاحِدِ لَيْسَ عَلَى عَاتِقَيْهِ شَيْءٌ». «هیچ یک از شما با یک جامهٔ تنها نماز نخواند، در حالی که بر روی شانه‌هایش چیزی نباشد».
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارنددرجهصحیح است
شرح
پیامبر صلیاللهعلیهوسلم کسی را که با یک جامهٔ تنها نماز می‌خواند، از اینکه شانه‌هایش - یعنی ما بین کتف و گردن - را برهنه بگذارد به طوری که چیزی برای پوشاندن روی آنها قرار ندهد، نهی کردند؛ زیرا شانه‌ها اگرچه عورت محسوب نمی‌شوند، اما پوشاندن آنها برای پوشاندن عورت مناسب‌تر است و به بزرگداشت و تعظیم خداوند متعال هنگام ایستادن در برابر او در نماز، نزدیک‌تر است.
فواید
- جایز بودن نماز خواندن با یک جامهٔ تنها (یک تکه لباس) در صورتی که آنچه را پوشاندنش واجب است، بپوشاند.
- جایز بودن نماز خواندن با دو جامه، که یکی بالای بدن و دیگری پایین آن را بپوشاند.
- مستحب بودن اینکه نمازگزار در هیئت و ظاهری نیکو باشد.
- واجب بودن پوشاندن دو شانه یا یکی از آنها در نماز، در صورتی که برایش ممکن باشد؛ و گفته شده است که این نهی، برای کراهت تنزیهی است.
- دست‌تنگ بودن اصحاب رضی‌الله‌عنهم، تا جایی که برخی از آنان دو تکه لباس نداشتند.
- نووی در معنای حدیث گفته است: حکمت آن این است که اگر کسی لباس را [مانند لنگ] به کمر ببندد و چیزی از آن بر روی شانه‌اش نباشد، این اطمینان وجود ندارد که عورتش آشکار نشود؛ برخلاف حالتی که بخشی از آن را بر روی شانه‌اش قرار دهد. و همچنین به این دلیل که ممکن است نیاز پیدا کند آن را با دست یا دو دستش بگیرد و به آن مشغول شود و در نتیجه، سنتِ قرار دادن دست راست بر روی دست چپ در زیر سینه، و بلند کردن دست‌ها در جایی که بلند کردنشان مشروع است، و غیره را از دست بدهد. افزون بر این، در این کار، ترکِ پوشاندن بالای بدن و محل زینت وجود دارد، و حال آنکه خداوند متعال فرموده است: {خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ} [اعراف: ۳۱] (زینت خود را در هر مسجدی برگیرید).
مرجع
صحيح البخاري (1/ 81) (359). صحيح مسلم (1/ 368) (516). سبل السلام، لمحمد الصنعاني (1/ 198). توضيح الأحكام مِن بلوغ المرام، لعبد الله البسام (2/ 8). فتح ذي الجلال والإكرام شرح بلوغ المرام، لابن عثيمين (1/ 501). منحة العلام في شرح بلوغ المرام، لعبد الله الفوزان (2/ 330). تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، لعبد الله البسام (ص203).